mikudagur 12. januar 2000síða 11

21 tíðindablaðið sosialurin Nr. 7 - 12. januar 2000 20 tíðindablaðið sosialurin Nr. 7 - 12. januar 2000 Viðmerking: um sum flakatrolararnir, kann gera krav uppá 61% av allari russisku svartkjaft- akvotuni undir Føroyum í 1999, svarandi til 60.004 tons. Hesa nøgd vil rækju- flotin síðani kunna nýta í umbýtið við Russland fyri rækjur í russiskum sjógvi og á Flemish Cap, soleiðis sum felagið hevur víst Fiskimál- astýrinum á, at áhugi er fyri. Ein skipabólkur afturat - kraftblokkaskipini - ger eis- ini krav um eksklusivan rætt til føroysku svartkjaftakvot- una, eftir at TAC er ásett. Felagið Rækjuskip vil, eins og flakatrolararnir, gera vart við, at tann svartkjaftakvota russar fáa í føroyskum sjógvi er fyri rættindi í Bar- entshavinum, harav 34,52%, svarandi til 60.004 tons, av tí svartkjaftakvotu russar fingu í 1999, var fyri rækjur. Vit vilja eisini vísa á, at Føroyar í seinastu av- taluni við Russland finguð eina nýggja kvotu á 10.000 tons av lodnu, sum kraft- blokkaskipini helst koma at veiða. Hesa kvotu hava Før- oyar goldið fyri, m.a. við at rækjukvotan lækkaði fyri ár 2000. Vit halda tí at tað ber til at staðfesta, at kraft- blokkaskipini í 2000 hava økt um sínar veiðumøgu- leikar við eini nýggjari kvotu frá Russlandi, uppá bekostning av rækjuflota- num. Men samstundis gera teir eisini krav uppá svart- kjaftin. Vit vilja eisini vísa á, at tá talan er um ES-sáttmálan fyri 1999, hevði rækjukvot- an í Eysturgrønlandi eitt toskavirði svarandi til 13,93% av samlaða toska- virðinum av avtaluni við ES. Eins og viðv. Russ- landsavtaluni merkir hetta, at rækjuflotin, aftur við júst somu grundgevingum sum flakatrolararnir, kann gera krav uppá 92% av allari ES- svartkjaftakvotuni undir Føroyum í 1999, svarandi til 22.977,5 tons. Hesa nøgd vil rækjuflotin síðani kunna nýta í umbýtið við ES fyri rækjur í ES/grønlendskum sjógvi. Viðurkennast má, at hesin nýggji háttur ið flakatrolarar og nótabátar nýta at gera krøv um kvotur galdandi er nýggjur og óvanligur. Fel- agið Rækjuskip kennir tað tó sum sína skyldu at gera vart við, hvussu stóran lut rækjuflotin eigur av svart- fáa nakað meira av botn- fiskið, tá heildarkvotan er minkað. Á fyrireikingar- fundinum í Fiskimálastýri- num síðst í november 1999, til samráðingarnar við Russland, bleiv Felagið Rækjuskip m.a. spurt, um rækjukvotan kundi lækkast, av tí at niðurskurðurin í tos- kinum var so stórur. Hesin fyrispurningur kom, hóast at flakatrolararnir ikki hava megna at uppfiskað sínar kvotur í Barentshavinum. Felagið Rækjuskip játtaði kortini fyri hesum við tí treyt og fyrivarni, at flaka- trolararnir ella aðrir skipa- bólkar ikki løgdu forðingar í vegin fyri, at rækjukvotan kom uppaftur á 3000 tons, um tørvur bleiv á hesum seinni, og hevði ongin frá hvørki vinnuni ella Fiski- málastýrinum nakrar við- merkingar til hetta. Sum tað framgongur av tí balanseraðu avtaluni mill- um Føroyar og Russland fyri 1999, so stendur før- oyska rækjukvotan umrokn- að til toskavirði fyri 34,52% av samlaða toskavirðinum av Russlandssáttmálanum. Hetta merkir, at rækjuflotin, við júst somu grundgeving- Nýtslurætturin til svartkjaftin Sum væntandi var, so royna ávísir skipabólkar nú, hvør í sínum lag, at grundgeva fyri, hví júst teir hava fram- íhjárætt til at fáa tillutaðan føroyska partin av eini kom- andi svartkjaftakvotu, tá svartkjafturin í nærmastu