leygardagur 27. august 1966síða 2

N SOSIALURIN HVAT SIGA TIT? Hesa rødu helt formaður javnaðarflokksins P. M. Dam undir umreðuni av løgmannstaluni á 6lavsøku Hvat siga tit, håttvirdu legtings-| Hetta vóru løgmannsins = egnu menn? orð! Hevur nakar hoyrt høpisleysari Hvat siga tit håttvirdu áhoyrarar, | sum lurtaðu, tá ið landsstýrismað- løgmadur ger seg skyldugan í VIK her Reyp sjálvur viðgongur ongan praktiskan ) urin Erlendur Paturssonur vegna tjóðveldisflokkin hann og landsstýrið av nøkrum, sum mótsiging av sær sjålvum, enn hått- | | 1 ; | beinanvegin landsstýrið varð sett. ; <q NA ; SV á tydning hevur! Ongan tydning! ti| og tá ið løgmaður Håkun Djurhuus tað frammanundan er í lagi sam- | fólkaflokksins og landsstýrisins | bært galdandi heimastýrislóg av 23.| vegna »proklameradu« eitt sjálv- mars 1948! | sjálvstýri. ið ikki kundi skiljast | rr 1" ON | a JaS' | EITT AFTURSTIG ødrvisi enn rein loysingarstevna? , 0: H { i { log Næsta broyting, háttvirdi log-| Ve sig: 1í. i ) 1 saml DE- - í 4 . il siga B 19 Nú sa 08-| maður talar um, viðvíkur okkara | maður egna vegna og Vegna lands- | samráðingum við útheimin um/ stýrisins, fólkaflokksins og tjóð- | mál, ið bara snúgva sær at okkum | veldið aftur talar um sjálvstýri hjá || Føroyum. | heil Eisini her talar løgmaður um | 4 t p On i im p > 7 sjålvstyrissamgonguni, sum í 4 hel) framstig. | ár við óskerdum meirluta hevur sit Men her er talan um beinleiðis | ið við buktini og báðum endunum | afturstig, tl meðan vit nú hava rætt | og møguleikum at fremja alt tað ikki bara sjálvir at samrådast, hava| ert 11 1 no vit eisini rætt til at vera »introdu- Sjálv po allan í 1 )ysingar- x -íki jalvstyri og alla nn l0ySINgar“ | seradir« av uttanríkisráðnum og at politikk, sum hjartanum lystir, og | fáa alla ta hjálp og tann stuðul, ið! sum kortini ikki hevur framt so | uttanríkisráðið við sínum serkunn-| mikið sjálvstýri. sum undir naglin leika og igjøgnum mong ettarlið Vitlaf - vunna fermleika í samráðing við afiner æt : a MaucEen | aðrar tjóðir kann veita okkum, so| Tað sjálvstýri ella tær í seinastu) vil uppskotið frá landsstýrinum, | | | okkum lotu einkisverdu = samtyktir um/|um tað verður framt. skera burtur nakrar fáar broytinga! heima-| samarbeiðið og studulin, ið talan stýrislógini, sum €g ser skal) er um í dag frá danskari síðu. koma til. er ikki sjálvstýrisliga vert Hetta er meiri enn hættisligt so- at taka upp á tunguna bæði ti, at) leiðis sum vit eru fyri í dag við | tað í uppskotunum, sum sjálvstýris | ongari »trenadari« uttanríkismann- liga kundi haft nakað at tyda, rædd | ing. ust teir sjálvir og syrgdu fyri. at . Í 1 tað varð ikki samtykt. og tað, sum | há he 2 Søg 5 samtykt varð, er eisini bara uppå| StoTan. I suðu S ra samt A kvamsvís samtykt við tað. at teir| uttanríkisráðnum hevur haft í okk- ansaðu eftir at samtykkja tað so| *'8 samráðingum við bretar um seint seinasta árið av teirra stjórn-| sjómarkið, við íslendingar. norð- arskeiði. at teir Vera fráfarnir| MENN og grønlendingar vidvikjandi longur áðrenn samráðingar kunnu, fiskirættindum hjá føroyingum inn takast upp við donsku ríkisstjórn- | anfyri fiskimarkið hjá teimum. na um tað. | Samstundis sum háttvirdi løg- Tá ið menn spyrja. hvat ið hent| maður við uppgjørdari gledi bodar er sjálvstýrisliga og loysingarpolit-| frá samtyktum meirlutans av nøkr- skt. er bara eitt svar at geva. og| #M av landsstýrisins stjórnarskip- tað er: 7 “| anar uppskotum, sigur