týsdagur 14. mai 2002síða 6

10 Nr. 89 - 14. mai 2002 Nr. 89 - 14. mai 2002 11 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Tað skal eitt undur til, um samgonga skal síggja dagsins ljós, áðrenn tingið kemur saman í morgin. Samráðingar eru millum A,C,D og E. Tær hava gingið væl, men tað tykist at ganga meira striltið, nú sjálvstýristilgongdin og búskapurin eru komin á skránna. Tað ljóðar, at E vil hava munandi niðurskurð í blokkinum komandi árini, nakað, sum C ikki gongur við til. Semja er um einstakar yvirtøkur. Spurningurin er so, hvar A og D standa í hesum. Tá hugsað verður um dóm veljarans yvir hesar flokkar og eisini útsagnir frá teirra leiðandi politikarum um nettup varsemi, má roknast við, at teir treyðugt fara at góðtaka krøv frá E um munandi skerjingar av blokkinum. Men ilt er at siga nakað við vissu. Tí nógv er taktiskt spæl. Fyri tað um E spælir út við víðgongdum krøvum, so kann tað bara vera fyri at markera seg. Hann kann draga í land aftur við at vísa á, at alternativið er B. Vit loyva okkum at gita, at tað eru teir tríggir flokkarnir í miðjuni ACD, ið koma at seta dagskránna, nakað, ið er mest í tráð við ynski veljarans, og skal bera til at fáa eina arbeiðsføra stjórn. Skal E vera við má tað flyta seg munandi. Vil E tað ikki, má roknast við, at løgmaður fer at kalla inn B. Og hetta merkir, at B verður noytt til at førka seg munandi. Nú hevur B gott nokk roynt at fornýggja seg í sjálvstýris- málinum og sagt seg vilja ganga nýggjar leiðir. Men hetta hevur so ongantíð enn útkrystaliserað seg í ítøkiligan politikk. Hjá ACD standa tey í eini tvístøðu. Summi vilja hava E við, onnur heldur B. Ein kann tí siga, at tann av hesum, ið vil lora mest inn móti miðjuni, verður sannlíki samgongupartnarin. Vil hvørgin tað, er tað aftur ein 16-16 støða. Antin verður hon roynd ella verður nýval. Nú fáa vit at síggja, hvussu ultimativ møgulig krøv frá E til blokkniðurskurð eru. C ger rætt í at standa fast við ikki at skerja blokkin komandi tíð, tí fyrsta høggið av blokk- inum varð so ógvusligt. Vit mugu fyrst síggja fylgjurnar av tí. Harfyri má bera til at halda fram við at fremja yvirtøkur, ið eru í tráð við eina hóvliga stig fyri stig sjálvstýristilgongd. Nakað, ið bæði A og D hava víst á. Verður neyðugt at fáa B við í samráðingarnar, mugu flokkarnir á miðjuni krevja av B, at tað flytur seg longur miðjuni og gongur við til ein stig fyri stig sjálvstýris- politikk. Skulu pólarnir inn í hitan mugu teir sjálvandi rokna við at bráðna nakað. Føroyar hava brúk fyri eini stjórn, ið fær ein savnandi politikk á miðjuni, har sjálvstýriskósin ikki verður slept men fær eitt náttúrligt og skilagott tempo. ACD eru ryggásin í eini semjusøkjandi konsensusloysn. So má tað vera upp til E og B at avgera, hvussu langt móti miðjuni tey vilja fara. Løgmaður ger skilagott í at gera pól- flokkunum hetta púra greitt. Og tá kann hann jú prógva, at hann loksins megnaði at liva upp til lyfti síni um eina breiða samgongu, sprottin úr miðjuni í føroyskum politikki. Her er so serstakliga hugsað um