týsdagur 30. apríl 2002síða 12

22 Nr. 80 - 30. apríl 2002 Nr. 80 - 30. apríl 2002 23 VALGREINAR Okkara lítla samfelag kann vendast til egnan fyrimun Annika Olsen Valevni Fólkafloksins í Suðurstreymi Umboðandi tað unga ættarliðið, so umboði eg eisini hugsjónirnar um tann komandi nýggja samfelagsbygnaðin, sum verður heilt øðrvísi enn tann, sum vit hava kent til higartil. Tann digitala revolutiónin viðførur, at magtrela- tiónir og -strukturar millum menniskju frá ymiskum londum, ment- anum og politiskum hugsanum kunnu koma at samstarva globalt Fyritreytirnar verða gjøgnumgrípandi øðr- vísi og spurningurin er tí, á hvønn hátt ynskja vit, at Føroyar skal pla- cerast í hesum nýggja globala samfelagnum. Tað unga ættarliðið hugsar ikki vanabundi og traditionelt, men út frá øðrum konstella- tiónum, so eg vóni, at vit ungu sum í stóran mun eru ein partur av teirri nýggju tíðini eisini sleppa at forma tað sam- felag, sum vit noyðast at byggja upp av nýggjum. Tí at broyta verður neyðugt. Tann gamli samfelagsbygnaðurin kann ikki nýtast í tí globala samfelagnum, sum vit eru á veg inn í, antin vit vilja tað ella ikki. Vit eru gott nokk fái íbúgvar í Føroyum, men hvussu fáa vit bygt okk- ara samfelag upp, so at vit verða tungtvigandi og eftirspurgdir globalir samfelagsborgarir. Mill- um annað skulu vit out- sourca útbúgvingarøkið, so okkara ungu fáa møguleikan at fáa tann allarbesta partin av teimum bestu útbúgv- ingartilboðnum hjá teimum ymisku londun- um í heiminum og seta hesi saman til eina góð- kenda føroyska útbúgv- ing. Líknandi innova- tiónsloysnir skulu verða á øllum økjum og kanska serliga á vinnu- økinum. Vit skulu kunnu taka/keypa besta partin frá øðrum londum, gam- alt, nýtt, kreativt og seta tað saman til eitt kvalita- tivt høgt støði, so henda heildin gerst ósaman- bernandi, júst tí hon verður tilpassað okkara samfelagstørv. Vit mugu tora at standa fram og siga: hyggið eftir okkum, hvussu vit hava gjørt. Vit eiga at gjøgnum- hugsa heilt av nýggjum, hvussu okkara politiska skipan skal verða og stýrast, so bureaukratiið, teknokratiið og tungar politiskar mannagongdir og hugsanir, sum eru eftirlíkningar frá øðrum samfeløgum ikki kvæla allan framburð í okkara samfelag. Vit eru noydd at bróta upp av nýggjum við einum nýhugsandi og óspolerdum ung- dómi, sum dugir at síggja møguleikarnir í tí tøknuligi revolutiónini. Soleiðis verða vit kapp- ingarfør í netverksam- felagnum, og ikki eftir- bátur, tvs eitt samfelag, sum eingin tímur at búgva í. Tað er tí lívsneyðugt at tosað um sambandið millum okkum og al- tjóðasamfelagið, og ikki drukna í tosinum um samband og loysing til Danmark. Gott Fólkafloksval www.annikaolsen.net Hendrik Thomsen valevni Javnaðarfloksins í Suðurstreymoy Nú er valstríðið um at verða lokið, og tú veitst, at brátt verður alt kvirt aftur. Tú hevur enn møguleika at gera tína ávirkan galdandi, men eftir 30. apríl skal nýggj samgonga skipast, og tí er løtan komin hjá tær sum veljara at taka støðu til, hvat gagnar samfelag- num og einstaklinginum best. Fólkið fyrst er okkara herróp til løgtingsvalið 2002. Tað er ikki av tilvild, at Javnaðarflokkurin raðfestir fólkið fremst, tí hann hevur sín uppruna og eigur sítt lív í fólkinum í breiðastu merking. Tað fólkið, ið sjálvt skal evna sína framtíð við atliti til medmenniskju og fyrilit fyri umhvørvi, veit, at Javnaðarflokkurin tekur avgerðir til felags gagn fyri fólkið. Okkara hjarta liggur hjá teimum, ið ósjálvsøkin dagliga taka tøk, og hjá teimum, ið gjøgnum eitt langt arbeiðslív hava tænt Føroyum, uttan at hava fingið ta samsýning, íð náttúrliga hoyrir teimum til. Soleiðis er eisini við