hann ikki Púrt einki! eitt einasta orð um. men dylir sum Finki uttan bluff! mannsmorð, at sjålvstyrissamgong- | an ikki hevur rørt ein einasta fing- ONGAN TYDNING | ur fyri at fåa framt okkara i heima | stýrislógini festa rætt at fáa settan Annars er at síga um uppskotini | ein í føroyskum viðurskiftum ser-| til pinkubroytingar í stjórnarskip-| konan mann í uttanríkisráðið eins anina, at tær eru, sum í javnaðar-| og at fáa sett mann og menn á mannaálitinum víst á og prógvað, | donsku umboðsstovurnar í teimum ikki ødrvisi, enn at tað, sum teY| ymsu londunum har ið vit hava | benda at og vilja fremja, kundi alt verið framt innanfyri rammurnar av galdandi stjórnarskipan a 23. mars 1948. Stuttligt serligar handils-, vinnulivs- og aðr- ar interessur til at varðveita okkara åhugamål. At einki er gjørt her er beinleid- merki í, , , vie is stórskaði fyri okkara uttanrikis- er at bíta hvussu løgmaður í neydini at fáa| i nteressur eitt sindur av sjålvstyri burtur ur! . | i teim samtyktu broytingaruppskot- Hugsa sær, at her vil sjålvstyris- samgongan soleiðis tveita frá okk- unum mótsigur sær sjálvum 1 um alla hjålp og kvetta alt sam- Hann heldur soleiðis fram, at; Á ; : landsst norðan av 3. | Starv við danir í uttanríkismálum | landsstýrisins umorðan av grein '| 1 j ; dugi er ein fyrimunur sjálvstýrisliga i an Sum Rå 1ave GTR. eve fram um tað orðaljóð, ið sama Þe Og VE fi ; jo ra 4 | at røKja OKKAr: aglig é 1S- grein hevur í galdandi lóg. Her er rokja okkara dagligu utlanrik!s- áhugamál og vera okkara landsstýri talan um. at eingin av rikisdegnum | | ; he | og samráðingarmonnum til serfrød- ella við kongligari i: ; fyriskipan sam-|.“ p isliga hjálp. tå ið åstendur vid sått tyktu lógir og fyriskipanir kunnu| VV verða settar "gildi uttan góðtaking | mála og ødrum samráðingum av heimastýrinum. legtingi og | við fremmandar tjóðir og ríki. landsstýri. Men næstan í sama anda| Av sonnum eitt afturstig, ein drátti Sgongur hann, at Umórð- ógerð og ábyrg arleysur atburður | ingin í veruleikanum tydir einki móti landi og fólki okkara tað. ið ein ynskir at praktisera, Á . m veruliga = verður praktisera eftir| AVLEIÐA OG FJALA galdandi heima týrislóg. Við for- Í øgmadur ikki bara steintigur mansins loyvi taki eg uppaftur løg-| við ollum hesum, men hann sigur mannsins egnu orð hesum viðvíkj-| ta ósannind, at javnaðarmenn einki andi uppskot hava í samband við við- Hann sigur »Ta& er vorðið ef av landsstýrisins máli við praksis eingin ríkislóg ella aðr-| víkjandi broyting av stjórnarskip- menn fyriskipanir frá ríkis-| anin hóast sannleikin er. at javn- lugleikunum erða ettar ðarflokkurin legði fram erna út í gild Førovur Srenn heima-'æs vidgjørda umhi n i hesun styrið innaðhvort = logtingið á ið! mál við posttivum up skotum um talan er og clla landsstyrid at ta nevnda serkøna manr nars hert nåli til umhugsing ittanríkisráðið at taka sær av før | inum kunnug hevur | « tttanríkis åhugamålunun et i rið tvídráttur ið yf ieynda nn og menn á iK T Í } | :8| og | ( k Í r sumboðssto y sk | he Mm dum har ið før | framvegis oysku handils- og vinnulívs- og aðr ar interessur leika á hjá okkum, at orða pass okkara soleiðis, at tað verður undirstrikað viðvíkjandi føroyingum sum tjóð, men sam- stundis má passið vísa státsborgara skapin, tí vit eru enn og verða ta leingi heilt fremmandir og ókendir í fjarløgdum londum, hagar kortini mangir føroyingar koma til og hava vid at gera, at føroyska