leygardagur 13. august 1966síða 4

Nr. 53 Drekka fó HVUSSU ER HILDIÐ Í EINI FRÁGREIÐING FRÁ DONSKU FRÁHALDSFELOGUNUM. Í NORÐANLONDUM LIGGJA DANIR Á ODDA Í RUSDREKKABRUKI VIÐ 6,55 LITR- AR UPPÁ FÓLKI, SVIAR 5,45, NORÐMENN 3,53, FINNAR 3.8 OG ÍSLENDINGAR 3,00 LITRAR. TAKA VIT GRON- LAND VIÐ. VERÐUR LOPIÐ SO OGVUSLIGT, Tí I GRON- LANDI DREKKA TEIR FÓLKIÐ UM ÁRIÐ. 12 í FØROYUM FYRI LITRAR AV ER FORBRUKID 100 ÁRUM SÍÐAN DRUKKU AR UPPÁ FÓLKIÐ ÁRLIGA. BRENNIVÍNI UPPÁ 1.67 LITRAR UPPÁ FÓLKIÐ. FØROYINGAR 24 LITR- urin hjå ST — WHO — hevur nyliga vidgjørt hetta mål og sigur | bert ut, at rúsdrekkamisbrúk er allastaðni at finna | | víni RÚYJÐDREKKASPURNINGURIN í GRONLANDI farið undir nærri av Áðrenn verður umrødu skal skiftini i alheimsfrågreidingini | her verða nomið vid vidur- Grønlandi. Tad Grønlandi almannakunnugt, at i rúsdrekka- er stórri hátt, afturs finnast trupulleikar á sum ein komnum | sama til londum. sum snøggliga verða ídn- kennir teir frá aðarlond. Tað verðr roynt rúsdrekkamisbrúkið minka um ymiskum | at veriutiltøkum. Í Godthåb er soleið- skeinkja samdøgninum. is bannad rúsdrekka meginpartin av Øl og rúsdrekka kunnu bert skeinkjast í tíðarskeiðinum kl. 17 23.30. Hina tíðina fær ein bara koholfríar drykkjuvørur. Men hina tyrstu sálina eru tó møguleik- at millum og al- fyri | ar, tí ein kann altíð keypa sær rús- | drekka í handlunum. | i Egedesminde — ræststorsti bý- | ur í Grønlandi — er bara eitt stað, har teir skeinkja brennivín. | Her verður selt ol og brennivín | millum kl. 11,30 til 12,30 og frá 17,30 til 18,30, tad vil siga um etingartíðirnar. Prisirnir eru høgir, at fteir fyri misbrúki. Ein vanlig ol kost- | ar 3,50 kr. Men eisini í Egedes- | minde er frí sola í handlunum. | Prísirnir eru tó hogir, ein ljósur pilsnari kostar 1,70 kr., ein sterk øl 2,50 kr. i Grønlandi kommunurnar so | beinleidis forda | kunnu tær einstaku steðga allari út- skeinking av øli og brennivísi eins og steðga allari sølu í handlunum. um hetta tiltak verður hildið neyð- ugt. Hetta hevur verið roynt bann í nærri avmarkad tíðarskeið í ym- Max Catto: FEIGÐARFUGLAR (Framhald) Faðir Doonan rópti okkurt inn í oyrað á mær. Tað var so býtt. at eg vildi ikki trúgva mær sjálvum. Hann hevði fingið fat- ur á einum av húsunum til fall- skýggini og peikaði niður ferð eftir ferð. »Blaka meg niður. blaka meg niður.“ »Å«, segði eg, tygum munnu vera heilavillur.< Stýrimaðurin brá hondunum. rætt sum hann gav frá sær. »Slepp mær at loypa út. eg vil sleppa niður til teirra«, rópti faðir Doonan. Hann togaði il meg so hart. at eg mundi mist stýrigreiðirnir. Stýrimaðurin skumpaði undir prestin og fór at berjast við hann, at fáa hann tilviks; og so vóru vit komnir | út yvir sjógvin og dalaðu í ti| kláru luftini niður mótti poll-| inum. Eg nøtradi av harmi, táið vit | strúku inn um rivið tóku sjógvin og sigldu yvir at bryggj- | uni við útmøddum motorum. | Eg slapp mær út. so í! og stivur 1! liðum sum gamal maður. Táið faðir Doonan kom út, segði eg| við hann: »Tygum kundu beint fyri okkum. Ég noyðist at siga hetta fyri umboðsmanninume. Mær kom tað fyri sum at hann valla hoyrdi meg hann | var framleidis í eldhuga av ti hann hevði sæd av sjúkrahús- »Tygum inum. skuldu sloppið mær at mlopid«, hann hartandi og tyngdur av trega. »Fata tygum yvirhøvur einki? Tey eru pura einsamøll. | Teimum tørvar hjálp. Eg má! fara nidan at hjálpa teimum.« yTað var uppá eitt hár gjørt at vit mundu farið til helvitis | við tygara hjálpa. segði eg. Eg! rýmdi frá honum og fór yvir til | umboðsmannin at siga frá ferð- | ini. Eg segði tó einki um tað fyri umbodsmanninum, men for- taldi honum bert, at eg hevdi| sloppið presti við at hyggja eft- | ir sjúkrahúsinum. | segði »Sou tygum tað?g, spurdi umboðsmaðurin og stardi fast) at mær. sum at hetta ikki skul- | di verið uppi í ætlan hansara. Eg ivadist. Hvat kundi eg siga vid vissu? »Nei«, svaradi eg og ypti akslar. »Så nakar av hinum nað?