týsdagur 13. oktober 1964síða 2

Nr. 74 "— Rf til „nationalkommunismu“ FYRI STUTTUM KUNDI DAGIN FYRI OG LÚ STERKT ÁÐUR VAR SØGD AT UR FRAMHILDID, AT URNAR, SUM STØÐUGT FASCISTASTÝRINUM, ÁTTU UNI AV VALDINUM SI Hetta er fatuligt og samsvarandi kenslu, sum hevur fingið heimin er Rumenia hitt mætasta landið yvirtøka av våldinum i kommunistaflokkurin var og bara taldi einar 1000 limir, tå TÁ IÐ KONGURIN GJØRDI STATSKVETT Tå ið reyði herurin hin 19. august í 1944 breyt igjøgnum Jay-Kisji- nov frontin, gjørdi Michael, kongur, av, stydjadur av herinum og fyra av teimum mest týðandi flokkunum (nationali bóndaflokkurin, liberalu, javnaðarmenn og kommunistar) at koyra frá fascistiska føraran Ion Antonescu, sum fadir hansara Carol, kongur hevði givið alt valdið i 1940, tá hann legði kongsvaldið frá sær, Antonescu varð biðin um at koma á kongsborgina, har varð hann handtikin og settur fastur. Bardagin móti teimum sameindu helt uppat og skipað varð stjórn við Satanescu, herleiðara, sum forsætisráðharra. Í stjórnini vóru ráðharrar frá teim- um fýra undannevndu flokkunum. og Í sambandi við kongliga stats- kvettið, sum gjørdi, at kongur fekk Stalins »sigursordan«, kom tað til uppreisn í Bukarest. Hesa uppreisn nýta kommunistarnir i dag sum pro- paganda og siga seg eiga heiðurin fyri tað, ið avrikað varð. Uppreisn- in varð gjørd móti týsku herliðunum í býnum. Hitler svaraði aftur við at bumba Bukarest hin 25. august. Ru- menia sendi Týsklandi kríggsav- bjóðing. Tað eydnaðist at avvapna týsku herliðini í býnum. áðrenn býurin varð hersettur av Reyða her- inum 29. august Nú lá vegurin og Budapest opin, til Beograd, Sofia og rumenska frå- fallið til aksulondunum skundadi undir sovjettiseringina av Balkan- londunum. Tað hevði tó neyvan verið gjørligt at forða hesi sovjetti- sering, ti ætlanir Churchills at seta herfólk á land á Balkan vórðu full-| komuliga skrínlagdar á Teheran- fundinum millum Stalin, Roosevelt og Churchill VEGUR KOMMUNISTANNA TIL VALDIÐ Straks eftir statskvettið byrjaðu kommunistarnir, sum nú høvdu fingid nyggjar kreftur vid heim komu Ana Paukers og Vasile Luca frå Moskva, at taka sær meira og meira vald, Longu å sumri i 1943 høvdu teir fingið i lag ein »fostur landsfront« við javnaðarmenn, aðrar vinstrabólkar Teir løgdu hart trýst á stjórnina, sum var leidd av herleiðarum um at fáa í lag eina nýggja jarðaskipan og upprudding í umsitingini, og hin 24 februar 1945 kom tað til bardagar í Bukarest. Sovjettsamveldið legði leiðis uppí leikin, m. a. við at her- seta høvudsskrivstovu rumenska hervaldsins. og Stalin sendi Visiins- kij til Bukarest, har hann kravdi av konginum, at hann skuldi skipa eina »fosturlands- bóndaflokkin og nú bein- stjórn av monnum úr frontinum«. Undir trýstinum frá stórum mótmælisgongum boygdi kongurin seg. Hin 6. mars skipaði Groza stjórn, har kommunistarnir fingu allar avgerandi ráðharrasessir m. a. innanríkis- og løgmålarådid. ANDSTOÐUMENNINIR VERÐA SPÆLDIR