ríkisrættarliga ásan. Vónandi ber til at gera líknandi semjur, eisini tá tað snýr seg um vinstra-høgra ásan. C má vera garanturin fyri, at vit ikki fáa eitt rák til høgru, og at vit fáa eina hóvliga og skipaða sjálvstýristilgongd. DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. ACD ryggásin í nýggjari samgongu VIÐMERKINGAR Jógvan við Keldu Soleiðis sum verkfallini seinastu árini hava rakt útjaðaran, er hetta ein háðan móti innulívi, hóttan móti vanligari "fólkalig- heit" og ein skaðilig ávirkan fyri menningina hjá hjá okkum, sum búgva uttanfyri Havnina. Ein hevur hug at hugsa, at sentralu fakfeløgini hava eina nærri yvirorðnaða til- ætlaða langtíðarætlan í samband við hesi verkfall, ið einans gera útjaðaranum ónáðir, at tey skulu raka útjaðaran so meint, at tey hjálpa til at gera av við hann. Leggjast kann afturat, at greinin hjá Gunnleivi Dalsgarð í Dimmalætting leygardagin hevur ikki sanført meg um nakað annað - heldur tvørtur- ímóti. Hesin skrivar um "høgra- rákið hevur fingið vind í seglini", um "hentar idi- otar", at "fakfelagsstríðið verður gjørdd til eina pest", ella "um ein vil virða verk- fallsrættin". At sita í fjálgum stóli í Havnini, og ikki skilja, at verkfallið sum nú er bert rakar ein part, nevniliga út- jaðaran, meðan alt hansara egna umhvørvi livir full- komiliga óávirkað, um verkfallið so hevði varað í eitt ár afturat. Mong samd við Hergeiri Lat tað verða undirstrikað, at eg eri ikki tann einasti, sum taki undir við Hergeiri Nielsen í tí sum hann sigur - men mong við mær - har hann og alt hansara fólk líður mest undir einum árligum afturvendandi hurlivasa. - Men Vágoygg- in, Sandoyggin og Norð- uroyggjar líða eins væl undir hesum. Eg mótmæli eisini, at vit verða skýrd sum mótstøðu- fólk av fakfeløgum, tá vit geva ilt av okkum í einum máli, sum kundi verið loyst fyri døgum, ja vikum síðani. Vit eru ikki ímóti at verkfallsrætturin verður nýttur, men at hann verður misnýttur, soleiðis sum hann nú verður, tað kann ikki góðtakast, og serliga, at tað bert eru somu partar sum ár um ár liggja undir fyri hesum óskili, sum mest minnir um eina gíðslatøku fyri okkara øki. At løgtingið ikki hevur lagt upp í hetta skilaleysa verkfall, sum ikki rakar Gunnleiv Dalsgarð og alt hansara geografiska um- hvørvi, og tí ikki kennir nakrar avleiðingar av hesum, líkist ongum. Nú havi eg verið burtur- staddur seinastu vikuna, og tí ikki merkt so nógv til hetta. Hetta skal loysast nú Løgtingið átti longu beint eftir fínteljingina at havt gripið inn her, tí okkara samfelag verður fullkomi- liga lagt í oyði vinnuliga og umdømi okkara á føroyskt vinnulív fellur, sum árini ganga. - Tað hevur nú kanska ikki tann stóra týdningin fyri Gunnleiv Dalsgarð sjálvan. Finna Ellintur Abra- hamsen og Karsten Hansen ikki út av hesum nú , er neyðugt, at løgtingið fer inn, og tað er ongantíð ov skjótt. Hergeir Nielsen, tøkk fyri tína djørvu, beinraktu og neyðugu átalu. Eg vóni, at allur tín flokkur skilir teg. - Gunnleivur Dalsgarð kann sjálvandi sita í egnum stóli og verja Føroyaland til avlívs. Neyðugt