< ik ov mikið? TAÐ VERÐUR OV MIKIÐ DRUKKIÐ! HETTA VERÐUR IÐ | iskum stóðum, serliga í býum, har | kaffi Trupulleikar ailastaGni | Hagtøl skulu altid viðgerast varliga, og eitt sindur velst væl eisini | um, hvaðan tey koma. Tað eru allastaðni trupulleikar í sambandi við råsdrekkanytsiu, hetta er kent um allan heimin. Heilsustovn- SGSIALURIN arbeiðskraftin hevur roynst sera óstabil. Fullkomið bann móti alla- ri råsdrekkasølu varð sett í verk í fleiri grønlendskum býum, tá teir seinasta ár royndu at minka um kynsjúkurnar. 10 LITRAR AV VíNI UM DAGIN Eru alkoholtrupulleikar í Norð- anlondum, hava teir somu trupul- leikar í uppaftur stórri mun aðra- staðni. Í Frankaríki er tað einki óvanligt, at menn, ið hava strævi | arbeiði. drekka 330 kubikcentimet- ur av reinum alkohol dagliga. Teir byrja við einum koppi av morgun- við væl av sterkum rommi útí, til morgunmatar eta teir eina tvær pylsur og eina breyðflís við reyðvíni aftur við, áðrenn døgurda | drekka teir eini tvey glas av reyð- aftur við sjálv-| døgurdanum ríkiligt — tað er gott og dýrt á stað- aftur við kaffinum brandy víni ella heitvini, um av reyð- num ella konjak. Á heimveg frá arbeiði støkka teir inn á vertshúsið og | drekka eitt ella tvey gløs, aftur við náttverðanum væl av reyðvíni, og) tað skal vera løgid, um teir ikki | vitja aftur á vertshúsið um kvøld- | arnar at tosa um dagsins evnir og drekka væl. Teir 330 cem og mangir drekka hvonn dag, er meira enn likamid kann forbrenna. Veru- liga genga teir støðugt við einari mildari kenning. WHO roknar | vid, at minst 800.000 franskmenn zlkoholi, hesir franskmenn av zårir hvønn dag drekka frá 3 til 10 litrar av víni dagliga — aðrir meira. 12 litrar av víni svara til 3 litrar av brennivíni. Ella hugsa um cocktail-timan i sigur heilsustovnurin USA. Hann er byrjanin til hvørja máltíð. | sær frá. hvussu vorðið var uppi um gosholið. Eg segði sum var. Ég segði at tríggir glødandi streymar av gróti vóru ávegis. teir mundu vera komnir ein kilometrar oman. Men eg dugdi ikki at siga. hvussu skjótt. teir| runnu. Tað koma nýggjar sprungur í heilum av trýstinum | frá í neðra, og sjálvt gosið tykt- ist ikki vera vaksið. Hann var lítil gráur maður við miklari ábyrgd. Hann ráddi vvir lívi deyða hjá hesum | fólki ollum. Um lítið bil segði | hann heilt spakuliga: >Vit noyð | ast at fara. Tað er ov hættisligt og E | at vera verandi.« fólki | skundandi sær at loða holabát- | | meg svektan at nøtra. Í Hann gekk at vindeyganum. | Troyttur, veitraði hann eftir mær. Eg hugdi út. Alt tað, ið | . . , . . | eg hevði sæð uppi á fjallinum | | gjørdist nu meira hottandi — tað var sum leikapettini tóku at | legnast. Tað eg så higani, fekk | g skal! nu siga tygum hvat eg så. Tad var svart av melanesar- | niðri við strondina. øll| ar sínar og skjóta teir út um | brimið og út á pollin. Olding- »Ja. faðir Doonan. Hann segði seg at síggja tað. »Åja.« segði hann lúnskur »hasin maðurin kundi lættliga sæð einglar í almennum nátt- húsi. um tað gagnaði honum) nakað.a Eg skilaði til, at naviga tørurin ivaðist hava sæð okkurt boðsmaðurin men »Hann er ungdómur. vit kunnu ikki fara eftir og ti tók beinanvegin | orðið av mær og segði argur: | | || | | | | hann helt seg) um- | | | | arnir og børnini og tað. id var teimum kærast. purkurnar grønmeti, var longu skipað inn. og tann lítli flotin róði út á og) savnaðist saman í vælskipaða | fylking. og so stevndu teir beint | moti sundinum. Skjott var at eg | misti teir burtur ur eygsjón. | »Har síggja tygum. Tey vita. | at nú er tíð at fara«, segði um | og | hann | boðsmaðurin. haft | sigur.