UT Á henda hátt var grundarlaglð skapað fyri eini sovjettiserlng av Rumeniu. Komandi ár vórðu allir andstøSumenn spældir út. Fyrst hin RUMENIA FRÍGERÐINA UNDAN TUR RUMENSKA KOMMUNISTA Í UNDIRSTRIKADUR, MEDAN VERA VERK »NATIONAI VORU AT landinum hendi aðrastaðni, og hetta varð gjørt eftir roknaður fyri einki 20 ÁRA OKINUM, HESUM VERKI ER HENDA FRÍGERÐING REYÐA HERSINS. NÚ VERÐ -KOMMUNISTISKU« KREFT- FINNA Í RUMENIU UNDIR STÓRA LUTVERK Í YVIRTOK- HÁTÍÐARHALDA FASCISTISKA TI hina endurvaktu rumensku national- at næst eftir Jugoslaviu at åsanna, á Balkan. Kommunistanna fulla fyrr í Rumeniu enn nakra bestu Stalin-uppskrift, hóast áðrenn heimsbardagan bardagin hasaði av. »borgarliga« andstødan, síðan javn- adarmenn, sum ikki vildu dansa eftir látupípu kommunistanna Petrescu aðrir javnaðarmenn vórðu settir og fastir, tá teir um várið 1948 gingu ímóti eini samgongu við kommu- nistunum til skipan av »ti rumenska arbeiðaraflokkinum<. Longu árið frammanundan vóru bóndaflokkurin og liberali flokkurin upploystir, og leiðarnir dømdir til langa fongsul- revsing. | Pad sjáldsama við hesum hend- ingum var, at alt saman fór fram, undir kongsins leiðslu. Ikki fyrr enn tá ið hann í desember 1947 kom | aftur úr Onglandi, har hann hevði | verið til stedar, tá Elizabeth, drottn- ing giftist, kom kravid, at hann skuldi leggja frá sær. Eitt sertok | varð fylt við kongsins ognarlutum, | og hann skundadi sær av landinum. Umskipan av jettiskum mynstri var sq fullkomin, at serfrødingur í 1951 kundi skriva, | at tað var til onga nyttu at tala um LÁNBRGY: | PARTABRDV: | leygardagsblað. Rumeniu eftir sov- | SOSTALURIN ff eina innliman i Sovjetsamveldið. Tad var ein spurningur, sum ongan | tydning hevdi, ti so fullkomuliga | var landið longu i hondum Stalins. SOVJETTISKA HVØRKRA- | TAKIÐ LOYSNAR | Tað sá út til, at Rumenia leingi var tað av satelit-londunum, sum; Sovjetsamveldið hevði dyggast undir tufluni. Men longu í 1982, meðan Stalin enn var á lívi, fóru fram hend ingar, ið broyttu støðuna munandi., Hetta ár vóru »moskovittarnir« Ana Pauker og Vasile Luca eins og Georgescu og seinri Patrascanu »åtreinsad«, og »heimakommunist- urin« Gheorghe Gheorghiu-Dej (út- talast Des) gjørdist hin stóri leid- arin og hevur verið tað síðan tá. Í øðrum eystureuropeiskum londum var mannagongdin ein heilt onnur, har vóru tað »moskovittarnir«, sum beindu fyri »heimakommunistunum« Undir leiðslu av somu monnum, framdu sovjettiseringina av Rumen- iu, er hin antisovjettiska »nationala kenslan« sprottin fram, samstundis sum landið uttanríkispolitiskt hevur gjørt seg meira og melra óheft av Moskva. Tað verður uppgáva sØgu- manna einaferð at kanna hesa or- kimlandi og døkku framferð og siga heiminum frå, hvat veruliga er farið fram hesi árini. var høvundarnavnid yÍslendskur landbun- burtur í næstseinasta Fad var Helgi Gest- son, búnaðarráðgevati, skrivaði hana í »Andelsbladet«. | Av misgåum til greinina aður< dottið forsætisråSharrin