leygardagur 6. februar 1965síða 2

Nr. 10 SOSTALURIN m 40 år skulu tvi- falt so nógv mettast Mong svelta í u-londunum, | fleiri fáa skeivan kost D mn FAO HEVI GIVID UT SVONGD SUM VIDGER INUM, HAR VERÐUR M. HEIMI, HAR KETTIR Til NAÆTTINI ERU VANTRIVNINGAR, MANANS, OV LÍTIÐ AI FERDIR SO STORUR SUM Í u-londunum veksur beiði og alla hjálp í Asiu, betri, enn hon var undan seinasta verri. ovurstórur. — MINNI FOÐI | heiminum — veksur| og mest í teimum | frammanundan íkki| metta allar munnar | ov lítil og inn-| MEIRA FÓLK Fólkatalið í ógvuliga skjótt londum. sum eru før fyri at tí framleiðslan tøkurnar ov lágar. Í 1650 vóru umleið 550 miljøntr | menniskju í heiminum, og tað tók er 200 år, áðrenn hetta tal varð tví-| faldað. Men eftir hetta vardi tað | bert 100 ár til næstu tvífalding. Í| 1950 búðu 2500 miljónir menniskju á jørdini. Í løtuni er fólkavokst- urin 1,7 pst. um árið. T.v.s at um alðarmótið ár 2000 verða 6000 | miljónir menniskju. | Norðanlondini hoyra til tey øki, har tað er nóg mikið av mati, at vit kunnu líta á, at vit hvorki í morgin ella tey komandi árini verða it svelta. Skuldi fiskivinnan einki givið eitt ár. ella landbrúkið verið fyri stórum bakbresti, er tað ikki sagt, at vit líða hungur og hall, men hetta verður at steðga fram- burðinum í landinum. Tað hevur ikki altíð verið so Í, Norðanlondum. Í gomlum døg-| um doyði fólk av svongd. Born| svímaðu i skúlunum, tí tey vóru) ov svong, og nógvastaðni så ein børn og eldri fólk leita í øsku-| iløtunum eftir matrestum. Enska, sjúkan t.v.s. D-vitamintrot ieik-| aði á. Ov lítil og ov ringur mat- | ur skundaði undir tuberklarnar. | Av teimum seinastu 1800 áru-, num hava 350 verið hungursár í | Europa — einstok hjá okkum | eisini. | Svongdin hevur kravt nógv| mannalív. Í Írlandi doyðu 1 mil-| jón menniskju í hungri í 1846. Í| seinastu øld roknar ein við, at 1000 | miljónir kinesarar doyðu í hungrt. | Millum 1870 og 1900 doydu 20 miljónir indarar í hungri. harav 5 milj. bara í 1876. So seint sum 1943 doyðu 3 miljónir í hungr Bengalen. » t| t | eru | vit | til | so, um vit tíðum. Seta uppá fólkið undan seinasta heims meðaltalið ryri 113. Spurningurin er á veg móti betri matframleiðsluna 100 í árunum bardaga, verður 1958/59 1962/63 Hetta kundi verið prógv fyri, at| stødan var góð, men so er ikkr, tí | hesi tøl galda ikki fyri allar heims- | partar. Hækkingin er fyrst ogl fremst farin fram í Europu og Nordurameriku, men framleiðslan | er minkað i Latinameriku og Asiu, | nedan Afrika hevur havt fram- gongd | finna har Ov umstødurnar teimum londum, frammanundan var fær ringaru vit soleiðis í framleiðslan lítil. Veruleikin er tann, af nógv av) okkara medmenniskjum í u-lond-| unum svølta og enn fleiri fáa ov ringan kost. Soleiðis eru viður- skiftini í dag, nú tað búgva 3 milliardir menniskju í heiminum. Um 40 ár verða tvífalt so mong at metta. EINA A. SAGT STÓRVELDINI FÆR STÓRUR ri | ETA OG SKEIVAN MAT. BARNADEYÐIN HAR ER i0--20| matvøruframieidslan alt ov Afriku og | ing: BÓK FRÆLSI FRÁ MATVIÐURSKIFTINI í HEIM- FRÁ, AT í HESUM UM AT SENDA RA- PARTUR AV MAN- AV BORNUM LÍTIÐ AT KAPPAST MILJÓNIR BÆÐI FAA OV ETA. TEY HJA OKKUM. Hoast alt stødan seint, er nøkrum ar- Latinameriku ikki heimsbardaga, í TAÐ ER IKKI SO LÍTIÐ, ID KANN GERAST Undir eini hungursneyð er tað í dag bara ein praktiskur spurningur hvussu matur kann bytast javnari | ut. Sagt verdur: 