teim ungu, gomlu og teimum mongu, ið onkursvegna altíð hava okkara felags umsorgan fyri neyðuni. Verði eg valdur á Føroya Løgting, fari eg í komandi tingsetu at arbeiða fyri at gera ábøtur innan hesi øki: Fólkaræði: Lóggávan skal hava undirtøku í fólk- inum. Stór mál til dømis grundlógin, jarðarlóggávan og fiskivinnumál skulu hava dygdargóða umrøðu millum manna, áðrenn serfrøðingar orða endaligu lógina. Allir sjálvsagdir bólkar skulu hoyrast, áðrenn lógir skulu við- takast á Føroya Løgtingi. Her verður serliga hugsað um fakfeløgini, hvørs leik- lutur sum partur av fólka- ræðinum skal styrkjast munandi í komandi sam- gongu. Størri dentur skal leggjast á, hvussu lóggávan á bestan hátt kemur at virka í samfelagsligum høpi. Fyrisitingarlógin skal broytast, so brot á hana fáa beinleiðis avleiðingar fyri viðkomandi, ið hevur ábyrgd av lógarbrotinum. Føroya Løgting: Løg- tingslimir skulu brúka alla sína orku uppá løgtings- arbeiðið og skulu í val- skeiði sínum bert arbeiða á Føroya Løgtingi. Landsumsitingin: Bygn- aðurin í landsumsitingini eigur at fáast at virka væl. Starvsfólkapolitikkur land- sins skal fremjast í verki. Løgmansskrivstovan skal hava størri heimildur, so al- menn starvsfólk og sam- felagið alt kann fáa ágóðan av almenna starvsfólka- politikkinum. Arbeiðast skal fyri, at øll fólk í arbeiði kring landið verða tryggjað samsvarandi virði- ligar arbeiðsumstøður. Størri javnvág skal fáast millum ymisku stýrini bæði víðvíkjandi málsræði og starvsfólkatilfeingi. Barndómurin: Ein eydnuríkur og tryggur barndómur er grundarlagið undir einum samfelag í samljóði. Fyri at skapa betri umstøður hjá yngstu borgarum okkara, skulu foreldur teirra fáa lagaligari fíggjarligar umstøður. Somuleiðis skal størri dentur leggjast á at fáa al- mennar barnansingarstovn- ar við vælútbúgvnum peta- gokum. Útbúgving: Fólkaskúlin skal fáast at virka eftir nýggju lógini. Undir liðini á honum skulu frískúlar fáa høvi at virka, har hetta er skynsamt. Tað er ein sjálv- fylgja fyri Javnaðarflokkin, at barnaskúlin hvílur á kristnum grundvølli. Sam- bandið millum framhalds- skúlar, hægri lestur og vinnulív skal mennast, so næmingurin verður førur fyri at leggja sær framtíðina til rættis sjálvur. Tjóðarmenningin: Tjóð- armenningin heldur fram. Málsøki verða yvirtikin, tá hetta er náttúrligt og fíggjarliga forsvarligt. Tað er ein sjálvfylgja fyri Javnaðarflokkin, at Føroyar eru ein tjóð. Útheimurin: Sambandið við Danmark, Evropeiska Samveldið og útheimin annars skal raðfestast hægri til tess at økja førleika- menning, so hin einstaki kemur at fáa eitt fram- komið nútíðar tilveru- grundarlag. Vinnulívið: Altjóðagerð- in er fortreyt fyri vinnu- ligum kappingarføri og framgongd fyri útflutn- ingin. Tað almenna má áhaldandi stuðla uppundir at menna haldgóðar verk- ætlanir til frama fyri før- oyskar arbeiðstakarar og vinnuvirki til fjøltáttáða útflutningsvinnu. Fiskivinnan: Altjóða um- dømið hjá føroysku fiski- vinnuni skal fáast aftur á beint. Hetta skal náast í samstarvi við aðrar fiski- vinnutjóðir, eisini tær, ið finnast at Føroyum, um hald er í páhaldni teirra. Tilfeingis- og marknaðar- røkt eru lyklaorðini undir eini burðardyggari fiski- vinnutjóð. Arbeiðsmarknaðurin: Løn- arlagið skal verða á jøvnum føti við tað í øðrum norð- urlondum, so arbeiðs- marknaðurin fær hugsavn- að seg um uppgávur sínar. Faklig menning og persón- lig avrik skulu tryggja okkum kappingarføri. Ar- beiðssteðgir vegna tilaft- urskomnar lønartrætir skulu ikki leggja samfe- lagið lamið. Arbeiðast skal fyri at fáa ónáttúrligar munir millum yrkisbólkar burtur. Ítøkiliga verður her millum annað hugsað um