fríggjadagur 31. mars 2000síða 4

Avvísir at talan er um herferðir JOHN JOHANNESSEN Heðin Mortensen, ting- maður Sambandsfloks- ins, setti á tingfundinum mikudagin, Høgna Hoy- dal, landsstýrismanni munnligan fyrispuring um fullveldisætlanina. Heðin Mortensen vildi hava at vita, hvussu nógv fólk eru í starvi hjá lands- stýrinum í sambandi við fullveldisætlanina, um fólk eru sett í starv í Dan- mark at føra herferð fyri fullveldisætlanini, hvat endamálið hjá landsstýri- num er í sambandi við Internetherðferðina. Eis- ini spurdi tingmaðurin landsstýrismannin í sjálv- stýrismálum, hvussu nógv fullveldisætlanin higartil hevur kostað, og hvussu nógv fullveldis- herðferðin frameftir fer at kosta. Eingin herferð Høgni Hoydal sigur í svari sínum til Heðin Mortensen, at tvey fólk eru beinleiðis í starvi hjá landsstýrinum í sambandi við sjálvstýrismálið. Afturat hesum er eitt starvsfólk keypt leyst til at arbeiða við sjálvstýris- málum svarandi til eitt hálvt ársverk. Afturat hes- Flúgva tosk á bretska marknaðin Bretar klára ikki sjálvir at nøkta tørvin á toski til væl umtóktu Fish and Cips sølubúðirnar. Tí flúgva teir føroyskan tosk úr Føroyum á bretska maknaðin JOHN JOHANNESSEN Minni kvotur í Norðsjónum og Írska havinum hava ført til trot á toski í Bretlandi. Hetta hevur eisini havt á- virkan á prísin á væl kenda enska rættinum, Fish and Chips. Orsakað av, at tað er vorðið so torført at fáa fatur á toski í Bretlandi, er prís- urin á Fish and Chips meira enn tvífaldaður. Men bretar hava funnið eina loysn á trupulleikan- um. Teir eru, sambært blað- num, Daily Mail, farnir at flúgva tosk, úr Noregi, Ís- landi, og Føroyum til Bret- lands. Hans Johannes á Brúgv frá Føroya Fiskasølu sigur seg kortini ikki vita um nak- rar serligar nøgdir av fiski, ið eru sendar við flogfari úr Føroyum til Bretlands. Hann metir heldur ikki, at tað loysir seg at flúgva fisk úr Føroyum á Bretska meg- inlandið. Teinurin úr Før- oyum til Skotlands við skipi er nevniliga so mikið stutt- ur, at eingin serligur munur er á um fiskurin er sendur við flogfari ella skipi. um eru átta embætisfólk á Løgmansskrivstovuni, sum meira og minni a- rbeiða við sjálvstýrismál- um. – Høgt sett kann sostatt verða mett, at tann orka sum hesar seinastu mán- aðirnar er nýtt til sjálv- stýrismál, svarar til at 5 fólk arbeiða mest sum burturav við sjálvstýris- málum. Herafturat kemur so fulltíðarstarvið sum grundlógarnevndarskriv- ari, sigur Høgni Hoydal í svarinum. Høgni Hoydal sigur, at eingin kunningarherferð fer fram í Danmark, og landsstýrismaðurin avvís- ir eisini, at landsstýrið førir internetherferð fyri fullveldinum. Harafturí- móti hevur landsstýrið upplýsir um fullveldisætl- anina á internetinum, og talan er um sakligar upp- lýsingar. Høgni Hoydal upplýsir, at í fíggjarárinum 1998 vórðu 463.000 kr nýttar til sjálvstýrismál. Í1999 5.441.000 kr, og í ár eru 321.000 kr higartil nýttar. - Sjálvstýrismál hava higartil kostað 6.225.000 kr; meðan økið við árslok fer at hava kostað 10.984.000 kr hesi 3 árini tilsamans, sigur lands- stýrismaðurin. Heðin Mortensen hevur spurt Høgna Hoydal um tað, hann kallar herferðir