1. Tað ræður um at skapa tær politisku, sosialu og figgjarligu fyritreytirnar fyri ektari vøruframleidslu í u-londunum. Hvor er æti Soleiðis eitur grein í DAGBLAÐ | NUM. skrivað av St. | Fals slær egnan mann á háls. | Yvirskriftin til greinina er veru- liga vend móti ti samgongupoli- tikki, sum i dag stjórnar okkara | landi, og sum tygum so fegin vilja| vera talsmaður fyri. Ti er tað or-| søk at seta fram ein tílíkan spurn- | HVØR ER ÆTLANIN? er | tað sjálvandi móti sitandi stýri og) tess svøvnpolitikki, ið hevur verið | og verður førdur | Hesin spurningur tygara er nevn | liga aktuellur í dag millum ar-! beidsmenn og fiskimenn; hvat sit-| andi landsstýri veruliga ætlar. | Súkt — personligt — illsinnisgleps, sum frå tygum harra St. er tómligt | at fóðra føroysku tjóðina við. og| lat meg so við tað sama leggja| aftrat. at tygara persónligheit móti Dam. ger tygum als ikki til nakran | | stóran profet ella martyr, og ikki| fáa tygum nakran at trúgva, at P.| M. Dam wil lágt at skifta orð við persón. ið ikki torir at leggja navn til, men fjalir seg aftanfyri tveir| bókstavir men tó eru tygum| kendur barnauppalari ikki | so? Er hatta slagi av uppalarum il! føroyska fólkaskúlanum? sårt | hjá teimum, sum børnini eiga. Men tó eini vinarråd til tygum| harra St, lat vera vid at taka lut| í politiskari skriving, tí tað tykjast | tygum púrt einki skil hava á. tað| einasta, lygum Vita at Siga ér: Dam, Dam, Dam, javnadarmenn, | jævnadarflokkurin o. s. fr. Leggið| tygum meira eftir at fáa nakað positivt burtur úr tí krevjandi| starvi, tygum er litið uppí hendur. Eitt sum tygum og tygara líkar! tykjast at seta so nógy inná er,| hvussu øskukalt tað er í Suðuroy. og tað eigur og skal Dam eiga ær- | una fyri. Hetta vita suðringar erl als ikki so, tí vilja teir standa | manniliga um Dam og javnadar-! politikkin, ti einki annað kann| bera hvørki suðringar ella føroy-| ingar sum heild til betri livilík- indir, hetta progvfast. Suðringar eru ikki gloymskir, teir minnast hver hevur spent bein | Fyri tey virkir Dam og javnaðar-| flokkurin hava roynt at stovna, | ikki bara fyri Tvøroyri, men fyri alla Suðuroynna eins Føroyar sum heild. Tað kann diskurerast, um nú suðringar eru nógv verri fyri enn londum | Aftrat hesum kemur, at fólkavoksturin just í hesum iondum er) | mat- | | Besta | tann | 4 gullmedaljur, tað er | enn eitt satt bragd, næst henni kom | | | | | 7. februar 1965 Útróðrafiskagoymslur Eisini smábygdamenn eiga at inum. Teir eiga eisini at fáa fáa stuðul til rakstur av útróðr- høvi at goyma fiskin — og flokk- urin mælir til at stuðla á hesum oki Sum umstødurnar liggja, erl vandi fyri, at allir útróðrarmenn ikki fáa selt veiðuna í heimbygd- ini til tann prísin, og um teir vilja virka og goyma fiskin á krevst sterri rakstrar- ásetta plássinum, peningur enn teir eru førir fyri at Ti eigur hitt almenna at veita monnum hjálp annaðhvort lána teimum peningin ella veðhalda við at fyri lánum. Viðkomandi skal meta og vátta mongd og virði av fiski á goymslu. sóknarstýri | reisa. Javnur fiskaprísur | 2 Familjuplanleggingin — er ein! FYRI AT KOMA ÚTRÓÐRARMONNUM TIL HJÁLPAR, HEV- HUD. TD ger hage UR FLOKKURIN LAGT FRAM UPPSKOT UM STUDNING TIL søkin er religiøsir fordømar, | UFROPRAMENN | hér ge ge Sum monnum kunnugt eru ikki haldast at vera beint og neyðugt. | og ein tryggleiki hjá foreldru-| fá pláss. har ið fiskaprisurin er/at landsstýrið tekur sær av hesum | num á ellisárum |lægri enn á stórplássunum og har/|misslagi í samfelag okkara „og | 3. Tað er bara ein pinkalítil part- ið fískurin ikki verður keyptur |hjálpir monnum at fáa í lag skip- | ur av jørdini, sum verður dyrk| uttan til heimabrúks. Hetta er fiski | an, sum tryggjar ollum avbygda- | aður. Pk Fy ÅR monnum á hesum plássum so ring- | monnum. ið eru so illa fyri. sum | folkið minum. í ns ur meinbogi, at mangir hava einki | her er nortið við, at sleppa av við ríku eru bert 4 pst. av joórðini | annað havt til ráða at taka enn at | útróðjrabátafisk á plússinum fyri undandyrkað. Konir menn | flyta til annað pláss. har ið livi-| tann pris, sum menn á stórpláss- meina, at tað ber væl til at |ligari er. Í únum fáa. EG pr ge Undir hesum umstødum må tad | ameriku. | TØ 4. Tað er møguligt, at landbrúks- VERÐUR NYTT | økini kunnu tvífaldast og aftur . . > | tvífaldast innan år 2000, um ein bara fær nóg mikið av fram (Framhald frå 1. síðu). | Og tá hetta var komið, so vildi -leiðslumegi, t.v.s. = atommegi — , neyndin fegin lata landsstýrið | ella sólarmegi. | liga bidid byrådid um at fåa alt Í kanna alt vidv. valinum, treytað av. 5. Framleiðslan av foði úr hav- | tilfarið frå valinum til kanningar. | „; henda kanning fer fram á bý- inum kann økjast heilt nógv. Kommunala valstýrið hevði til ráðsskrivstovuni og undir umsjón FAO hevur gjørt eitt stórt ar- hesa áheitan skrivliga svarað lands- av gomlu og nýggju valnevndini. | beiði í stríðnum: Frælsi frá svongd; stýrinum aftur, at onki tilfar bleix og at allar útreiðslur, sum koma | en framvegis eru ódnartok at A tað fl komin | „; standast av hesi kannan, skulu 7 $ aheitan um hetta. | gjaldast av landsstýrinum. anin? aðrir. og hetta kann gerast við at kanna um skattaeftirstødurnar eru stórri enn aðra staðni. Fad eru tær veruliga ikki. Um tygum eru líka góður við Suðuroynna sum Dam, hví rýmdu tygum tá úr oynni? Var tað tí tað var øskukalt? Í hvussu er, føldu tygum einki til tílíkan kulda. Nei, St tygum vildu spæla fínur. X. Árið 1964 var ítróttarliga sæð eitt stórt ár uttanlanda, har tær størstu hendingarnar sjálvandi vóru | vetra- og summarolympiadan, Na- tions Cup (Europameistaraheitið í fótbólti og heimsmeistaraheiti i hondbólti. Vetraolympiadan varð hildin í Insbruck í Eysturríki og byrjaði seinast í januar. Henda stevna um- fatar skirenning, skoyting. kapp- koyring við sledu og íshockey. Tað vóru 1300 luttakarar frá 36 tjóð- um, og er hetta størsta talið av | luttakarum í nakrantíð hevur lut-| tikið á nakrari vetrarolympiadu áður. Av norðanlondum luttóku Fin- land, Noreg og Sviaríki. Hesi trý lond fingu 32 av 106 møguligum | medaljum, og varð Noreg best av hesum trimum breðratjóum, við at 3 gull, 6 silvur og 6 bronsu tjóðin varð USSR. við ll 6. Nr, 2 varð Eysturriki og 3 Noreg. Vert er at nevna at russiska kvinnan Lidija Skob- likova i skoyting vann ikki minni ikki minni fáa 8 nr. eisini ein russisk kvinna, nevnliga skykvinnan i vann 3 gullmedaljur. (Claudia Boyarskikh.) Heimsmeistarakappingin i hond- bólti varð hildin 6—14 mars í Tjekkoslovakiu. Vinnari varð Ru- | menia við at vinna á svium í fi- | naluni við 25—23. Nr. 3 varð Tjekkoslovakia við at vinna 25—15 á Vesturtýskland sum sostatt varð nr. 4. Danmark varð nr. 7. Í kappingini um Nations Cup (Europameistaraheitið fyri fótbólts- landslið) mettust teir 4 vinnararnir