framtíð væntandi verður kvoteraður. Felagið Rækjuskip hevur noterað sær, at flakatrolar- arnir í Barentshavinum gera krav uppá at fáa tillutað stóran part av svartkjafti- num við tí grundgeving, at svartkjafturin er nýttur sum gjald fyri botnfiskakvotuna, frá serliga Russlandi, í Bar- entshavinum. Felagið Rækjuskip tekur ikki støðu til hvørt hetta er ein hóskilig grundgeving fyri at gera krav uppá svartkjaftin, men vit vilja hinvegin mótmæla, at tað verður ført fram at svartkjafturin er gjald fyri botnfiskakvotuna eina. Før- oysk rækjuskip hava í nógv ár havt eina rækjukvotu á 3000 tons í russiskum sjógvi. Hendan kvotan hev- ur verið minkað av og á, fyrst og fremst fyri at hjálpa flakatrolarunum í tí balans- eraður avtaluni við Russ- lands, soleiðis at teir kundu kjaftinum sambært teim grundgevingum sum hinir skipabólkarnir hava víst á. Samanumtikið metir Felag- ið Rækjuskip, at tað er neyðugt at vinnan kemur til eina sínamillum semju í hesum málið, soleiðis at hetta ikki endar í einum inn- anhýsis stríði, har støðan er læst føst frá fyrsta degi av. Felagið Rækjuskip kann tí boða frá, at vit fegnir vilja gera okkara til, at komið verður fram til eina skyn- sama semju í hesum málið. Men so leingi sum ein slík semja ikki er gjørd, heldur rækjuflotin fast um krøv síni um sín stóra lut av svartkjaftinum sum gjalds- vøra fyri rækjur frá Russ- landi og ES. Felagsins vegna Jákup Egholm Hansen Jákup Egholm Hansen Broytingaruppskotini frá andstøðuni til pensiónirnar høvdu rættað flestu av skeivleikunum. Men sam- gongan feldi øll hesi upp- skot - tíverri! Andstøðan virkin: Andstøðan í trivnaðar- nevndini (Javnaðarflokkur- in og Sambandsflokkurin) kom við broytingaruppskot- um, ið kundu rættað uppá nakrar av skeivleikunum sum nýggja lógin førdi við sær • t.d. høvdu eftir okkara uppskotið allir pensionistar fingið meira, • grundarupphæddin skuldi prístalsregulerast framyvir, • munur ímillum „gift“ og „støk“ varð tikin burtur. • Botnfrádrátturin hækkaði o.a. Krokodillutár: Men „sjálvandi“ feldi sam- gongan, íroknað umboð Tjóðveldisfloksins uppskot okkara, tí „hvad fatter (landsstýrið) gør, er altid det rigtige“. Landsstýrisupp- skotið skuldi samtykkjast - sjálvt um tað var samansett av mongum skeivleikum, ið sjálvandi raka pensionistin beinleiðis, nú tað er sett í verk. So Tjóðveldisfloksins rødd í løtuni tykjast mær vera krokodillutár. Tí tað lekur ímillum teori og prak- sis tá ein vælvitandi sam- tykkir uppskot fult av feil- um og síðan niðurgerð tað beint eftir. Hevði tað ikki verið rættari ikki at samtykt uppskotið við t.d. broyt- ingum sum minnilutin mælti til? Uppskotið:Eins og Full- veldið: konsekvensútgrein- ingar, ikki gjørdar og als ikki tiknar í álvara . Ein fer at ivast í, um hetta uppskot yvirhøvur er kons- ekvensroknað áðrenn tað varð lagt fram á Føroya Løgting. Eiga slík uppskot at verða løgd fram uttan at slíkar útgreiningar eru gjørdar? Er ikki eitt ov ván- aligt arbeiði gjørt, um slíkar greininar ikki eru gjørdar áðrenn uppskotið verður lagt fram? Harra Løgmaður: Tað tykist fullveldissam- gonguni líkari at seta út í korti uttan konsekvensút- greiningar fyri borgaran. Tá hesar fyriliggja, verður als ikki lurta eftir teimum í Føroyum ídag. Slíkt hevur onki við hvørki politikk ella teknik at gera. Slíkt er ábyrgdarleysur politikkur! Var tað ikki tað, ið koyrdu Føroyar fallit. Og var tað ikki tað, ið ikki