leygardagur 29. juni 1968síða 3

29. juni 1968 Søgurnar størsta ungursneyð RØDA HILDIN AV RAYMONND EWELL, VARA- FORSETA FYRI GRANSKING Í NEW YORKS STATES UNIVERSITETINUM Heimurin stendur á gåttini til søgurnar størstu hungursneyð. Ikki tann heimurin, vit liva i, men tey til afturs komnu londini, teir tríggir fåtøku heimspartarnar: Asia, Afríka og Suðuramerika. Fólkatalið har økist við rúkandi ferð, og mat- veruframleiðslan kann ikki fylgja við. Hetta er verdinssøgurnar størsta problem. Og tað liggur aftanfyri næsta hornið (175 ár eftir Malthusdoktrinina | verður hon veruleiki. Hungursneyð um nekur fá ár Gongur alt sum higartil verð- ur hungursvandin ætlandi ovur- stórur í Indiu, Pakistan og Kina | (Enski hagfrødingurin og prest Thomas Robert Malthus segði í 1798, at matvørufram- leiðsla heimsins ongatíð fór at urin longu í byrjanini av 1970'num. verða á hædd við fólkavokst- Fá ár seinri verður hungurs-| urin, og at kríggj, hungurs- neyðin eisini at umfata Indo- neyð og sjúkur vórðu neyðug nesiu, Persiu, Týrkíið, Egypta- | fyri at halda fólkavokstrinum land og onnur lond koma aft- | niðri). aná. Í 1980 verður hungursneyðin at gera seg galdandi í flestu londum í Asíu, Afriku og La- tínameriku. Ein slík hungursneyð verður Stórar mannfjøldir á gravarbakkanum | Politisku og fíggjarligu li if i k | ar av einari hungursneyð i Få yr / VIN: yo 3 rs . . Á sl ér = bet mel og Sr 9 | Asiu, Afriku og Latinameriku aka MUnGraOir AV MIKONUM (verða sjálvsagt — vittfevnandi. ja. kanska eina milliard menni- skju. Um hetta hendir hvat tað ætlandi ger verður hetta heimsins størsta katastrofa. Hon vil skapa eina fullkomna nýggja stóðu — at tað ikki meira verð- | ur nóg mikið av mati til tær) milliardir, ið búgva á jørdini. | | