mikudagur 15. mai 2002síða 5

8 Nr. 90 - 15. mai 2002 Nr. 90 - 15. mai 2002 9 Trý eldrasambýli í Eysturoy fingu hvør sína lyft, og Fugla- fjarða Fornminnis- felag fekk 15.000 krónur sum ískoyti til liðugtgerð av Høvda- húsunum STUÐUL Vilmund Jacobsen Á eini samkomu á Muntra í Fuglafirði nakað herfyri handaði Lions Eysturoy tríggjar lyftir til trý eldra- sambýli í oynni, nevniliga býlini á Eiði, Skála og Fuglafirði. Felagið handaði eisini Fuglafjarða Forn- minnisfelag ein kekk uppá 15.000 krónur. Formaðurin í Lions Eyst- uroy, Harley Joensen, sigur, at felagið ynskti at geva býlunum eina gávu, og á fundi við umboð fyri stovn- arnar kom fram, at tey ynsktu sær hesar lyftir, sum tey nú hava fingið. Fugla- fjarða Fornminnisfelag hevði søkt felagið um stuð- ul til eini gomul hús, sum felagið hevur tikið niður, bygt uppaftur og sett í stand. Á samkomuni á Muntra vóru umboð fyri Lions- felagið, eldrasambýlini og Fuglafjarða Fornminnis- felag, og tey fingu døgurða í sambandi við handanina. Lyftirnar Harley sigur, at umboðini fyri eldrasambýlini fingu lyftirnar handaðar á stað- num. – Hesar kunnu takast sundur í tríggjar partar, so tær fingust í bilin. Lyftirnar eru snøggar og lættar. Við lyftunum fylgdu eisini tvey sløg av seðlum til at lyfta fólk við. Umboðini fyri eldrasambýlini vóru ser- stakliga fegin um hesar lyftir, sum tey hava so nógv brúk fyri. Fólk kunnu eitt nú lyftast úr songini ella uppí songina við hesum lyftunum, og tey kunnu lyftast í og úr einum koyri- stóli. Tey kunnu eisini lyft- ast upp at standa ella á wc. Formaðurin í Lions Eyst- uroy leggur dent á, at tað var júst hetta slagi av lyft- um, umboðini fyri eldra- sambýlini ynsktu sær. – Eg havi skilt tað soleið- is, at Hjálpitólamiðstøðin útvegar lyftir til fólk á eldrasambýlum, men hesar eru persónligar. Tað merkir, at tær skulu latast aftur til miðstøðina, tá ið tey gomlu og avlamnu doyggja, sigur hann. Høvdahúsini Harley sigur, at Lions Eyst- uroy ynskti eisini at stuðla Fuglafjarða Fornminnis- felag við 15.000 krónum. – Felagið hevur keypt eini gomul hús, sum stóðu norðuri á Høvda. Hetta eru Høvdahúsini, tey kalla. Húsini eru tikin niður og sett uppaftur miðskeiðis í Fuglafirði. Peningurin er latin sum eitt ískoyti til liðugtgerðina, sigur hann. Harley sigur, at aftur- vendandi málningafram- sýningin, sum felagið á hvørjum ári hevur á pásk- um, gav rættiliga nógv í ár, og tí kann felagið geva hes- ar gávur. – Framsýningin verður meira og meira vitjað, og hon gav meira á páskum í ár enn nakrantíð áður. Lions Eysturoy hevur skipað fyri málningafram- sýning í samfull 32 ár, og tey seinastu 29-30 árini hevur hon verið í Runavík- ar skúla. – Vit fáa 15% av søluni av málningunum umframt peningin fyri sølu av at- gongumerkjum, sigur Har- ley. Kappsigling Næsta tiltakið, sum Lions Eysturoy skipar fyri, er kappsiglingin, sum verður seinnapartin í august. – Vit skipa fyri einari kappsigling um árið og bát- arnir, sum eru við í kapp- ingini gjøgnum summarið, hava hetta tiltakið sum tað seinasta í árinum. Vit geva steyp til nr. 1, 2 og 3 og bjóða pannukøkur og kaffi. Í samband við kappsigling- ina, selja vit eisini lutaseðl- ar, og her er høvuðsvinn- ingurin ein frystiboks við mati, sigur Harley Joensen, sum fyri nøkrum vikum síðan tók við afturvali sum formaður í Lions