Norðurlend- skur mentunn- argrunnur Mentunnarnevndin hjá Norður- lendska ráðnum hevur vidtikid at heita á ráðið at skipa ein nordur- |, Og sum svar kom eitt ógvuliga løgið bræv frá landsstýrinum. har teir siga, at av praktiskum grund- um vilja teir, at kanningin fer fram á býráðsskrivstovuni og sjálv- undir umsjón av gomlu og valnevndini ! ! ! ! sagt nyggju i h. kr., Noreg 510.000 kr. og Svøriki 1.110.000 kr. lendskan mentunnargtunn vid 3 Virki grunnsins skal umfata mil. kr. og undir norðurlendskum norðurlendskt mentunnarsamarbeiði fyrisæti. Ílegupeningurin skal fáast |, breiðum grundarlagi. Stuðul verð til vega á tann hátt, ur latin til vísind. skúlaskap. líst at Danmark letur 690.000 kr.,|og fólkaupplýsing og til bæði Finland 660.000 kr. Ísland 30.000 | granskarar, lærarar og studentar. í teimum innleiðandi dystunum til| mark í hølunum (sí yvirlitið) finalu i Madrid í Spania. Nr. || Tann størsti vinnarin varð ame- varð Spania við at vinna á Rus rikumadurin sum vann ikki minni landi í finaluni við 2—1, Ungarn| enn fýra gullmedaljur. Sum fyrr varð nr. 3 við at vinna á Danmark | sagt kláraði USA seg sera væl í við 3—1 eftir umdyst. svimjing. hvussu »suverenir« teir Tann 10. summarolympiadan byrj-| vóru sæst best við at av 23 møgu- aði í Tokio í Japan( heimsins stor- sti býur 18 milj. íbúgvarar). Eftir røttum skuldi Tokio longu í 1944| hava verið vertur á 12. olympiad-| uni í 1940, men vegna 2. heims- børdaga varð henda oiympiadan | ikki hildin. Fyrst 24 ár seinni skuldi tað eydnast fyri Tokio at verða vertur á olympiadu, og varð; hetta ein væleydnað og stórfingin olympiada tann stersta higartil bæði hvat viðvíkir luttakaralond- um (næstan 100 lond vóru við) og áskoðarum. Sum væntað vórðu tað tær tvær størstu tj6dirnar USA og USSR, id komu at kappast um at fåa flest | medaljur, og varð tað hesa ferð USA ið varð sigurharrin í hesari kapping. frammanfyri USSR. Tyskalandi, og Italia. Sum so ofta. so tað tað seg at hvort land heyði sína favoritdisiplin, m. a. varð USA best í svimjing og til deils í frælsum ítrótti.. USSR varð best í vektlyfting og boksing og til deils í frælsum ítrótti. — Italia varð best í sykling. Eitt land sum Danmark t. d. vísti seg at klára seg best á sjónum (rógving og sigl- ing, segl.) Norðanlondini væl ímillum tær av teimum fimi ið luttóku, vórðu tað bert Noreg og Ísland ið fóru heim uttan at hava fingið medalju. Tann besta av teimum norðurlendsku tjóðunum varð Finland, við Svøriki og Dan- kláraðu seg 6føra stóru tjóðirnar, yrðanlondunum ligum gullmedaljum í svimjing fór USA við 16. Harafturímóti vóru sovjetrussarar sterkir í vektlyfting har teir fóru vid 4 av 7 møgu- ligum gullmedaljum, í boksing fekk USSR 3 av 10 meguligum gullmedaljum. Í skjóting fekk Fin- land heilt óvæntað tvær gullme- daljur. Líka óvæntað var tað, at Svoríki var ført fyri at fáa tvær gullmedaljur í kajak. MEDALJURNAR gull silvur bronsa I. USA. 36 26 28 2. USSR. 30 35 28 3. Japan 16 5 8 4. Týskland 10 22 18 S. Italia 10 10 7 6. Pélland 7 6 10 7. Australia 6 2 10 8. Tjekkoslov, í 5 6 3 9. Bretland 4 12 2 10. Bulgaria 3 5 2 11. Finland 3 0 2 12. New Zealand 3 (0) 2 13. Rumenia 2 4 6 14. Frakland 1 8 6 15. Håland 2 4 4 16. Turkaland 2 3 | 17. Svøriki 2 2 4 18. Danmark 2 | 3 19. Jugoslavia 2 1 2 20. Belgia 2 0 | 21. Sveits | 2 1 22. Canada | 2 1 23. Etuopia 1 (0) 0 24. India 1 (0) (0) 25. Suðurkorea 0 2 1