leygardagur 16. juli 1966síða 4

Nr. 55 Midnáttaroda av P. M. Dam | róðrarlagið, á Vestanstevnuni í Seyrvági 9. og 10. juli 1966 mítt land, havborgin fríða! Sjóðandi streymar íða stynjandi urgur, Føroyar, o, og syngjandi fjølbroyttu tól tey fjølbroyttu tól — tindtempul høga í setandi sól! Soleiðis yrkti okkara frama skald, Janus. Tað skuldi ikki undra meg. | um maður kom og segði mær, at tað var hiðani vestanífrá, at hann hevði fingið innblásturin. »inspirationina« til hetta sitt stórbara megnarkvæði til Før- oyar, tí valla kann maður vera fyri fagrari sjón enn Tindhólmi | í setandi sól. £ At koma siglandi ella fljúgv- andi uttan av havi til hesa al-| føgru bygd á Vågalandinum, so leiðis sum tað við sínum bjørg- um, fjøllum og vøtnum upp úr havi, baðað í morgun- roðans ella vesturskinsins brand andi tað er stórbært kann í stórleika og vakurleika metast við tað besta í útland- inum. Mær er ikki bara kring oyggjar okkara. men eisini víða í londum. Á setrunum á Noregs fjøllum ella at siga innanfyri skergarðin har eysturi, er av sonnum vak- urt og hugtakandi. At sigla kring fsland ella fljúgva yvir hesum jøklalandi við sínum hitakeldum. eldgos- er ke er seg sol, og (0) navn- | fallið í lut at ferðast fremmandum | yvir hetta vakra landið, baðað í | | sólskini, var ein ferð og gav | eina sjón. ein seint verður at| gloyma. Men ...... | Eg kom so nakrar dagar, | seinri fljúgvandi heim til Før-| oyar í allrafagrasta veðri. | Mær runnu skaldsins orð í, huga: »Føroyar mitt land, o,| | havborgin frida«! | Fjallaoyggjar stigu fram sum) ævintyrborgir. Men grønum buna frå fjøru til fjalla- topparnar. I sólar- og skugga- leiki sinum tær skiftu lit | skap i hvørjum sekundi — aldri tað sama! Aldri still stóða ella | merktar av farnum, deyðanum | livandi il og | um, høgu fjøllum og stóru vídd | um. gevur Noregi einki eftir. Men av Noregs og Íslands stórleika og vakurleika haldi eg. at Grønland ber við síni máttmiklu náttúru, har ið luftin | Le: ve : | ; | Fólkatingsmaður P. M. Dam ofta er so klár, at fjarleikin líkasum hvørvur. Tey veldugu í góðveðri sólbrandandi fjøllini stíga so tætt at einum, hóast tey í veruleikanum eru langt, langt burturi. Inn í hetta stóra landið skera seg teir havstóru firðirnir. Og her motir einum hin merki- ligasta og sjáldsamasta sjónin av einum herflota av fjallastór- um og smærri ísskútum í teim- um mest fantastisku tiónum<., glitrandi í øllum litum í sólarljómunum. Tað var í hesum stórbæra landi. ið skaldið, fólkatingsfor- maðurin fyrrverandi ráðharri Julius Bomholt segði síni veingj aðu viðgitnu orð, at tað komst honum sum at vera komin inní forgarðin til páradísið, tá ið hann stóð á høgum fjalli litandi inn yvir ísbreanna óendiligu flotur. upp móti fjøllunum. ið skørp og taggut toygdu seg moti himli langt, langt upp um fjallið. id vit Andreas Møller og hann stóðu á. Tikin av hesum náttúrannar veldi og vakurleika rann kenslurika skaldinum páradís- myndina í huga. Ja, vøkur var sjónin og hug- takandi. Men... Og eg var fyri nøkrum døg- um síðani í Finlandi. tí sekti- túsund sjó landi við náttúru síni í ársins fagrasta blóma. Alt var í grónum. Millum ótalið av sjógvum næstan hvor blettur skógklæddur. At koma og fara fljúgvandi »forma- | tí | log fyrningini! Firðir og sund: llógu sum innsjógvar við hesum. |alvænu fjallaoyggjum og hólm-| | um i favni sínum, og tað var, |sum ein hoyrdi tað foroyska | | hjartað tala fagnaðarorð fyri. | Føroyum sum landið. ið kortini | | bar av ollum. Kanska tað før- | oyska hjartað í kenslum og talu síni er ov mikið merkt av øll- um, ein hevur fingið og drukkið |í seg frá barnsbeini av, at ein kann gera fullsanna sammeting „millum okkara og tað fremm- landa. Men tað var av sønnum | | fyri mær, sum einki av ti vakra, | | eg millum annað hava borið við | í tí fremmanda, kundi metast | javnt við tann