hevur | fiskimálaráðharrrn Danski boðað frá, vegna heilsubrek hevur lagt frá sær. | | Nýggjur fiskimálaráðharri er Ri-| Kristensen. Til búskaparmála- | ráðharra er settur Henry Griinbaum. | komandi viku til | og at skov Hólmur skal í við 2500 Vesta við tn. sild 3.000 tunnum. | Svørikis av Susanna 14. oktober 1964 Åheitan frå Føroya Arbeidarafelag Fyri at fáa lut í tí uppsparing, ið fer fram innan fyri limir Før- oya Arbeiðarafelags viðvíkjandi sjúkra- og harvið arbeiðsloysis- trygging, verður hervið heitt á arbeiðsfólk í teim bygdum har ar- beiðarafelag ikki er um at gerast limir í næstu grannabygd. Henda innlimanin eigur at fara fram skjótast gjørligt og seinast innan árslok 1964. 9. oktober 1964 STJÓRNIN Torshavn, tudioteknikari Starv sum studioteknikari verður hervid lyst leyst. Umsøkjarar mugu hava tikið sveinaprógv sum radiomekanikarar. árliga, hækkandi annað hvort árið við 300 kr. Í løtuni er lønin 16.332 kr. tað fyrsta árið Lønin er 12.000 kr. 13.200 kr. vidbøtur. Skrivligar umsóknir við viðmælum verða at senda innan 14 dagar. til Torshavn, 13. oktober 1964 ÚTVARP FOROYA Á goymslu: Føroya blokk skrivipappir. Stewardess flúgvupostur. Brævmappur, 5 ørk og 5 komvuluttar. Konvuluttar, hvítar og gular. Hillapappir. Dúkapappír damask 1 X 10 m. Nú er tað vælumtókta Norne-garnið komið í handlarnar, eftir tí næstu ferð tygum skulu brúka garn. Spyr Georg Thorsteinsson, tlf. 2727 — Heilsøla — Tórshavn Um lánbrey og partabrey Annaðhvert tygum hava pening inni standandi í bankanum, ella tygum hava hann í lånbrøvum, so hava tygum í báðum forum eitt peningaligt krav og tað til eina rentu, ið framman undan er avgjørd. Í fyrra førinum er kravið ímóti einum peningastovni, í hinum seinra móti eini fyritøku, ið gevur út lånbrøv (obligasjónir),t. d. ein realkredittstovnur. Fyri innlán upp á sparivilkor í einum peningastovni fáa tygum eina kontra- bók útflýggjaða. Fyri ágóða hjá einum realkredittstovni ella ødrum virki, ið gevur út lán- brøv fær ein lånbræv útflýggjað. Hesi kunnu aloftast verða keypt ella seld dag um dag gjøgnum tann bankan, ið tygum hava samband við. Nú um dagarnar kunnu tygum við keypi av ríkistryggjaðum føroyskum lån- brøvum fáa um 7! Tað veldst um innteku spararans, um 49/0 árliga í rentu. tað er fyrimunur at spara í peninga- stovni ella í lånbrøvum. (Hesi utrokning kann bankin hjálpa tygum við). Partabrøv geva ikki eina rentu, ið framman undan er løgd føst eins og teir báðir framman undan nevndu sparihættirnir. Eitt partabræv er ein ognar- lutur í eini vinnufyritøku,og árliga urtøkan av tí er treytað av rakstrinum. Tá ið eitt partafelag verður væl ríkið, gevur tað bæði vinningsbýti og hækkar tiltaksgrunnarnar. Hesum tiltaksgrunnum er partaeigarin samánari av, so at hann í hesum føri kann rokna við einum hækkandi virði av parta- brøvunum av ti, at eginogn virkisins nerist, samstundis sum hann fær vinn- ingsbýti av talvirðinum á partabrævinum. FØROYA. BANKI + ——.—