verður hjá eini nýggjari samgongu at fáa viðurskiftini á sjóvegis- sambondunum millum oyggjarnar í eina trygga legu í framtíðini, so at hetta ikki endur tekur seg. At verkfalls-maraton bert rakar útjaðaran má halda uppat Undirritaðu flokkar hava í dag sent løg- manni soljóðandi fráboðan: 5. mei 2002 sendu undir- ritaðu flokkar løgmanni skriv, har boðað varð frá, at Sambandsflokkurin, Javn- aðarflokkurin og Mið- flokkurin stóða saman sum ein bólkur upp á 16 ting- limir. Hetta varð gjørt til tess at fáa javnar samráð- ingar um skipan av nýggj- ari samgongu eftir løg- tingsvalið, tá framman undan var greitt, at Fólka- flokkurin og Sjálvstýris- flokkurin vóru gingnir saman í ein bólk. Hetta stigið hevur so ikki ført til hvørki formans- rundu ella til javnar sam- ráðingar, og tískil hava undirritaðu flokkar gjørt av at boða løgmanni frá, at henda avtala frá 5. mei 2002 ikki er til longur. Samstundis skal boðast frá, at um løgmaður til fyrsta fundin í løgtinginum framvegis heldur fast um sitandi 16-manna sam- gongu, so hava Sambands- flokkurin, Javnaðarflokk- urin og Miðflokkurin gjørt ein valbólk upp á 16 ting- limir til val av formans- skapi og løgtingsnevndum. Tórshavn 10. mei 2002 Sambandsflokkurin Javnaðarflokkurin Miðflokkurin Tíðindaskriv TÍÐINDASKRIV Í dag fara Jan Christiansen, Helga Hjörvar og Birgir Kruse til Íslands, at verða til staðar, tá Listahátíð Reykjavikar verður sett í morgin klokkan 14. Í sambandi við setanina skulu føroysku umboðini hitta íslendska mentamála- ráðharran Tómas Ingi Olrich og bretska menta- málaráðharran Tessa Black- stone, baronessu. Stevnan í Reykjavík varir 11.-31. mai 2002 og hevur heimasíðu www.artfest.is Fyrsta Listahátíðin av hesum slagi varð hildin í Reykjavík í 1970 og heið- ursforseti er Vladimir Ash- kenazy meðan forseti Íslands Ólafur Ragnar Grimsson er verji stevn- unnar. Formaður í um- boðsráðnum er Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, borgar- stjóri í Reykjavík. Undir herrópinum "Máttarstolpi Listahátíðar í Reykjavík" er Búnaðarbankin stórsti privati stuðul við sam- starvssáttmála í eitt fýra ára skeið. Ávíst samstarv er millum Listastevnu Føroya og líkn- andi stevnur í granna- londum. Hóast altskyns stevnur eru kring okkum í Norðuratlantshavi, so er eingin árlig stevna, onnur enn Listastevna Føroya, ið hevur sett sær fyri á hvørj- um árið at hava eitt fjøl- táttað innihald, ið umboðar allar listargreinar. Meðan føroyska Listastevnan verð- ur hildin á hvørjum árið, verður stevnan í Reykjavík hildin á øðrum hvørjum ári. Aðrar stevnur, sumeru á hvørjum árið, halda seg til hina einu listagreinina, sum til dømis rokk-tónleik ella sjónleik. Listastevna Før- oya roynir sum hin einasta í Norðuratlantshavi at sam- ansjóða listagreinarnar við at fara um mørk og á hvørjum árið at bjóða eina fjøltáttaða stevnu á listar- ligum støði. Høvuðsevnið á Lista- stevnu Føroya í ár verður New York bólkurin Se- quentia, sum fer at fram- føra "Edda", sum byggir á íslendsku Eddu-kvæðini. Hetta verður fyrsta fram- førslan í einum norðanlandi av hesum verki, sum við talgildari tøkni byggir á elsta norrøna skaldskapin. Harafturat verða fremstu oljubýirnir í grannalondum okkara, Aberdeen og Sta- vanger, umboðaðir við ávíkavist rokkbólkinum Runrig og gospelsang- aranum Sigvart Dagsland. Listastevna Føroya verð- ur hildin 3.-18. august 2002. Sum stórstu íleggjarar hava Norðurlandahúsið og Tórshavnar Býráð formans- skapin í Listastevnu Før- oya. Meðan Norðurlanda- húsið hevði formansskapin í fyrstu føroysku Lista- stevnuni í fjør, við Karin Kjølbro sum umboðsráðs- formanni og Helgu Hjörvar sum stýrisnevndarfor- manni, so hevur Tórshavnar Býrað formansskapin í ár. Jan Christiansen borgar- stjóri er formaður í um- boðsráðnum, har øll lista- fólk eru umboðaði. For- maður í stýrisbólkinum fyri Listastevnuna er Birgir Kruse, valdur av Tórs- havnar Býráð. Høvuðs- stuðlar, sponsorar, á Lista- stevnuni í ár, eru Føroya Banki og Føroya Spari- kassi. Samskipari fyri Listastevnu Føroya er Oddvá Nattestad. Trygvi F. Guttesen Høgni Debes Joensen skal hava stóra tøkk fyri sína grein í Dimma- lætting hin 7. mai í ár. Greinin, sum ber heitið "Ljós yvir landið" vísir á hvussu vit best kunnu koma burturúr verandi fastlæstu støðu, og hvussu vit best kunnu leggja til viks tað æviga sjabbið og aggið. Høgni D. Joensen endar sína grein við at minna á orðini hjá tjóðarskald okkara Hans Andrias : "Samanhald má vera" Eg taki undir við áheitanini hjá Høgna D. Joensen, um at skipa eina samgongu við øll- um seks flokkum, og lat meg gera tað við at minna á eitt annað tjóðarskald okkara, Mikkjal á Ryggi, ið hevur so nógv at læra okkum í sálminum : Guð, tú sum býður ! 4. ørindi av hesum sálmi: Fólkið títt sameint teg biður: Gev okkum fagran sigur; Øvundin missi sín mátt. Lýsi tín heilagi friður av fjalli í fjøru niður, uttan og innan gátt. Virka vit so í semju, alt vit evna. Elska næstan, aldri illgerð hevna, tá gerst okkum blíð hin stóra stevna, og vit teg á fríðum fundi fevna. Lat okkum støðga á, lurta, hugsa og síðani taka røttu avgerðirnar, sum vit øll kunnu fegnast um langt fram í tíðina. Landslæknin loysti gordiska knútin ! VIÐMERKINGAR Kaj Leo Johannesen Tórshavn tann 10.05.2002 Løgtingsvalið gjørdist ein sonn marra fyri allar føroyingar. Sum er hava vit eina fastlæsta støðu. Løgmaður vil ikki geva loyvi til eina formans- rundu, ið kundi givið okk- um ein parlamentariskan meiriluta. Løgmaður vil ikki flyta seg tí hann metur, at støðan er javnleikur 16 - 16. Um vit nú eina løtu góð- taka hesa grundgeving løg- mans um javnleik við 16 tinglimum til samgongu og 16 tinglimum til andstøðu, so mega vit eisini góðtaka tann veruleika, at tað standa 673 fleiri atkvøður aftanfyri teir 16 tinglim- irnar hjá andstøðuni, so her haltar javnleikurin nakað. Øll siga at veljarin hevur altíð rætt, og hvat segði veljarin ? 