Eysturoy. Formaðurin situr í eitt ár í senn, og hetta er so næsta skeiðið hjá Harley. Hinir nevndarlimirnir í felagnum eru Poul Godthard á Strondum, sum er kassa- meistari og Hjalgrím Poul- sen, sum eisini býr á Strondum, er skrivari. Jógvan Elias Joensen í Leirvík, sum var við til at stovna Lionsfelagið í Eyst- uroy í oktober 1969, ynskti ikki afturval sum skrivari. Leygarkvøldið verður hugnakvøld við felagssangi, undirhaldi og góðum dansi í Kappróðrarneysti- num á Glyvrum. TILTØK Vilmund Jacobsen Felagssangur, undirhald, føroyskur viðskeri og dansur við Ragnari á Skipanesi. Hetta er tað, sum er á skránni í Kappróðrar- neystinum hjá NSÍ á Glyvrum leygarkvøldið. Kvøldið byrjar kl. 20.00, og atgongumerkir eru at fáa hjá Eysturoyar Kunningarstovu og í Kiosk Vár í Saltangará. Kostnaðurin er 180 krón- ur. NSÍ-dreingir til Liverpool Stigtakari til umfatandi tiltakið er NSÍ. Hetta er eitt innsavn- ingartiltak í samband við, at dreingirnir hjá ítróttarfelagnum fara til Liverpool á vitjan í sum- mar. Ein slík ferð er kostn- að armikil, og tí roynir NSÍ saman við teimum, sum skulu avstað og for- eldrum teirra at savna inn til Liverpool-túrin. – Hetta er so startskot- ið til fleiri tiltøk av slík- um slagi, sigur NSÍ. Føroyakvøld Ætlanin er eisini at hava tvey Føroyakvøld í summ- ar, eitt í juni og eitt í juli, og her er tað Eysturoyar Kunningarstova og NSÍ, sum standa aftanfyri. – Hesi bæði kvøldini eru eisini ætlað útlend- ingum, sum vitja í Føroy- um í summar, og tí verð- ur nógvur og góður før- oyskur viðskeri at fáa. Men øll eru sjálvsagt vælkomin, eisini føroy- ingar. Til tiltøkini í juni og juli verður eisini upp- lestur og felagssangur. Tað verður Eysturoyar Kunningarstova, ið skal royna at fáa útlendsk ferðafólk, sum vitja í Føroyum, at møta í Kapp- róðrarneystinum at eta føroyskan viðskera og hugna sær. – Hetta verður gjørt við at senda út brøv til hotellir, ferðaskrivstovur og kunningarstovur kring landið um Føroyakvøld- ini á Glyvrum, sigur NSÍ. Dreingirnir, sum skulu til Liverpool, fara eisini at skera og selja kjálkar, lutaseðlar og tippa. Hugnakvøld í Kappróðrar- neystinum á Glyvrum Kappróðrarneystið á Glyvrum verður karmur um tiltøkini leygarkvøldið komandi Mynd: Vilmund Jacobsen Lions Eysturoy: Stuðlar eldrasambýlum og fornminnum Lions Eysturoy handaði Fuglafjarðar Fornminnisfelag ein kekk uppá 15.000 krónur Harley Joensen við eini av teimum trimum liftunum, sum Lions Eysturoy lat til trý sambýlið í oynni Einir 20 lærarar eru útbúnir sum KT- vørðar, síðani kunn- ingartøkni kom inn um skúlagátt. Hesi ár- ini hava teir arbeitt eftir eini fyribilsav- talu um røkt av KT, men nú vil Føroya Lærarafelag hava viðurskiftini hjá telduvørðunum enda- liga uppá pláss FÓLKASKÚLIN Turið Kjølbro Fyri góðari viku síðani lýsti Føroya Lærarafelag við eini yvirlýsing, sum sigur, at verður eingin avtala um KT-økið í fólkaskúlanum gjørd innan stutta tíð, nokt- ar Føroya Lærarafelag lim- um sínum at arbeiða sum KT-vørðir frá komandi skúlaári. Álit er skrivað um økið og tilmæli gjørd, men hóast tað eru samráðingar ikki byrjaðar enn. Ábyrgdina av hesum eig- ur Mentamálastýrið, sigur Føroya Lærarafelag. Men KT-økið er aftur eitt dømi um eitt tvíbýtt øki, sum ymisk stýri varða av. – Mentamálastýrið hevur gjørt starvslýsing av KT- økinum, sum felagið hevur sóknast