sunnudagur 21. februar 1965síða 23

Það hafa margar ferðasøgur verið skrifaðar um dagana, og ekki allar sem sannferðuglegastár. Fyrr £ øldum var mikill hluti heimsbyggðarinnar illa eða alls ekki þekktur, og framandi lønd bjuggu þá enn yfir þeim dularfulla seiðkrafti, sem landafræðikunn- étta og samgøngutækni nútímans eru á góðri leið með að svipta þau. Og menn voru þá eins og endra- rær forvitnir í nýlundur og tóku fegins hendi frá- søgnum af fjarlægum og undarlegum Jondum, furðu- legum skepnum og framandlegum siðum; og ekki sakaði að hæfsleiki áheyrendanna til að trúa yrði með køflum þaninn til hins ítrasta. Þetta notfærðu terðabókarhøfundar sér oft, og á því leikur sterkur grunur, að sumir þeirra hafi aldrei svo mikið sem komið til þeirra landa, sem þeir þó telja sig lýsa af eigin reynd. Við Íslendingar kønnumst reyndar við slíka fugla og høfum stundum talið okkur eiga vm sárt að binda eftir þá útreið, sem þeir hafa lát- >) landið og landann få í ritum sínum. Nægir í því sambandi að nefna Blefken, sem ótrúlegur fjøldi merkra manna hefur varið bæði tíma og atorku til að andmæla allar gøtur síðan Arngrímur lærði reið fyrstur á það vaðið. En það eru fleiri lønd en Ísland sem furðusøgur hafa gengið um, og fleiri høfundar en Blefken hafa ratað í þá freistni að fara nokkuð frjálslega með sannleikann. Einn þeirra var Sir John Maundeville, Englendingur sem uppi var á 14. øld. Hann ritaði ferðasøgu á þremur tungumálum: latinu, ensku og srønsku, til þess að enginn þyrfti vegna vankunn- ettu í einhverr) tungunni, að verða án þess fróð- leiks, sem hann vildi miðla. Sir John sagðist hafa flakkað um heiminn í 34 á:r og komið víðar en nokkur landi hans annar, enda hafði hann frá mørgu merkilegu að segja. Mikið 140 SUNNUDAGSBLAÐ — ALÞÝÐUBLAÐIÐ- af því er reyndar tekið upp úr eldri ferðabókum, sem Sir John hefur verið gagnkunnugur, en það Þafa lesendur hans naumast sett fyrir sig. Ferðalag Sir Johns hefst með því að hann fer í pílagrímsferð til Landsins helga. Slíkt gerðu fleiri á þeim døgum og þótti engum sérstøkum tíðindum sæta, en í stað þess að snúa heim aftur að suður- gøngunni lokinni eins og pílagrímasiður var, hélt John í austurveg. Og þar sá hann og heyrði marga furðulega hluti. Meðal annars kom hann að fjall- mu Ararat, sem hann segir vera sjø mílna hátt, en brátt fyrir þá hæð sést ørk Nóa gamla þar greini- lega uppi á tindinum. Hins vegar segir Sir John þá menn fara með ósannindi, er þykjast hafa klifið fjallið og lagt hønd á ørkina, því að þangað hafi sðeins einn maður komið: munkur einn, sem tók með sér planka úr ørkinni niður og er sá planki síðan gleymdur í klaustri einu við rætur fjallsins. Meðal landa, hann sækir heim, er sem nefnir Clanak. Þar ræður ríkjum konungur, sem eignar nýja konu á nverjum degi. Enda er þetta gósenland hið mesta. Þangað kemur einu sinni á ári allur sá fiskur, sem þeirra sem eyja, hann tekur sér til í sjónum er, hver tegund fyrir sig og stendur við : þrjá daga. Af þessum fiski geta eyjarskeggjar tek- :ð eins og þá lystir, og þeir segja, að fiskurinn geri þetta til virðingar við margar sem eigi svo ræki betur en hann fyrirmælin gømlu um að margfaldast og upp- konunginn, konur og børn, að enginn fylla jørðina Til annarra eyjar kemur hann, þar sem íbúarnir eru heldur í hávaxnara lagi. Þeir eru risar 28 eða 20 feta háir og klæðast engu nema villidýrafeldum, sem þeir hengja utan á sig, og þeir nærast ekki á øðru en hráu kjøt og rándýramjólk. Þessir risar