setanartreytir og eftirlønar- treytir hjá starvsmonnum og tænastumonnum. Allur lønarmunur millum mann og kvinnu skal burtur. Eftirlønaruppsparingin skal mennast. Hin einstaki, ið sparir upp til ellisárini, skal fáa ta neyðugu upphædd aftur skattafría fyri at tryggja ellisárini, tá pensiónsaldurin er vorðin veruleiki. Arbeiðseftirlitið skal gerast meira sjónligt og fáa størri møguleikar fyri at tryggja arbeiðspláss og arbeiðsumhvørvi. Almenna samferðslan: Samferðslan skal verða reglulig. Útjaðarin skal røkjast nógv betur. "hepnar ætlanir um privatisering av týðandi farleiðum skulu leggjast til síðis. Samskifti: Arbeiðast skal fyri, at øll fólk skulu fáa ókeypis ella ódýra internet- atgongd og teldupostskipan á jøvnum føti við bólkar, ið longu hava henda møgu- leika. Almannaøkið: Almenn hjálp skal veitast, um fólk gerast sjúk og avlamin í so stóran mun, at óneyðugt skal vera hjá vanligum løntakarum at tryggja seg móti hesum. Sjúkrahúsini skulu øll hava nútímans tól og sjálvandi skulu sjúk- linga-seingirnar allar nøkta nútíðartørv. Starvsum- støður - førleikamenning- íblástur- hjá røktarstarvs- fólki, tað veri seg sjúkra- systrar, heilsuatstøðingar ella sjúkrahjálparar, skulu koma uppá sama støði sum í øðrum norðanlondum. Samstarvið millum sjúkra- hús sínamillum og millum sjúkrahús og læknar skal fáast at virka so væl, at sjúklingurin ongantíð verður gísli í viðgerðini. Vard størv skulu gerast, fyri at fólk heilt ella lutvíst verða før fyri og fara at hava krav uppá, at sleppa aftur á arbeiðsmarknaðin. Fólkapensión við við- bótum og samhaldsfasti skal skal vera grundarlagið undir virðiligum ellisárum hjá øllum føroyingum. Mentanin: Fremjanin av mentanarálitinum skal raðfestast frammaliga. Evnarík ung listarfólk skulu stuðlast so eitt breitt mentanarlív kann koma samfelagnum øllum til góðar. Omanfyristandandi eru bert ein evarska lítil partur av tí, eg vil arbeiða fyri á Føroya Løgtingi. Tí vil eg heita á teg um at atkvøða fyri mær ella einum øðrum av valevnum Javnaðar- floksins á valdegnum. At enda vil eg sitera trý ørindini úr sanginum hjá Maurentiusi S. Viðstein. Tá dagurin rísur Tá dagurin rísur Tá dagurin rísur og alt vaknar við, vit reisast hvør í sínum lagi, tá spennast tær spengur úr liði í lið til stríð og til strev, so er mál hvørt og mið- tað er arbeiðsins dynjandi kvæði! Í fylking skal mennast várt arbeiðarlið, vit stimbrast og stælast í styrki at krevja vár rætt, og vit leggja tað við: Vár fylking skal halda í stríð og í frið, hon skal vera vár vernd og várt virki! Eitt sinn rísur dagur, sól roðar í líð og fold verður føgur at skoða, tá renna skal upp ein glæsilig tíð, tá samsýnt til fulnar er arbeiðsins stríð ñ tí er óræddur framá at toga. Gott løgtingsval Setið X við lista C VALGREINAR Javnaðarflokkurin er vaccinan ímóti loysingarøði Kristian Magnussen løgtingslimur og valevni fyri Javnaðarflokkin Aftaná kreppuna hevur saneraða høvuðsvinnan á sjógvi og landi ment seg undir best hugsandi umstøðum. Landskassin og skattgjaldarin stóðu og standa partvís enn eftir við rokningini. Grundarlagið undir verandi framburði í bú- skapinum bleiv lagt áðrenn verandi sam- gonga fekk um stýris- vøl. Samgongan hevur sitið turt og fjálgt afturi í rong við góðum byrði og viðráki. Hon hevur ikki havt fyri neyðini at liggja bakk og skáksigla. Skiparin tørnaði inn beinanvegin og lat 1. stýrimanninum, einum skúlaðum øsara, rokkin í hond. Róðrarfólkið og tey ófullføru, eru niðri í lastini, fyri ikki at taka útsýnið. Val er spunnið, og nógv eru farin á flog í loysingarrúsi og hanga blendaði í lokkanetin- um. Byrður og rák skifta og hvørvisjónir hvørva. Túrurin