vakurleika, ein møtti, tå ið ein kom innan av havi niður úr skýunum inn yvir Føroyar, stevnandi móti Vág-| 'unum, yvir Mykjunes, Tind-; hólm og Seyrvágsfirði og bygd. | lið lógu so fjálgt og vakurt fevnd | jav fjøllunum fjarðarins blíðu | | ørmum. | | »Tindtempul høga i setandi | | søll« kvað í einum við tempul- | | sins gudaborna lagi. Ja, vakurt er landið!! | Okkum av sonnum eitt tind-| |tempul! | | Í hesum templi varð við | | kristnini sytt at blóta við offur- | djørabl6di og at åkalla stríðs- |gudarnar at signa skjøldur og svørd til strid og hergongu. Svørdsbønin og blótanin varð | | | | | | | | | sjálvt millum verstu figgindar í | kríggsdubbing. | á teimum streymaålum, ið uttan | hardir í råkinum, at teir taka lalt við sær. Og okkara bjarging at liva og virka í. | menningar stevnu. Tí tað hevur | mikli uggi. at i hvørjum av okk SOSIALURIN bytt um vid bønina um frid fyri seg og meðmenniskjunar. | Heringin av sinninum til her- tóku varð býtt um við læruna | um mannakærleikan sum loysn- | ina til stórstu eydnukenslu. Og henda ætt av hertakandi | víkingum varð í kristnunnar velduga umskaparmåtti vorðin | eitt friðarfólk, har dráp kom at standa mannasál- ini so fjart og óhugsandi. at heitastu illstødu datt tað ikki nøkrum í huga at vera bangin | fyri lívinum. Tað er út frá hesi aldargomlu ið manna-/|; umskapan av svørdinum til haka og ár so fatiligt, at í okkum her | á landi er rótfestur ein illvilji motstøda móti øllum her- mannsligum og allari stríðs- og| og Tað finst neyvan menniskja her á landi, sum ikki ynskir alla herdubbing fjart frá okkara leið | um. | Men okkara vilji er eingin g. ið ræður heimsrembing- um. og hann orkar ikki at vinna lóg. ífrá seta inn á okkum. | Hesir álar eru so sterkir og liggur einans í at royna at skáka undan ella ikki at koma so fyri. at vit fólkaliga og sálar- liga verða kvaldir og drignir til botns í malstreyminum. Bønin um. at tað må unnast okkum at liva í friði og náðum og í besta vinarlagi og sam- i vinnu við okkara grannar og! viðskiftafólk. ljóðar samrødd | frá hvørjum heimi í hesum tind | temnli, id forsýnið gav okkum ET Og lat tað vera okkum hin | um goymist ein veldigur møgu- | leiki. um vit eru sinnad og fylt v vilja at leggja okkum í ta) samgongu- og samvirkisstoypu, sum er treytin fyri, at land okk- ara og tað fongrika havið kunnu geva okkum av rikidøminum Í | sínum 6ætømiligu goymslum. | hvor "ari manning, sum i dag sigla | milliónir av fremmandari valuta | | sum | astu fórum á øllum høvum og í | lat koma til, og vit skilja væl, landur hevur møtt á leiðum sín- Vit ásanna og ganga saman i; teirri heildarkenslu, at landið | og havid er fyri okkum øll og | er ikki ætlað bara nøkrum fá-| um menniskjum. Vit ganga saman í vissuni, at) ein er sum eingin, men tveir il samdråtti sum tiggju! | Vit ganga saman i trånni upp á og viljanum fyri felagstak- | inum av allari tjóðini, ti vit á-| sanna, at tað er bara hetta) felagstakid, sum kann fremja | tað stórframlopið. ið er fyri at; | tryggja hvørjum av okkum rúm sína at leggja burtur av veiduni og rík kor! Vit ganga saman í landssam- | tak, tí hetta samtakið betri enn: sær einsamallur kann tryggja ti einstaka somu arbeids jog virkiskor á landi og á sjó-| num, sum teir fáu eru mentir at | veita sær! Her rennur mær fyrst | | til hugs skip og bátar hjá teim- | um einstøku veiku fiski- samtøkunum. Vit ganga saman i ta landssamtøkuna fyri at fram til ta stóðu og tann ríka livsmøguleika, sum goymist í at veita landinum stór og glasilig skip at sigla øll verðaldarhov við okkara egnu monnum sum skipsførarum, styrimonnum, ma eins og teimum arbeiðsmanna- og stóru vinna | skinmonnum og aðrari føroysk-| fremmandum gjaldoyra, til! laðrar tjóðir! Vit ganga saman um tær! stóru hugsjOnirnar, ið treyta. at| land okkara av sonnum kann | geva okkum til fullnað av sin- | um lívskeldum