« So bað hann meg siga) (Framhald) tdi i sum umfatar næstan altíð meira enn ein sterkan drykk. Næstan 5 miljónir amerikanarar hava fyri hvorjar 15 vaksnar íbúgvar. í Týsklandi meta teir, at tað eru meira enn 7 mili. fólk, sum ikki drekka við máta. DREKKA FYRI AT VERÐA GLAÐ — OG GLOYMA Tað heltrupulleikum i til alko- framkomn- finnast menniskju við bæði um og afturs komnum iondum. Í flestu hetta gamlum uppruna. Í flestu londum drekka fólk fyri at verða glað, fyri londum er av av- at gloyma vónbrot. »stress«, sum tað nú á døgum verð- ur rópt. Í rokrum samfelogum drekka fólk bara at drekka. Í bolovi- ensku Gambastammuni, tað stoðugt síður st drekka seg full- ar minst tvær ferðir um mánaðin. fyri er alkoholtrupulleikar — ein 13. august 1966 að ið taka drank- ein persónur ferðast á stovnar. sær av arum. Um almennari getu ella almennum høli kann hann fráhalds- rúsdrekka, til ávirkaður av takast og eina har flytast hann vaskadur stød, verður fyri náttina. verður og reinsaður og sendur til hús dagin eftir. Men fyrst skal hann hava goldid rokningina, sum er nakað tað sema til støddar, hevdi hann havt búð á einum hampuligum gisting arhúsið hesa náttina. »stam- til Er talan um sokalladar gestir« verður farið annarleidis | verka. Tey sosialu viðurskifti verða hvønndagsins | is Hesi fólk eru vanliga sera tigan- | di, men alkohloið ger, at tey veru | liga gersst ovurkát. Nakað ymiskum t- t? s<eo samfeløgum ið alko- á sleppur framat. ið sama ger galdan- ødrum umstødum, tå undir somu holid av og ER TAÐ SKAÐILIGT AT BRÚKA RÚSDREKKA Men hvat drekka? er so galið Hesir = spurningur | verið havdur á lofti gjøgnum øldir. um ein maður nógv. at hann rokja sítt arbeiði. setur hann Tað drekkur kann heim og sin egna persón í våda, tå zikoholid skaðiliga ávirkan. eisini skadiliga fyri tað samfelag. hann Men alko- hol í minni nøgdum — skaðar tað? Reint likamliga ætlandi bert fyri eitt fátal menniskjum, ið allergisk mótvegis alkohol. Tað finnast menniskju. ið ikki tola minsta sindur uttan at verða sjúk. Sjálvt ikki ein heilur dagur er givið. at so hevur ávirkan livir i. av eru í fyllskapi nýtist at vera skadi- | ligur. Ein kann drekka seg deyða- | druknan uttan at skaðilig åvirk- an kann åvisast líkamliga sålarliga. Tann. ið drekkur seg sansaleysan av og á nýtist ikki at vera alkoholistur. Men fólk drekka seg full tíðarskeið. ið longri hetta verður ødrvisi, tå eitt SERLIGIR STOVNAR FYRI DRANKARAR í Póllandi, Tjekkoslovakiu ella | og | | Sovjetsamveldinum hava teir skip-! | oftast leiðis i við at! hevur | ikki | Í | | | kanna og roynt verður at fáa at vita. hví viðkomandi drekkur. Hesir verða sendir til serliga viðgerð, og úrslitini roynast væl. BILKOYRING VIÐ SEKS SJUSSUM Í KROPPINUM eitt orðatak, ið Bilstjórar hava igur. at teir koyra best, tá teir ha- va fingið ein snaps. Hann trýr tí | sjálvur. men hetta passar ikki. Í Frankaríki hava teir kannað óhapp á nógvum fabrikkum og eru komn- tað úrslit. at persónar, ið uppi í hesum óhappum, al- høvdu sindur alko- 10 pst. bil- óhappunum í Danmark standast so- rúsdrekka- ir til vóru eitt av holi í blóðinum. av samband við nýtslu. í Manchester í Onglandi gjørdu teir eina roynd við bussstjórum í fior. Eitt hold fekk als einki at drekka, eitt hold fekk tveir sterk- ar whisky-sjussar og eitt triðja seks sjussar. Síðan vórðu teir bidnir um at koyra teirra tví- hæddaðu bussar gjøgnum nøkur portur, sum vóru ymisk til breidd ar, og tað vísti seg, at teir buss- stjører, ið høvdu drukkið mest, royndu at keyra bussarnar gjøgr- um portur, ið vóru smalri enn bussarnir. NÓGV YMISK SLØG AV ALKOHOLISMU Alkoholisma nógvum undir frá ein formum, sum gongur í og ånar ikki. at hann hevur sínar alko holtrupulleikar, til witið finnur ymiskum franskmanninum einum støðugum mildum rúsi skógarbeiðaran, hvønn sum drekkur frå sær, levgardag, hann kemur til byin. Í Ialiu, har vinforbråkid altíð og har alko- hevur verið stórt, * holisma ongatíð hevur verið ein vandi, eru myndugleikarnir farnir at ansa betur eftir. Frá 1941 til 1961 varð alkoholfor- *