fyri fullveldinum JAN MÜLLER Í sambandi við grannskoð- aðu roknskapirnar fyri al- mennar stovnar fyri árið 1998 verður sagt, at Lands- verkfrøðingsstovnurin hetta árið hevði eina meirnýtslu uppá meira enn 8 mill. kr. Hetta hevur verið endur- tikið í fjølmiðlunum og hava vit vent okkum til Landsverkfrøðingsstovnin fyri at vita, hvussu tað ber til, at stovnurin hevur kunn- að sprongt ein lønarkarm uppá umleið 47 mill. kr. við heilum 8 mill. kr. Frá Landsverkfrøðings- stovninum fáa vit at vita, at tað er Landsgrannskoðarin, Landsgrannskoðarin roknaði skeivt Landsgrannskoðari roknaði sjey milliónir krónur skeivt, tá hann gjørdi upp meirnýtsluna hjá Landsverkfrøðingsstovninum sum hevur roknað 7 mill. kr. skeivt. Veruliga meirnýtslan í lønum á sjálvari rakstrar- játtanini er 900.000 kr. Henda meirnýtsla er gjørd í samráð við Vinnumálastýr- ið. - Tað, sum Landsgrann- skoðarin hevur gjørt skeivt, og hetta hevur hann síðani váttað fyri Landsverkfrøð- ingsstovninum, er, at hann hevur tikið lønarútreiðslur í sambandi við løgujáttanir til nýgerð av vegum, havn- um og tunnilsgerð við í yvirlitið fyri lønarútreiðsl- urnar í sambandi við rakst- urin av stovninum. Og har hoyra tær ikki heima verður sagt frá Landsverkfrøðings- stovninum. Málið um grannskoðaðu roknskapirnar hjá almenn- um stovnum kemur ananrs til 1. viðgerð á tingi týs- dagin. 7 tíðindablaðið sosialurin Nr. 64 - 30. mars 2000 6 tíðindablaðið sosialurin Nr. 64 - 31. mars 2000 Lítlar vónir til nýggja mannin Blokeraðu Fíggjarmálastýrið Skilja millum lógarbrot og politikk Video, sjónvarp og PlayStation Komandi sunnudag 2. apríl kl. 16 verða verk hjá fýra mætum listarmonnum framførd: Rithøvundunum Goethe (1749-1832) og Schiller (1759-1805) og tónaskøldunum Haydn (1732-1809) og Beethoven (1770-1827). Allir fýra virkaðu um somu tíð, í sama umhvørvi og sama tíðar- anda. Goethe og Schiller ar- beiddu saman í Weimar, Haydn var lærari hjá Beet- hoven og í síni 9. Symfoni brúkar Beethoven yrkingina hjá Schiller »An die Freu- de«. Nikolas Kapnas, violin, Stamen Stantchev, klaver og Jens Christian Guttesen, Mætir menn á Meiarínum Nú ongin sjónleikur er í húsinum, bjóð- ar »Gríma« hølini fram til ymisk onnur tiltøk – sum tey siga í »Grímu« »Meia- ríið skal vera eitt livandi mentunarhús í miðbýnum«. cello framføra 2 klavertrio- ir: Haydn, D-dur nr. 6 og Beethoven, opus 3 nr. 1 í C-moll. Birita Mohr og Súsanna Tórgarð lesa yrkingar hjá Goethe og Schiller. Tað eru tónleikararnir, Konsertfelagið og »Gríma« sum skipa fyri hesi konsert- ini. Í steðginum verður høvi at hugna sær við einum kaffimunni og heimabakað- ari køku. Atgongumerkið á 80,- kr. fáast við dyrnar ein tíma frammanundan – børn sleppa ókeypis inn saman við vaksnum. DAGFINN OLSEN Eftir at Signar á Brúnni legði frá sær sum landsstýr- ismaður, situr Høgni Hoy- dal við skúlamálum. Høgni og forkvinnan í Føroya Lærarafelag hittust í Kross- kasti í sjónvarpsstovuni mikukvøldið. Elsa Birgitta Petesen, for- kvinna í Føroya Lærara- felag, hevur ikki betri vónir um eina loysn á arbeiðs- ósemjuni, nú nýggjur mað- ur situr við skúlamálum, nevniliga varaløgmaður Høgni Hoydal. Lítlar