skuldi henda aftur? Umboðar løgtingsmaður- in veljaran ella lands- stýri: Hendan viðgerð setir fram nógvar spurningar: Eigur løgtingsmaðurin ikki at verja sínar veljarar ímóti vánaligum uppskot- um sum hesum? Skal eitt vánaligt Lands- stýrismannaarbeiði við full- ari megi sláa ígjøgnum í Føroya Løgtingi og vera samtykt heldur enn steðga ella broytt? Eigur veljarin at verða tikin gísli orsaka av sínum løgtingsmanni, ið vil verja samgonguna heldur enn veljaran, sum vit síggja í hesum føri? Tað varð gjørt í hesum føri, sjálvt um vit vistu at hetta uppskot hevði so nógvar skeivleikar, at gølan var vís um tað var samtykt av Føroya Løgtingi. Er tað ikki samgongan við løgmanni á odda, ið hevur ábyrgdina av at skandaluuppskotið er lagt fram og samtykt? Áttu løgmaður og sam- gongan ikki at tikið konse- kvensin av hesi gølu og lagt frá sær?. Gamla pensiónslógin eigur at halda fram fyribils: Gamla pensiónslógin átti at veri sett í gildið aftur. Tó skuldu upphæddirnar verið reguleraðar upp frá 1 jan- uar 2000. Sum andstøðan hevur lagt uppskot um fleiri ferðir síðan valið. Ein nýggj pensiónslóg við ásetingum átti ikki at verið løgd fram fyrrenn hon var betri enn tað núgaldandi á øllum økjum. Eftir at hava verið til hoyringar hjá pen- sionistafeløgum, MBF og brúkarum annars, eins og konsekvensútgreina út í æsir. Tað hevði verið gott fyri pensionistin - og sømiligt fyri Føroya Løgting. Núgaldandi pensiónslóg er ein niðurgerð fyri mang- an pensionist og ósømilig fyri bæði Landstýri og Løgting - tí hon er vánalig og órættvís. Tað kunnu vit ikki liva við. Pensiónsgølan (2) PS Broytingaruppskot frá andstøðuni í smb við 2 við- gerð er vert hjá samgonguni og øðrum at kveita eftir, nú neyðugt er at gera broytingar í lógini til tess at hon kann virka meira rættvíst. Vinarliga Marjus Dam, Løgtingsmaður F‡ra systkin hugna sær vi› n‡ggjari útgávu Umbor› á tí snøggu, snotu- ligu familju- skútuni spælir Corrs. F‡ra musikalsk systk- in úr Írlandi – landi› vi› grøn- um grasi og sterkum melodiskum arvi – hava havt grø›arík ár gjøgnum 90’ini. Her fært tú vandaleysan popp, dygt frambornan – ofta ílætin írsku fólkatón- um, sum fyrst og fremst violin spælarin Sharon Corr bor›rei›ir vi›. Eis- ini ey›kenda sangarinnan Andrea Corr spælir tinfloytu. At tey veruliga duga at spæla hoyrist best á instrumental-lagnum “Toss The Feathers”. Og so fær tú enntá alt servera unplugged, spælt fyri MTV. Hetta “n‡ggja” konsepti›, sum 90’ini ríka›u heimin vi› hevur líka sum alt anna›, i› vísir seg at bera til, veri› rátroytt av øllum artistum vi› respekt fyri sær sjálv- um. The Corrs sleppa væl frá hesum ekseprimenti. Løgini liggja øgiliga tætt uppat teimum upprunaligu studio upptøk- um, og tú hoyrir at løgini bera seg væl á einum akkustiskum guitar. “Only When I Sleep”, “What Can I Do”, “So Young” og “Forgiven Not Forgotten” eru allir klassikarar í Corrs kataloginum. N‡ggja lagi› “Radio” er longu væl á veg at gerast eitt hit. Ongin kollvelt- ing, null provokatión, men flott og frálíkt kortini. Penur poppur til skikkilig fólk. Gjøgnumsúrga›ur poppari roynir seg sum big band sangara Enski poppmeistarin – heimsins besti popp sangari, sum fleiri kalla hann – hevur leita› aftur í tí›ina, funni› nakrar av sínum yndissangum og sí›ani lati› teir í big- band-krydda›an Las Vegas búna saman vi› produsaranum Phil Ra- mone. George Michael syngur swing. Hann syngur væl. “Brother