15.605 søgdu NEI til samgonguna hjá løgmanni, meðan 14.932 søgdu JA Hevur løgmaður givið valjaranum rætt, við at tosa um javnleik millum 15.505 og 14.932 ? Er løgmaður rætt endur- givin, so ætlar hann í ver- andi støðu, sum hann sjálvur hevur skipa fyri, at verða sitandi við 16 løgtingslimum. Hann ætlar ikki at halda fram við verandi sjálvstýristilgongd. Sjálvstýri Føroya fólks ætlar hann at parkerað, og hann ætlar ikki at gera nakað við blokkin. Hvat sigur Tjóðveldis- flokkurin til slíkan poli- tikk? Mær dámar betur mál- burðin hjá Høgna Hoydal. Hann sigur at allar hurðar framvegis eru opnar fyri breiðum samstarvi. Hvør er tað sum smekkar hurðina aftur, tá ið Høgni letur hana upp ? Sambandsflokkurin held- ur tað vera skeivt, at steðga sjálvstýristilgongdini. Ì okkara Nýskipanaruppskoti er júst ætlanin at menna sjálvstýristilgongdini, menna okkara sjálvsræði, okkara ávirkan, okkara persónliga frælsi, okkara valmøguleikar og okkara rættindi. Okkara uppskot gevur eisini pláss fyri øllum yvirtøkum, uttan teimum, ið hava við sjálva loysingina at gera. Er tað ikki nógv betur, at brúka sjálvstýristilgongd- ina hjá Sambandsflokkin- um og Javnaðarflokkinum, heldur enn at parkera alt í fýra ár??? Politisk marra! Føroyingar á listahátíð TIÐINDASKRIV Týsdagin 14. mai klokkan 18.00 verður tjóðardagur Ísraels hildin við almenn- um fundi í Havn. Tað eru teir tríggir føroysku Ís- raelsfelagsskapirnir Vinir Ísraels í Føroyum, Ísraels- felagið og Ísraelsmissiónin, ið skipa fyri. Fundurin verður á Vagl- inum í Havn. Røður verða hildnar. Tað eru formenn- inir í teimum trimum fe- løgunum Dánjal Poulsen (Vinir Ísraels í Føroyum), Svenning av Lofti (Ísraels- felagið) og Ásbjørn Ja- cobsen (Ísraelsmissiónin), ið tala. Røtt verður millum annað um týdningin av, at vit sum tjóð stuðla Ísrael, at Ísrael hevur rætt til sítt land og at verja seg móti kríggi og yvirgangi, og at vit sum kristin bera teimum gleði- boðini um Jesus Messias aftur. Sangur og tónleikur verður eisini á skránni. Jødahatrið (antisemit- isman), sum var nógv frammi fyri og undir seinna heimsbardaga er tíverri við at vinna fram aftur í londunum uttanum okkum, og hetta harmast vit nógv um, og ynskja vit eisini at mótarbeiða. Tað var tann 14. mai 1948, at David Ben Gurion í Tel Aviv las upp yvir- lýsingina um at tjóðin Ís- rael varð endurstovnað. Hetta hendi eftir at ein lítil meiriluti í ST hevði tillutað jødiska fólkinum eitt lítið landaøkið í miðeystri. At Ísrael fekk sítt land aftur eftir fleiri túsund ár í útlegd stendur eisini skriv- að í Bíbliuni, millum annað hjá Ezekiel 36, 28: "Tit (Ísrael) skulu búgva í tí landinum, sum eg gav fedrum tykkara, og tit skulu vera fólk mítt, og eg skal vera Gud tykkara". David Ben Gurion stóð á odda fyri tí jødisku tjóðini tey fyrstu árini, og longu dagin eftir, at yvirlýsingin varð upplisin, lupu granna- tjóðirnar á Ísrael og kríggj brast á. Tann endurstovnaða jød- iska tjóðin verður týsdagin 54 ár, og hóast nógv kríggj og ófrið, hevur tjóðin yvirlivað. Tann ísraelski tjóðardag- urin verður sum sagt hildin á Vaglinum týsdagin klokk- an 18. Um tað ikki viðrar verður hann ístaðin hildin á Hotel Hafnia. Fundurin er almennur, og øll eru væl- komin. Tjóðardagur Ísraels í Føroyum Tá ísraelska tjóðin varð stovnað C M Y K 11 10