er av, og sam- gongan er í holt við at taka nøglina úr. Hesum ætlar Javnaðarflokkurin at forða teimum í. Men, onki kemur av sær sjálv- um til lønmóttakaran og til fólkið, og tess fleiri vit eru, tess sterkari kunnu vit spenna menn- ingar- og trygdarnetið undir tí einstaka og felagsskapinum. Johan Dahl Valevni Sambands- floksins í Suðuroy At allur útflutningur úr Suðuroynni avskipast beinleiðis herfrá og ikki um Havnina! Vinnan í Suðuroy má byrja at hugsa um at gera nakað við omanfyri nevnda mál. Mál okkara má og skal verða, at allur útflutn- ingur okkara her suðuri verður útfluttur herfrá, beinleiðis til útheimin og ikki sum nú um Tórshavn til útheimin!! Tað er hvørki fíggjar- liga rætt ei heldur log- istiskt rætt at allur út- flutningurin sum nú skal fara um Havnina!! Hvussu er við vøru- gjaldinum fyri hesa vøru??? Fer hon til heimbygdina har vøran kemur frá ella fer tað til Havnina?????? Kanska ávarandi myndugleikar svara hesum spurningi!!!??? Latið okkum sessast saman og loysa hendan trupulleika skjótast til- ber - um neyðugt við einum farmaskipi saman við t. d. Norðoyingum, sum eisini hava stóran útflutning. Standið saman um Suðuroynna - eisini á hesum øki!!! Vár miðstøð og borg Jógvan Arge Valevni Tjóðveldisfloksins í Suðurstreymi Tjóðveldisflokkurin fer við góðum treysti til val í Suðurstreymoyar valdømi. Hetta er okkara og alra føroyinga miðstøð og borg og her hevur flokkurin altíð verið væl umboðaður. Suðurstreymoyingar settu flokkin sterkan inn á løgting í 1998. Tað var startskotið til fullveldis- kósina. Tit settu flokkin sterkan inn í Tórshavnar Býráð fyri góðum ári síðani, og tað var ikki minst Suðurstreymi fyri at takka, at Tjóð- veldisflokkurin vann annan sessin á danatingi í fjør. Hetta løgtingsvalið er sera umráðandi. Høvuðs- spurningurin er, um full- veldiskósin skal haldast. Í okkara hjørtum er ongin ivi. Vit vilja halda frælsis- kósina. Ein sterkur tjóðveldis- flokkur á løgtingi er fremsta borgan fyri, at hendan kós verður hildin. Tí er umráðandi, at Tjóð- veldisflokkurin kemur væl frá hesum valinum í Suður- steymi. Vit kenna eisini Suður- streym. Vit eru varug við spurningarnar, sum troka á í hesum fjølbroytta val- dømi, og vit bjóða okkum fram at taka okkum av málunum. Her er nógv lív og stórur vøkstur. Her býr eitt fólk, sum vil nakað. Tað krevur nýggja hugsan og dyggar loysnir á so at siga øllum samfelagsøkjum. Tjóðveldisflokkurin vil á løgtingi og í landsstýri virka fyri, at fólkið í Suðurstreymi fær tær sømdir, sum tað eigur. Vit leggja okkum eftir at fremja trivnaðarmálini, raðfesta mentan og út- búgving høgt, ansa væl eftir pengunum og eggja til eitt sunt og frælst vinnulív. Suðurstreymoyingar á bygd og í bý: Tykkara at- kvøða fær størst ávirkan, um tú setir kross við Tjóð- veldisflokkin. Málið fyri vinnuna í Suðuroy má verða: Hans Pauli Strøm javnaðarvalevni í Norðstreymi Eg eri fegin um, at tey sam- felagsmálini, sum Javn- aðarflokkurin setti fremst í valskránni, eisini komu at standa ovast í val-stríðnum, sum nú líðir móti endanum. Nú hoyra vit ikki longur hinar spotta og gera gjøldur úr hesum málunum - nei nú verður tjakast um, hvussu vit kunnu fíggja tey og seta tey í verk. T.d. • umstøðurnar hjá barna- familjunum, systkinara- battin í barnaansingini, • íbúðarviðurskiftini hjá lesandi, ungum familjum og gomlum, • bústaðar- og virkis- møguleikar hjá fólki við skerdum førleika, • fólkaskúlin og útbúgv- ingarmøguleikarnir hjá ungdóminum, • tey 160 røktarheims- plássini og døgnrøktar- skipanin, • eftirlønarviðurskiftini og pensjónirnar, • og ikki at gloyma heilsu- verkið og bíðilistarnar. Fullveldisríkið