Can You Spare A Dime”, “Wild Is The Wind” og “My Baby Just Cares For Me” teljast millum útvaldu løgini. Hansara fraseringar eru fantastiska væl útførdar, hann liggur væl rytmiskt og dugir væl vi› dyna- mikkinum. Hetta er kortini ikki nóg miki›. Útgávan er tíverri full- komiliga vandaleys og uttan naka› n‡tt ele- ment, sum ikki er hoyrt túsund fer›ir á›ur á ann- ars so flottu jazzlei›ini. Hetta er klisje – kanska ikki fyri George Michael at syngja jazz, men fyri tónleikasøguliga aftur- hvarvi› er onki n‡tt und- ir sólini á “Songs From The Last Century”. Tú kanst spyrja teg sjálvan, hvør grundin er at geva út slíka fløgu. Svari› er sambært George Michael sjálvan, at hann elskar hesi løgini. Ta› eru eisini áhugaverdar løtur á “Songs From The Last Century”. Eitt nú er út- setingin av gamla Police lagnum “Roxanne” flott og ø›rvísi frá uppruna- lagnum. George gevur sína egnu sera musikal- sku og sterku tulking. Hví kennist ta› kort- ini, sum okkurt vantar, tá 10. og sí›sta lagi› “Where Or When” er far- i› afturum? Kanska er orsøkin, at her liggur eisini ein farri av musikalskum snobb- aríi í hesi útgávuni. “Songs From The Last Century” luktar av Big Money og Big Band. Men her er onki Big Bang. “It has been, without doubt, the most fun I have ever had in a studio” sigur George Michael sjálvur innan í húsanum. Ta› skal vera honum væl unt. Vónandi fer enski sangarin tó skjótt aftur til arbei›is og gevur eitt sindur meira av sær sjálv- um enn bara talentríkar fraseringar til gamlar klassikarar. Niclas Johannesen The Corrs – unplugged Bob Marley, sáli, hevur givi› út n‡ggja fløgu. Reggae kongurin, sum doy›i av krabbameini bert 36 ára gamal, kann úr sínum himmali sta›festa, hvussu synir hansara royna at bera reggae arvin ví›ari. Ta› eru nevniliga The Marley Boyz, i› hava produsera› “Chant Down Babylon”. Og nógvir kendir artistar taka saman lógvatak. N‡ggj teknologi ger ta› solei›is, at tær n‡tist slettis ikki at vera á lívi fyri at kunna luttaka á n‡ggj- um tónleiki – ikki solei›is at skilja, at løgini eru n‡ggj. Marley skriva›i øll á›renn sín alt ov snara dey›a. Her er duettir vi› Lauryn Hill, Busta Rhymes, The Marley Brothers og teir bá›ar Steven Tylor og Joe Perry úr Aerosmith. Reaggy er ein lívstílur, líkasum rapp. Bo›skapur- in er PEACE, rastafari relegión og so ein rúgva av hash. Tónleikurin er sum vera man sera laid back. Ein Marley sonur hevur gjørt trummuprogramer- ingar til øll løgini. Og hóast fløgan hevur sínar løtur, so er hetta altso ikki tey sterkastu løgini, Mar- ley hevur skriva› – langt frá. Hetta er jú ma›urin, sum skriva›i “No Woman No Cry”, “I Shot the Sheriff” o.s.fr. Eisini er gó›a gamla or- kestri› hjá Marley – The Wailers – so ótrúliga nógv meira kompetent enn stirvnar rytmuprogram- eringar. So um tú ikki kennir gomlu upprunaút- gávurnar hjá Bob Marley, so er hetta avgjørt ikki sta›i› at byrja. Far so heldur eftir einum av teimum gomlu plátu- num. Eitt nú “Burnin” frá 1973 vi› klassikarunum “Get Up Stand Up” og “I Shot The Sheriff” og eis- ini seinastu uppruna stud- io útgávuna hjá Bob Mar- ley “Uprising” frá 1980 – ein klassikari vi› eitt nú lagnum “Redemption Song”. Eigur tí slíkar útgávur, so er Chant Down Baby- lon eitt fínt uppískoyti. George Michael – Songs From The Last Century Bob Marley – Chant Down Babylon 19 ár eftir dey›a sín er reggae kongurin úr Jamaica fløguaktuellur av n‡ggjum