eftir. Hin parturin, tað sum hevur við lønina hjá lærarum at gera, skal Føroya Lærarafelag sam- ráðast við Fíggjarmálastýr- ið um. Sjálvsagt er tað álvarsamt, um eingin undir- vísing verður í KT komandi skúlaár. Lat okkum vóna, at viðurskiftini koma uppá pláss áðrenn. Vit hava brúkt nógva orku uppá savnsrøkt- armálið og hava tí ikki ver- ið inni á KT-málinum í langa tíð av tí sama, sigur Óli Holm, landsstýris- maður. At enn ein blokada rakar føroyska fólkaskúlan, er sjálvsagt óheppið, ikki minst fyri næmingarnar. Spurdur um, hví tað er so trupult at fáa øll viðurskifti, ið eru avleidd av nýggju fólkaskúlalógini, í rætt lag, sigur landsstýrismaðurin í skúlamálum, at hvørja ferð eitt tungt mál er loyst, er tað næsta á borðinum. – Og nógv tung mál leika alla tíðina á. Fólkaskúlin er eitt ógvuliga stórt øki og tað vísir seg, at partarnir ikki altíð eru samdir um, hvussu tað ymiska skal loysast. Eftir mínum tykki koma aktuellu trupulleikar- nir í, tí semjan frá 30. apríl 2000 viðvíkjandi savnsrøkt og KT-vørðum ikki verður tulkað eins frá avvarðandi pørtum. Uttan at fara í smá- lutir kann eg bert staðfesta, at bæði álitini eru skrivað sambært semjuni, men einki stendur í semjuni um, hvat síðan skal fara fram, og sum kunnugt liggur samráðingarheimildin hjá fíggjarmálastýrinum og ikki hjá Mentamálastýri- num. Í mínari tíð sum landsstýrismaður í menta- málum er játtanin til fólka- skúlan økt góðar 12 mió.kr. og umframt 2 mió. til ser- námsfrøðiligan tørv. Hetta sæst aftur, nú komandi skúlaár verður lagt til rætt- is, at ikki fyrr enn nú er undirvísingarliga tilfeingið á nøktandi støði. Nýggjur tímabýtislykil er gjørdur, sum javnsetur allar skúlar sambært ásetingunum í galdandi fólkaskúlalóg, uttan mun til, um teir hava framhaldsdeild ella ikki, sigur Óli Holm. Einir 20 lærarar eru út- búnir sum KT-vørðar, síð- ani kunningartøkni kom inn um skúlagátt. Hesi árini hava teir arbeitt eftir eini fyribilsavtalu um røkt av KT. Kostnaðurin fyri niður- skurðin til hesar útbúnu telduvørðarnar í núverandi fíggjarári er 1,8 mió. kr. ella 90.000 kr. til hvønn, sambært tølum frá lands- stýrismanninum. Útbúgv- ingina hevur Mentamála- stýrið goldið og lærararnir hava fingið løn í útbúgv- ingartíðini. So leingi sum KT-økið í fólkaskúlanum ikki er fing- ið í rætt lag, er ongin grund til at seta í verk eina nýggja útbúgving av KT-vørðum, heldur Føroya Lærarafelag. Frætt Um vikuskiftið hevur fólka- skúladeildin í Mentamála- stýrinum latið við seg koma. Í fráboðan til Føroya Lærarafelag verður sagt, at reglugerðir fyri flokslærar- ar, skúlavegleiðarar og KT- vørðar, sum felagið hevur sóknast eftir síðani 1998, eru gjørdar og koma felag- num um hendir beinanveg- in. Sambært forkvinnuni í Føroya Lærarafelag er fólkaskúladeildin sinnað at gera alt tey eru ment, fyri at fáa viðurskiftini í rætt lag. – Tað vísir seg, at tað ein- asta, sum veruliga munar og loysir seg, er, tá ið vit langa nevan í borðið, blok- era ella hótta við blokadu. At heita á myndugleikarnar og biðja teir avgreiða ym- iskt, er eftir øllum at døma ikki nóg mikið, sigur Elsa Birgitta P. Petersen. Nú leikar KT á – Vit hava brúkt nógva orku uppá savnsrøktarmálið og hava tí ikki verið inni á KT-málinum í langa tíð av tí sama, sigur Óli Holm, landsstýrismaður í skúlamálum – At byggja barnagarð og