smokkaði niður ímillum Uttan mun til hvussu valið endar, so vunnu vit hettar: at tað vóru júst hesi málini sum Javnaðar-flokkurin setti fremst, sum komu at standa fremst í valstríð- num. Hetta er tað man diskuterer við lív og sál - og ikki hitt lovaða fullveld- isríkið. Tað er heilt smokk- að niðurímillum, tí bert nøkur fá taka tað fyri fult longur. Henda samgongan og hennara fullveldis- politikkur fór í upploysing fyri einum ári síðani, tá teir ikki tordu at taka avgerðina um fullveldið og avblástu fólkaatkvøðurnar. Síðani hava teir bara hingið saman av maktstríði, klandri og skommini yvir teirra po- litiska impotens: • Teir lovaðu ein serligan føroyskan heimarætt longu 1.jan.1999 - Onki úrslit. • Teir lovaðu ein full- veldissáttmála við eini fólkaatkvøðu áðrenn árslok 1999 - Onki úrslit. • Teir lovaðu eina før- oyska grundlóg og aftur eina fólkaatkvøðu í sein- asta lagi ár 2000 - Onki úrslit. • Teir lovaðu tamarhald á danska fíggjar-eftir-litin- um - Onki úrslit. • Teir lovaðu ein búskap- argrunn at orðna allar trupulleikar av blokk- niðurskurðinum - Onki úrslit. • o.s.fr. Hvør króna til batar varð skrykt undan neglunum á samgonguni Á jú, á veg út gjøgnum dyrnar fingu teir skorið blokkin niður við 366 mió, so at í 2002 verður avlopið hjá landskassanum burtur - eftir at teir í 4 ár hava dragsað fleiri danskar pengar til landið enn nøkur samgonga nakrantíð í søguni (5 mia.kr). Dugi heldur ikki at síggja tað sum eitt politiskt bragd, at teir endiliga fingið yvir- tikið Skipasýnið, fyriskip- að í sátt og semju av hóv- ligum monnum í góðum samstarvi við danskar myndugleikar. Og heilt komiskt ljóðar reypið av sokallaðu yvirtøkuni av skúlanum og sosialu for- sorgina - hetta var jú aðru ferð - skúli og almannaverk vóru longu reelt yvirtikin fyri fjóðringsøld síðani! Bardagamenninir í sam- gonguni - tjóðveldismenn- inir - fingu teir nakað av skafti? Onki ! Ikki eina einastu yvirtøku. Uttan skról og klandur í ólukku- mát. Tá teir reypa av pen- sjónshækkingum og skatta- lækkingin, so er minnið hjá fólki ikki so stutt, at tey ikki vita, at tað var and- støðan, sum rak teir eftir hæli, við aftur og aftur at seta uppskot fram um pensjónshækkingar og skattalækkingar. Uppskot eftir uppskot frá andstøðuni feldu teir náðileyst. Til teir at enda vóru so kroystir, at teir noyddust at komu við onkrum, sum líktist. Veru- leikin er, at hvør einasta króna, sum henda sam- gongan hevur latið í pensjónshækkingum og skattalækkingum er skrykt undan neglunum á teimum! Viðurskiftini hjá verkafólkinum skulu á dagsskrá Táið eg fegnist um at málini í okkara valskrá eru komin fremst í valstríðið, má eg tó harmast um at tað ikki er galdandi fyri eitt av okkara hjartamálum, nevn- liga viðurskiftini hjá verka- fólkinum, sum í nógvum førum standa rættarleys á arbeiðsplássunum: • Javnaðarflokkurin vil við nýggjari arbeiðsmark- naðarlóggávu tryggja tímaløntum sjálvsøgd rættindi í setanar- og starvsviðurskiftum, og stovna ein útbúgvingar- grunn fyri verkafólkið, so tey á hvørjum ári kunnu fara á eitt arbeiðs- marknaðarskeið við full- um farloyvisendurgjaldi, teimum sjálvum og vinnuni at gagni.. Savnandi loysnin fyri sjálvstýri í ríkisfelagsskapi Góðu veljarar - vísi hesum samgonguflokkum dura- fjórðingin! Latið teir ikki sleppa framat aftur at forpesta eisini tey næstu 4 árini við fullveldisliga ør- vitiskeglinum. Fjøldin av føroyska fólkinum hevur langt síðani vent fullveldin- um bakið og vil heldur hava eina sjálvstýrisskipan í einum ríkissamstarvi. Javn- aðarflokkurin kann savna tann politiska meirilutan at seta hetta í verk! Henda impotenta samgongan má rekast á dyr! C M Y K 23 22