Sosialurinarkiv
Sosialurin 1965-02-21, síða 31
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

sunnudagur 21. februar 1965síða 31

‹ fyrra síða allar 35 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Í stjarnsjá Keplers segir, að Wallenstein sé fæddur undir Sat- úrnusi og Júpíter. Satúrnus legg- úr honum til þunglyndi og hugar- flug, tøfrahyggju og samskipti við anda, forøktun á mannlegum løg- um og siðareglum og einnig øllum trúarbrøgðum. Satúrnus gerir hann miskunnarlausan, framgjarnan og herskáan, veit- ir honum órólegan huga, sem Jeitar breytinga í sífellu, en leynir hugsunum sínum.. Við þetta bætast áhrif Júpíters, sem valda eftirsókn hans æftir vøldum og heiðri. Hann mun eign- ast marga og volduga fjandmenn, en að jafnaði vinna sigur á þeim. Hæfileikar hans munu verða óvenjulegir. Árið 1626 sendi Kepler. honum viðbót við spádóminn og varar hann þar sérstaklega við: árunum 1632, 33 og 34, sem séu iskyggileg, hvað Wallenstein snerti. Einkum sagði Kepler, að. stjørnur hans kæmust i: óhagstæða-.afstøðu i marz-1634. Wallenstein var myrt- ur 24. febrúar 1634. ' KRISTJÁN. IV. Danakonungur var jafnframt hertogi í Holtsetalandi, og sem slíkur aðili að byzka ríkja- sambandinu. Hann hóf þátttøku í styrjøldinni árið 1625, mótmæl- andamegin að sjálfsøgðu. Keisar- inn stóð fyrst sem þrumu lostinn og kunni engin ráð gegn þessum nýja fjandmanni. Nú var stundin runnin upp fyrir Wallenstein að láta til skarar skríða. Hann hélt til fundar við keisarann og bauðst til þess að koma á fót og kosta sjálfur 40 þúsund manna her. — Keisarinn hélt, að 20 þúsund menn myndu nægja, ev Wallenstein svaraði að 20 þúsund menn myndu farast, úr hungri; en hins vegar gæti -40 þúsund manna lið tollað með valdi hvaða land sem væri og þannig séð sér fyrir sér sjálft. Þetta varð að samkomulagi. — Wallenstein sendi út menn til að afla liðsins, og hermennirnir streymdu að úr øllum áttum, sum- ir frá fjarlægum løndum eins og Rússlandi, Króatíu, Ítalíu og Ír- landi. Herstofnun var á þessum tímum fjárfestipg. sem átti að geta orðið arðbær. Liðsforingjarvir WALLENSTEIN réðu bermenn á æiginn kostnað, en á ábyrgð hershøfðingjans, og þess var vænzt að það fé, sem þeir løgðu fram, skilaði sér aftur með vøxtum, þegar komið væri að því að ræna hertekin lønd. Mål- ann skyldi keisarinn annað hvort gjalda mánaðarlega ellegar endur- greiða herforingjanum hann að herferðinni lokinni. Wallenstein var fyrst og fremst skipuleggjari. Herstjórnarsnilld hans var fremur í því fólgin en stjórn hans á sjálfum hernaðin- um, sem oft einkeypdist af óør- yggi. Hann var svo metnaðar 148 SUNNUDAGSBLAÐ — ALÞÝÐUBLAÐIÐ gjarn að hann gat ekki hugsað. sér að tapa orrustu og því forðaðist hann átøk, nema hann: væri øld- ungis øruggur um sigurinn. Snilld hans kom fram í hinu að búa til herafla úr engu og koma á betri aga en annars tíðkaðist á þessum tíma .og síðast en ekki sízt að láta herinn lifa á landinu, bvar sem hann var staddur, án þess að vinna atvinnulífi þess varanlegt tjón. Hvar sem hann kom með her- inn tók bann øll vøld í sínar bend- ur, bannaði þjóðbøfðingjunum 38 innþeimta skatta og ráðstafaði búsum borgaranna eftir eigin geð-