sunnudagur 21. februar 1965síða 21

Þegar ríki Khmeranna stóð sem hæst náði það frá Indlandshafi austur í Kína. Þar sem nú er frum- skógur í Kambodja var þá akur- lendi, sundur grafið af fullkomnu neti = áveituskurða. Høfuðborgin glitraði af gulli, og turnar hofanna spegluðust í síkjum og vøtnum. Utan um borgina, sem byggð var í réttan ferning, var 8 metra hár múr og utan hans kom breitt og djúpt síki. Fimm brýr lágu yfir þetta síki og enginn komst inn í borgina nema að fara um ein- hverja þeirra og inn um eitthvert þeirra fimm hliða, sem voru á múrnum á móts við brýrnar. Þessi hlið voru øll glæsilegar byggingar eins og annað í þessari miklu borg. Og þá voru brýrnar ekki síðri. Handrið þeirra voru gerð úr stólpum, sem um leið voru styttur 54 goða og vætta og þessi goð héldu á ormi, sem gegndi mikils- verðu hlutverki í goðfræði þeirra. Til er merk heimild um líf manna við konungshirðina í Ang- kor. Árið 1295 dvaldist þar vetrar- langt Kínverji að nafni Sjú Ta- kuan. Þegar þarna var komið søgu, var veldi Khmeranna að vísu farið að hnigna og þeir høfðu ekki bætt við stórbyggingar sínar í marga mannsaldra, en engu að síður var Angkor þá enn talin auðugasta borg í Suðaustur-Asíu og konung- ur landsins var voldugastur allra konunga í heimsálfunni. Sjú Ta- kuan ritaði lýsingu á: borginni og. veru sinni þar. Hann nefnir: borg- arhliðin, sem nú eru að mestu rúst ir einar, og síðan skýrir hann- frá því að flestir turnar borgarinnar hafi verið skreyttir guli, og einn- ig hafi ein brúanna fjøgurra, sem- lágu yfir borgarsíkið verið úr gulli og skreytt með tveimur gullljón- um og átta Búddastyttum år þeim sama gøfuga málmi. Og: glugga- kisturnar í salnum, þar sem kon- ungurinn kom fram fyrir þjóðina, voru úr gulli líka. „Til hægri og vinstri eru ferstrendar súlur og á þeim eru 40 eða 50 speglar. Ég hef heyrt sagt, að inni í høllinni séu mørg furðuverk, en hennar er stranglega gætt og enginn fær: að fara þar inn", segir Sjú orðrétt. En á hinn bóginn fékk Kínverj- inn að sjá konunginn. „Hann ber gullkórónu eða gengur með ilm- andi blómsveig um hárið. Um háis- inn hefur hann nærri því sex merkur af gulli. Um úlnliði, økla og á fingrum sér er hann með gull- hringi setta gimsteinum. Hann er berfættur og iljar hans eru mál- aðar rauðar eins og lófar hans eru". Á undan kónginum fóru kon- ur úr kvennabúri hans og báru gull- og silfurmuni. Síðan komu vagnar, einnig gullskreyttir, og þá drógu geitur og hestar. Næstir í røðinni voru embættismenn hirð- arinnar, og síðan- kom. konungur- inn sjálfur. Hann stóð uppréttur 138-SUNNUDAGSBLAÐ — ALÞÝÐUBLAÐIГ á.baki fils og hélt á gullnu sverði, Í ákni konungsvaldsins. Á eftir kom. lífvørðurinn alvopnaður, síð: an riddarar á hestum og fílum, en embættismennirnir voru bornir í burðarstólum og fir þeim var haldið hlífum úr gulli eða- silfri, eftir því hve hárrar tignar maður- inn var. Sumar siðvenjur í borginni komu Sjå Ta-kuan á óvart. Hann skýrir meðal annars frá því. að einu sinni á ári drekki konungur- inn mannsgall blandað víni. Þetta gerir hann- til af« efla: hugrekki sitt. en sá eiginleiki var-talinn- búa í gallinu. Þegar konunginn fór að þyrsta í gall, gat verið hættulegt að vera á ferli í borginni, því að > gallid' varð“ skilyrðislaust "að "taka úr lifandi mønnum: Sendimenn konungsins - fóru því á kreik og høfðu með sér poka- og- hníf; Þeg- ar þeir-høfðu fundið hentugt fórn- arlamb vørpuðu þeir pokanum yf- ir høfuð-því og skáru gallbløSruna úr. En sem: betur: fór: fyrir“ Sjú voru kínverskar gallbløðrur tald- ar gagnslausar, og að øllu saman- løgðu líkaði honum. vistin í borg- inni vel. Þar- var fáanlegt mikið øndvegisvín, bruggað úr- sykur- reyr, hunangi, hrísgrjónum og laufbløðum; þar var bæði mikill matur og góður; viðskipta- og samkvæmislífið í fjørugra lagi, og konurnar fagrar- og- hæfilega. ti kippilegar. Þegar Siú Ta-kuan var í Ang: kor. var ríkinu tekið að hnigna. Nágrannarnir í vestri, Thailend- ingar, voru farnir að sýna: því sí- aukinn ágang. Og með Thailend- ingunum fylgdu nýir siðir og; ný trúarbrøgð. Khmerarnir hættu að nota sanskrít, en flestar áletramir hofa þeirra eru á. því tungumáli. Búddadómur fór að breiðast út og veikti konungsvaldið með því að hafna. þeirri undirstøðu þess, að konungurinn væri jarðneskur fulltrúi og ímynd guðdómsins. Ríkið leysist smám saman sundur, áveituskurðirnir fylltust og bygg- ingunum varð ekkí haldið við. Ár- ið 1432 lauk: søgunni. Þá- yfirgáfu Khmerarnir hina- fornu. og: frægu høfuðborg: sína. Eftir urðu. aðeins fáeinir munkar, LA 8 ir si tin ananas andstalðnn