vøggustovu er fyr- sta fortreyt fyri at menna kommununa, sigur Heðin Zacharia- sen, borgarstjóri í Hvalvíkar kommunu BARNAGARÐUR Turið Kjølbro Foreldur í Hvalvík og Streymnesi kunnu gleða seg, tí í heyst letur nýggjur barnagarður upp í Hvalvík. Pláss verður fyri 45 børn- um í aldrinum 0 til 7 ár. Í hesum døgum verður í bløðunum sókt eftir leiðara, pedagogum og hjálparfólk- um til stovnin. Barnagarðurin, sum eis- ini fer at hava vøggustovu, verður bygdur nakað framman fyri skúlan. Kom- munan hevur ognað sær alt økið heilt til skúlan, og ætlanin er, at økið burturav skal brúkast til annaðhvørt barnagarð og skúla. Grivið er út fyri barna- garðinum. Tað er Norðset- ur, sum hevur fingið upp- gávuna at byggja barna- garðin, sum ætlandi skal verða klárur at taka í nýtslu 1. oktober. Hann verður í tveimum hæddum. Tann ovara verður uml. 255 fer- metrar. Kjallarin verður nakað minni. Vøggustova og barnagarður verða í erva. Í fyrsta umfari verður bara ovara hæddin gjørd liðug. Hetta arbeiðið er mett at kosta 3 mió. kr. Inn- rættingin og annað í sam- bandi við barnagarðin, verður gjørt í samráð við leiðaran, sum verður settur. Hvalvíkar kommuna hev- ur dagrøktarskipan og í henni eru 33 børn í løtuni. Hesi fara øll í nýggju vøggustovuna og barna- garðin. Umframt verður roknað við sjey børnum afturat til ta tíð. Sostatt 40 børnum. Hvalvíkar kom- muna fer skjótt at taka støðu til, um ein frítíðar- skipan fyri skúlabørn í 1. til 3. flokk eisini skal setast á stovn. Um so verður, kemur hendan at halda til í kjall- aranum. Í nógv ár hevur tað verið eitt ynski frá foreldrum í økinum, at barnagarður verður bygdur. – Endamálið við at byggja ein barnagarð í bygdini er at skapa trivnað. Vit meta, at ein barnagarð- ur er fyrsta fortreyt fyri at gera tað lokkandi at búgva í kommununi. Tískil fara vit eisini undir eina útstykking skjótt, sigur Heðin Zacharia- sen, borgarstjóri í kommun- uni. Nýggjan barnagarð til heystar Pláss verður fyri 45 børnum í nýggja barnagarðinum í Hvalvík, sum letur upp í heyst – At vinna pengar er týdningarmiklari, enn trupulleikar, eitt nú etiólag hjá ungum gentum. Fá hugsa, at børn hava ilt við at skilja ímillum lýsingar og aðra upplýsing, sig- ur Laila Dåvøy í Barna- og familju- málastýrinum í Noregi LÝSINGAR Turið Kjølbro Fleiri og fleiri lýsingar venda sær til yngstu brúkararnar, børnini. Tey verða lærd at gerast góðir brúkarar – av handilslívi- num. – Handilslig ávirkan á børn hevur nakað við virði at gera. Fá spyrja, hvørja ávirkan økt hand- ilsligt trýst hevur á sjálvs- myndina hjá børnum. At vinna pengar er týdning- armiklari, enn trupulleik- ar, eitt nú etiólag hjá ung- um gentum. Fá hugsa, at børn hava ilt við at skilja ímillum lýsingar og aðra upplýsing. Tískil kunnu lýsingar, sum venda sær ímóti børnum, manipul- era børn, sigur Laila Dåvøy í Barna- og familjumálastýrinum í Noregi. Skúlin hevur eina týd- ningarmikla uppgávu at styrkja brúkarafrálæruna, heldur Laila Dåvøy. – Tey ungu skulu ger- ast tilvitað um mál og ætlan við lýsingum, so- leiðis at tey betur duga at fata keypitrýstið. Slík til- vitan má eisini umfata kynsspurningin, soleiðis at ungfólk læra at síggja, hvussu lýsingar spæla uppá kynsstereotýpur. Skúlin eigur at verða karmur um eina slíka til- vitan, sigur Laila Dåvøy. Børn læra at verða brúkarar C M Y K 9 8