verða ein skapandi verkstadur, so vit við | gleði og stoltleika kunnu lata | merki okkara veitra á ståsilig- | og høvnum kring um knøttin! Vit ganga saman at lyfta í flokki á jøvnum føti, ti tá orka vit mest og orka tað, sum vit spjæddir og hvor sær í sjálv-| drátti annars megu lata liggja; óloyst vegna orkuloysi! Blíðar og vænar eru Føroyar | at okkara forfedrar festu búgv her. Men tað, sum til allar tíðir hevur borið av ti, sum fremm- um, er blíðskapurin, ein møtir hjá fólkinum her á landi! Vit. sum eru komin av bygd og býi higar til hesa stevnu, kunnu av sonnum vátta henda blíðskap og mannatokka. Tað besta í hjallinum og hitt heitasta hjartalagið metir ein- um við festbord, hvar ið ein so støkkur inn á gólvið her í Seyr- vági ella aðrastaðni í Vágum. Tað er hesin blidskapurin, tað er hetta hjartalagið úti sum inni. sum ger eina fólkastevnu sum hesa til eina frægdar- og| verið og er og má altíð verða so, at samkoman við menniskj- urnar, tað at hitta vinir og kenningar, finna hvønn annan á máli um dagin og lívið hjá hvørjum øðrum, hjá frændum og vinum. hjá bygdamonnum og landsmonnum er tað. sum dregur og liggur fremst. | tað er jum Onkur sigur, at føroyingurin 16. juli 1966 er einarin og ikki samgongu- madur. Hetta kann kanska sigast og kortini ikki. Vit minnast og kenna øll út- útróðrarkulturin kring landið. Har ráddi og ræð- ur sannur felagsskapur. Báts- skipanin var ein samgonga, har ið eingin munur varð gjørdur á monnum. Allir løgdu eins alt sítt ídni og allan máttin í at veiða, men um munur var á. hvussu ið vignaðist monnum at bregða við og draga, so fór alt ótalt í somu rúgvu til líka bít- ingar. Eingin munur á pørt- unum! Og tað er mongum í minni. at veiðimenninir lótu ikki einkj una og tann og tað heim, ið einki hevði at bíta, sita við ong- um. Veiðimaðurin mintist hesi og kendi tað sum kristnu skyldu til teirra. Ein ómetaliga vakur siður, ið segði frá djúpari. kristnari samkenslu og ábyrgd | fyri meðmenniskjum. Lagið í vinnuni á sjónum og aðra staðni er jú sum alt annað broytt við tíðini og broytist. Og óivað sum okkara stóri høvundi Martin Joensen úr Sandvík hevur lýst í skriving so. | síni. at lipputeljingin, hin morð- giruga umborð í kappingin | sluppunum skapti individualist- | in, einarin í føroyingin í so stór- an mun. at hin forna útróðrar- samgongan í bátaskipanir við líka býti fyri dagsstarvið og baksið á okkara streymhørdu log vandafullu leiðum. fjarleið- sum nærhendis. á miðum og grunnum, er við at kámast aðalmerkið sermerkið fyri fólk okkara. og Men hin øvundkveikjandi sjålvdråtturin við lipputeljingini ler tí betur við at fara úr søguni. Fylkingarhugsjónin er við aftur at basa »individualismuni, sundurlyndinum, sjålvdråttar | spjaðandi kreftunum. Fram fyri okkum verða lagd- ar uppgávur, ið hin einstaki einki kann gera við. Tær krevja samtak av fiskimonnum, av øll- um fólkinum, um tær skulu kunna loysast. Og fólkið krevur tær loystar! Fólkið er við at vakna og duga at síggja. at allar kreftir. |tær privata sum tær almennu megu gerast ein kraft! Vit eru við eitt streymaskifti. Fleiri og fleiri gleða seg við at koma á samrák og samgongu av øllum kreftum til eina heild- arkraft fyri ikki bara nakrar fá- | ar, men fyri heildina! Her í oynni er spónur settur í samtaksleiðina. Vit ynskja hesi vøkru bygd og vøkru systurbygdum at sigra til fullna á øllum breytum á samtaksleidini, so arbeiði og trygg vinna kann verða fyri hverja hond. Og hetta hjartans ynski okk- ara fevnir allar Føroyar. Ein herligur stevnudagur er farin! Rík hevur skráin verið fyri dagin i dag, og rík er hon fyri í morgin við. Sólin hevur brosað! Vit vóna, lat hon eisini ger skyldu sína í morgin! Vit lýsa hesa vestanstevnu sum allar aðrar stevnur sum lið í teirri stóru stevnuni til meirf og meiri í hvørjum at bera stórri og ríkari eydnu til ta før- oysku tjóðina!