flagginum verður veitt fullan sóma og rætt at um- boða okkum allastadni, har ið vit meta vegna føroysku tjóðina, at vit fáa egnu føroysk frímerki uttan yvirtøku av postverkinum, at vit fåa okkara føroyska um- bod í norðlendska ráðnum, valt av løgtinginum. sømt okkara hått ult hetta upp- Tað mátti ikki virda løgmanni at c skot okkara javnaðarmanna burtur og dult, at ikki ein tann einasti av stjórnarsamgonguni greiddi atkvødu fyri tí. hvorki sum heild tikið ella fyri einstøkum pørtum av tí! Her kundi risssamgongan haft handlað positivt natiónalt og veruliga økt um okkara ávirkan á uttanrikisstødu = okkara. ið vildi verið av allrastórsta týdningi nú ið sum sagt handils- og vinnulívssam- sjálvstý vinnan við útheimin er vorðin sjálvt grundarlagið undir okkara fíggjarligu tilveru. Men ístaðin fyri at handla her, kenna landsstýrið og landsstýris- samgonean seg neyðriknan at fåast við brovtingarputl. ið sjálvur for- sprákarin. leégmaðurin, sum sagt sigur einki at hava at týða ella einki broyta i tí praktiska lívinum til styrktar av okkara uttanríkis- interessum tvørturimoti! siga vit sum gjølla ávíst og prógvað. Og | tað syrgiliga er. at okkara hátt- virdi løgmaður og hansara sam- gongumenn gera hetta einans fyri at avleiða og fjala. at teir í stjórn- arsamgongutíð síni við reinum sjálvstýrismeirluta ikki hava livad | bara eitt pinkulítið sindur upp til aðir lovaðu veliarum sínum sjálvstýri og loysingarpolitikki Javnaðarmenn hava viljað að okkum til uttanríkistænastuna soleiðis sum stjórnarskipanin gevur rætt til og forútsetur. Men her hava teir ongatíð fingið undir- tóku frá nøkrum uttan Louis Za- chariasen og teimum. sum tá vóru hansara våpnabrødur. Alt hetta steintigur sum sagt háttvirdi løgmaður við eins og við | tí. at tað er hansara egni flokkur. deyður ein førovska sum hevur ligið klíggjasteinur vvir tí tikkinum hesi 4 árini. Men hetta ikki fjalast. sum kann NEYÐAR UPPSKOT neyðini fer háttvirdi løgmaður. tá ið hann í talu vil rovna at bera í bøtuflaka fyri sín og samgonguflokkanna deydn- ingapolitikki við at geva ands'oð- uni skuldina fyri tann førda turr- gelda sjálvstýrispolitikk teirra. Tað vera harra løgmaður. tå ið samgongan vil brigla monnum og sambandsmonnum merkja teir sum nolitiskar brots- menn. tí teir ikki bjóðaðu seg fram til at styðja ein møguligan an sjálvstýris- singarpolitikk Longst í handan alt kil nú sjálvstýris javnadar- må og og lov sum tann. ið håttvirdi løgmadur 08) „an; + bt ; Si: Á A Á DUT ætlanin hjá siálvstýrissamgong ni háttvirdi fíggiarmálaráðharrin fyri! a . 4 41 ) or 1 við uppskotinum um at Struka flokkar sínar í nevndu hrandtalum | 1 ; ' Á x | a hu | skylduna at læra danskt mål. Tad| boðaðu frá. tá ið landsstýrið varð LL: I på ; Á 1 tt , er IK hannað at læra danskt mål , sten teir em siålvst”rismennin'r. Men vit skilja. at tann politiska| Tað var illa. at teir í fyrstu atløgu neyðin er so stór. at tað veruliga hergoneuni máti donskum má er einki mark fyri. hverjar skila-| ikki bannaðu við lóg at læra tað levsar gerðir og tiltøk. háttvirdi | løemadur og hansara fylgisneytar| UNDIRLUT AKENSLUR 1 " … :4| rt kunnu gera fyri at fjala sjálvstýris- r . : : jr . i pe Bo pr 118 SA ve . | kki so herviligt i fylgjum "åt in! q ið var so Stór. af teir| m strikanin av tí danska uttu so burtur úr rovunu at teir ttu o "i rovunum, at ter o må tað nevnast sun av ræðslu komu at snæla ta svrgl-| 3 Viet r smásinnað lo rallu ikki at greiða atkvaðu 