sunnudagur 4. apríl 1965síða 25

inni í vegginn bar sem áður høfðu sjálfsagt verið gluggar, kannski með strábrigðum fyrir á nóttunni eins og gluggarnir í Botni, og hall- aði sér út. Hæðirnar risu og hnigu eins og myrkur, krappur sjór: — hvergi sást þorp, ekki svo mikið sem rústir. Neðan við hann svign- aði veggurinn, mikill og døkkur. úr augsýn; það sást ekki hvar hann nam við jørð fyrir trjánum niðri fyrir. Hann mundi søguna gømlu og leikinn, sem þau léku í rúst- unum í Botni. „Nó byggði sér bát. Byggði hvernig bát? Bát handa øllum bændunum og Birgi litla líka. Bara handa bændunum? — Bændunum og bjørnunum og børnunum og Birgi litla lika ..” Eitthvað brast með háu syngj- andi hljóði, síðan kom langdreg- ið andvarp. Hann snéri sér við og sá að Þriðji var að fást við annan haug, þann næststærsta í salnum. Hann hafði fundið lang- an kassa, fullan með hvíta af- langa kubba og þegar hann kom við þá, kvað við hljóð. hvert sinn ofurlítið øðruvísi en áður; en þeg- ar hann snerti þá øðru sinni, þøgðu þeir. Annar gróf í hauginn í von um nýjan fjársjóð, en fann ekki nema ryðgaðan vír sem reif á hon- um hendurnar. Það høfðust ekki fleiri hljóð úr kassanum, og eng- inn komst nokkurn tíma að því hvers vegna hann søng við þeim í fyrstu. VI Høfðu þau nokkurn tíma lifað svo langan dag, jafnvel um há- sumar? Vitanlega var sólargang- ur lengri þarna uppi: þau vissu ekki, að þegar var tekið að skyggja í skóginum og dølunum í neðra. Þau geystust niður løng þrøng gøng í húsinu, hrasandi á ósléttu gólfinu; Lísa kom á eftir og fór sér hægt til að missa ekki niður dótið úr pilsinu sínu. Beggja vegna við gøngin voru herbergi sem hvert um sig mundi rúma heila fjølskyldu úr Botni: þar inni var ryðgað og beyglað rimlaverk sem þau skildu ekki til hvers væri ætlað. Svo tók við annar salur, bar sem engar súlur voru; en þar var djúp ferhyrnd gróf í gólfið, løgð lituðum hellum: 262 SUNNUDAGSBLAÐ — ALÞÝÐUBLAÐIÐ botninum hallaði svo hún var tíu feta djúp í annan endann, en hinn svo grunnur, að þau gátu hoppað niður af barminum, niður í lauf- skaflana og kvistina sem haust- vindar høfðu feykt þangað; — og alls staðar var fugladritur eins og óhreinn snjór. Í þriðja salnum rak þau í roga- stanz; þar rákust þau allt í einu á fimm ønnur børn beint fyrir framan sig, sem mændu á þau, í bútum og tætlum, hálft andlit, klofið høfuð eins og eftir slátr- unarhníf, hné sem var laust við fótinn sem það fylgdi. Þau størðu á ókunnu børnin. Þriðji steytti hnefann øgrandi; samstundis hóf eitt þeirra hnefa á móti. Það lå við að lysti í bardaga: það var léttir að tinna óvin að berjast við í þessum tómheimi: þau fet- uðu sig áfram eins og grimmir kettir. Lísa fór síðust, og á móti henni kom ønnur lítil stúlka, sem líka var með ránsfeng í pilsinu sínu og sams konar skoru neðan í kviðinn, en grænleit valbrá á andlitinu og annað augað vantaði. Ókunnu børnin hreyfðu bæði hendur og fætur, en stóða samt kyrr upp við vegginn; skyndilega nam nef við nef; og samt var ekkert þar nema kaldur, sléttur veggurinn. Þau hørfuðu undan, færðu sig aftur nær og hørfuðu undan; ekkert þeirra skildi þetta. Svo þau søgðu ekki eitt einasta orð um þetta fyrirbæri, voru ein um furðu sína á leiðinni niður stigann niður á næstu hæð. Þar støldruðu þau aftur hlerandi og skimandi, skrækar raddir þeirra hið eina sem rauf þøgnina; en þan óttuðust myrkrið, þar sem fjallið byrgði allt ljós úti svo þau hlupu áfram, með øgrandi hróp- um, niður løng gøngin þar sem sólin náði að skína inn, unz þau staðnæmdust í trøppunum sem lágu upp í dagsbirtuna uppi fyrir þar sem reykháfarnir stóðu. „Við skulum fara heim," sagði Fyrsti. „Annars verður komið myrkur." „Hver er huglaus núna?" spurði Þriðji. „Þetta er bara hús. Þó það sé stórt, þá er það bara hús." „Það er ekki hús," sagði Pét- ur; og þau sneru sér øll í senn að honum með sømu spurning- una í augunum, „Hvað meinarðu með að það sé ekki hús?" spurði Annar. „Það er skip," sagði Pétur. „Þú ert galinn. Hvaða skip heldurðu sé svona stórt?" „Hvaða hús heldurðu sé svona stórt? spurði Lísa. „Hvað er skip að gera hátt uppi í fjøllum? Hvaða skip hefur reyk háfa? Til hvers er allt þetta dót í skipi? Hvaða skip er með her- bergjum og heilum sølum?" Þau gryttu að honum spurningunum eins og steinvølum, svo hann hann kæmi til sjálfs sín aftur. „Þetta er skipið sem Nó átti," sagði Pétur. „Þú ert vitlaus," sagði Fyrsti. „Nó er bara leikur. Það var aldr- ei neinn Nó til." „Hvernig getum við vitað það? Kannski dó hann fyrir mørg hundruð árum síðan. Og hann þurfti búr undir allar skepnurn- ar, sem hann hafði með sér? — Kannski þetta séu ekki herbergi sem við sáum: kannski það séu búr." „En gryfjan í gólfið?" spurði Lísa. „Til hvers var hún?" „Ég var einmitt að hugsa um það. Kannski það sé vatnsgeymir. Einhvers staðar varð hann að hafa vatnaskøtuna og alla frosk- „Ég trúi því ekki" sagði Fyrsti. „Hvernig ætti skip að komast hingað upp alla leið? „Hvernig ætti svona stórt hús að komast hingað? Þú kannt søg- una. Það flaut hingað. Svo sjatn- aði flóðið og skipið varð eftir." „Var Botn þá einhvern tíma á sjávarbotni?" spurði Lísa gapandi af undrun. Hún klóraði sér á rass- inum sem var hruflaður af grjóti og byrnum og ataður fugladrit. „Botn var ekki til. Það er svo langt síðan þetta var ..” „Þetta gæti verið rétt," sagði Annar. Þriðji sagði ekki neitt: hann hélt áfram upp stigann upp á þakið; Pétur fylgdi fljótt eftir og komst fram fyrir hann. Sól- ina bar við hæðirnar í fjarske sem voru eins og øldufaldar; — enginn sýndist til í heiminum nema þau ein. Reykháfurinn, sem snæfði himinhått yfir þeim, varp-