vónir til Høgna – Har mugu vit siga, at har er vitanin lítil og lítil vón er til mannin,um hann ikki broytir hugburð, sigur Elsa Birgitta Petersen, sum eisini sigur seg hava skilt á starvs- feløgum, at henda áskoðan er galdandi teirra millum. – Hann hevði ikki rætti- liga skil fyri tí, ið tað snýr seg um. Hann tosaði um at vevja saman og tað er júst tað, ið vit ikki gera. Vit rea- gera bert uppá nakað, sum løgtingið skuldi havt gjørt fyri trimum árum síðani, sigur Elsa Birgitta Petersen. Holumanshugburður – Í okkara yvirlýsing, ið er send út, siga vit, at eitt er at Signar fór frá orsakað av sjónvarpsmálinum, men fyri forstáilsið er tað óhepp- ið hjá okkum, at hann fór. At hann so ikki gjørdi nakað ítøkiligt og nærum var handlingslammaður, kenna vit ikki orsøkirnar til. Vit skilja heldur ikki, hví teir ikki taka fólkaskúladeildina hjá Undirvísingarstýrinum við, tí her hava tey royndir- nar og vitanina. Vit høvdu kunnað strekt okkum og hava eisini boðið fram bæði 2 og 3 ár. Vit høvdu kunnað loyst ein trupulleika, sum løgtingið sjálvt er orsøk til. Men í tinginum verður einki gjørt, uttan víst til at fara aftur til gomlu lógina, sigur Elsa Birgitta Petersen, ið metir hatta vera løgnan holumanshugburð. Fáa stuðul Elsa Birgitta er glað fyri stuðulin, ið hini fakfeløgini hava víst Føroya Lærara- felag. Hetta hendi á fundi mikudagin. – Vit fingu dyggan stuðul. Bæði frá teim almennu og teimum privatu. Tað al- menna er líkasum nærri okkum, men tey privatu vóru eisini við og tað má eg siga, at tað var fantast- iskt, sigur ein fegin for- kvinna í Lærarafelagnum. Í gjár klokkan 15 fóru feløgini á fund við Høgna Hoydal, har tey handaðu honum skriv. Elsa Birgitta Petersen fekk tó ikki lut- tikið, tí Føroya Lærarafelag tók í gjár ímóti sekreteri- num fyri norðurlendsku samskipanini fyri skúlar, pedagogar og lærarar. Føroya Lærarafelag hev- ur fingið stuðul frá feløgum í norðurlondum. Um hini føroysku fakfeløgini fara at seta nøkur tiltøk í verk, veit forkvinnan í Føroya Lær- arafelag einki um. Bíða spent eftir semingsmonnunum Í gjár fyrrapartin hevði Før- oya Lærarafelag einki hoyrt frá semingsmonnunum, men tey væntaðu at frætta einaferð seinnapartin. Elsa Birgitta Petesen, forkvinna í Føroya Lærarafelag, hevur ikki betri vónir um eina loysn á arbeiðsósemjuni, nú nýggjur maður situr við skúlamálum, nevniliga varaløgmaður Høgni Hoydal. – Har mugu vit siga, at har er vitanin lítil og lítil vón er til mann- in, um hann ikki broytir hugburð, sigur Elsa Birgitta Petersen um Høgna Hoydal, ið nú umsit- ur skúla- mál Øll byrjan er trupul, men nú eru ongar umberingar longur. Vit mugu stramma upp, metir formaðurin í landsstýrismálanevndini, Edmund Joensen, nú Signar á Brúnni hevur sagt seg úr landsstýrissessinum DAGFINN OLSEN Mikudagin fekk Barnadeildin á Landssjúkrahúsi- num nýggja útgerð. Talan er um sjónvarp, video og PlayStation, sum Kiwanisklubbin Rósan hevur latið. Forkvinnan í Rósuni, Katrin Isfeldt, handaði Oddmari Færø, yvirlækna, útgerðina. Bogi Reinert Lydersen kemur nógv á Barna- deildina til viðgerðar. Mamma hansara heitti á Rósuna um at lata sjónvarp til børnini at stytta sær stundir við. Barnadeildin á Landssjúkrahúsinum hevur ikki fíggjarumstøður at útvega slíka eykaútgerð og fegnast tey tí um gávuna. Rósan eisini hevur áður latið til børnini á Landssjúkrahúsinum. Rósan fær pening til vega við bingospæli, skavi- spølum og lutaseðlasølu. Útgerðin, sum Rósan nú hevur latið kostar eini 10.000 krónur og er keypt frá Damor á Argjum Kiwanisklubbin Rósan hevur latiðBarnadeildini á Landssjúkrahúsinum gávu Mynd: Jens Kristian Vang Aftur í gjár gjørdu næm- ingar í framhaldsdeild- um vart við sína ónøgd, nú lærarar hava verið í arbeiðssteðgi í 3 vikur. Í gjár syrgdu næmingarnir fyri, at Karsten Hansen og onnur í Fíggjarmála- stýrinum sluppu ikki innar og til verka. Tiltøkini uttanfyri Undirvísingar- og Mentamálastýrið fyrra- dagin høvdu við sær, at fólkini har fóru ikki til verka, fyrr enn eftir døg- urða. M.a. sluppu bil- mekanikarar tí ikki til roynd fyrradagin - do - Mynd: Jens Kristian Vang DAGFINN OLSEN Edmund Joensen, formaður í landsstýrismálanevndini, dugir ikki at síggja ítøkilig dømi um, at aðrir landsstýr- ismenn eru slopnir ov lætt, nú Signar á Brúnni mátti siga landsstýrissessin frá sær. – Málið við Signari á Brúnni var í landsstýris- málanevndini seinasta heyst. Hetta er eitt ev teim- um málum, har ein útreiðsla er hildin og játtan ikki fyri- liggur. Tað er so greitt. Eftir starvsskipanini, skal tað sendast beinleiðis til løg- tingsgrannskoðararnar, tað er púra greitt, sigur Edmund Joensen. – Tað serliga við málinum er, at landsstýrismaðurin fyrst hevur verið í fíggjar- nevndini og fingið avslag. Fíggjarnevndin biður hann senda málið til løgtingið. Hetta ger hann ikki, fyrr enn hann langt síðani hevur út- goldið peningin úr peninga- renslinum. Tá ger hann be- víst ímóti skipanini og veit, at játtan fyriliggur ikki, metir Edmund Joensen. Tað er einki í tínum huga- heimi sum sigur, at tá Sign- ar er rokin, so áttu onnur eisini at farið? – Eg kann ikki peika nakran út, men vit síggja á landsroknskapinum, at farið er um mark og tað eigur ikki at henda. Men um eykajátt- an fyriliggur, so er tað lóg- ligt og tað má skiljast ímill- um, metir Edmund Joensen. Tað eru nógv onnur mál. Lat okkum nevna Helenu Dam á Neystabø og sjúkra- húsleiðaran ella landstýrið og leigumálið við Fiski- málastýrið, hvussu við tí? – Nú má skiljast ímillum politikk og lógarbrot. Landsstýrismálanevndin hevur bert at gera við, um framd eru lógarbrot. Um landsstýrið t.d. semist um at leiga ov dýrt, kann nevndin einki gera við. Borgarin má velja politik- arar, ið føra skilagóðan poli- tikk, sigur Edmund Joen- sen. – Øll byrjan er trupul, men eftir at stýrisskipanar- lógin og landsstýrisábyrgd- in kom í 1996, er so nógv broytt.Men nú eru ongar umberingar longur. Vit eru komin í nýggja skipan og tað má fáa fylgjur, tá brot eru sjónlig.Tað má stramm- ast upp. Annars skapar ein skeiva siðvenju, sigur Ed- mund Joensen, ið spentur bíðar eftir viðgerðini í tingi- num týsdagin, har landsroknskapurin og onnur slík viðurskifti koma fyri. - Tað verður spennandi at fylgja við, kanska kemur ymiskt undan kavi, sigur Edmund Joensen. Mynd: Jón Ingi Ejdesgaard