1. g Ma, 4 , x st | tel Lí siålvstyrismenninir hald ur øn n arinns tur nun . : geni NevDar Or AM ra sjálvstýriskvettið Við at | synd t nntå hesir neyðar 1 had x Ia] ; ; j = | strika 1 sumbodsmadurin s! ' stå vstýri Ikki y ru. inna han ce! i it fa avrit lands ; bluff x 1 NÁ ms térisins fundarsar ' i er in nar Hest ir prógvaði t I fulln| atk« £ h: t issamgongumenninir | mi ødrun eðast seg sjålvar og hun um he nn trøllini å Fj Í mhaoðsrmað r fa i an 1 sími | kraftig- | vi Suri omanå samgori£ p av SKI fjálturskotnum nolitikk leitt »kuriosium« nevnas menn veruliga lt : strika € danskt læ ga. tetta dag ikki fi mad y nentunnar | tað. ið teir so áræsnir og bræneggi-| av | mann- | ! litikka skil. | eiga urlendskan nor ølium keldum ut ein fer ur úti í lívin vid at du skilir me førovsk 11 lendsku mål 1 norskt. ovgdur of kenslu. at hann kom við uppskot at danskt mál úr okkara skyldu Hvussu stuttligt og ríkt ér i hjá førovingum at vera málsliga best fyri av øllum; norðlendsku tjóðunum. at vera hin einasta norðlendska tjóðin. hvar ið hvort einasta menniskja. sum miðalvæ! at skilir øll norðlendsku málini uttan tað finska. ið er sprottið av ødrum målbn enn him) norður- lendsku málini. At taka tann hálva partin av lyklinum til norðurlendska men unnarheimin burtur er einki minn! enn drån og brotsvert táti kom- andi ættarliðum her á landi. Eingin kann hugsa annað enn at hetta er svenskt drekk: kul durlendskum barnaskúlanum c 1 1 ella at les: 1 j førovskt og da kk bara d sær komid i mentunnar- 27. august 1966 — ——"—————————————iI———i—nac<iinvøSET (risins stóðum straks, ið tær eru : og soleiðis komnar í gildi „menningin er. at menn har- ið hava vilja skapt hitt besta og diligasta samarbeið millum ríkið g Foroyar. rbeiði skuldu Føroyum góða sama lamenn. FEAT SK unna væl tliaO haft, ið hvussu er SO leing vit hava felagsmál vid ska rí og s sum ein pert av ti. Harmiligt, at m skulu vera so fyltir við undiriutakenslu, at teir sýna politiska vesældóm sín í so za gerð okkum sum tjóð fyr um. PERSOGIÐ UMMÆLI Fad tørvar andstøSuni ikki at siga stórt um, hvussu sitandi lands- styri r Tro; í 4 árini. ið ið so n ið hverjum eðrum. Fermaðurin í figgjarnevndini harra Knud Vang sigur bart út Í blaði sínum. at tað hevur ikki ver- ið møguligt at dríva ein skapandi pclitikk fyri = tfådveldismonnum. Hann: leggur á Erlend Patursson og Í hann leggur á Sigurd Joensen. Si- € d Joensen sigur hann hevur ver- ómoguligur. ti hann hevur einki gið frá hondini. Sakir hava far- lógarneyndina til harra lóg- froðingin Sigurd Joensen og har eru tær bøldar og summar ikki lor aftu tær fle langt lar aftur. tæ estu langt, í úrtíð viðgiardar Og tjóðveldismenn hava ikki ver 18 mildari orðum um fólkaflokk- in. sum teir siga einki annað er ein konservativur sambands- flokkur, sum hevur mist alt áræði og alt yinitiative. So hava hesir partar sitid og ríki og karðað hvørjum ødrum vid srovkorum. at holdid hevur hingið í lepum sum hjá Gretti, ið sló all- gåsarungarnar i stein. Teir hava tvídrátti sínum forkomið stór- sálum eins og smámálum í hópa- KK! FLÆTTANDI VIÐ Alla tíðina hevur staðið at bresta hjá teimum og einaferð, tá ið legemaður misti nervurnar, fingu Vit vita frá honum, at tað var brost- 3 £ val måtti ti fara fram ra beinanvegin ikki flættandi ið tjóðveldismenninar Hann de tað. sum løgmadur segði, fór »] at trågva og rokna við! leita hann sum orðloysing? Nei. tað fór ikki bera til! Nú kókaði potturi eldin og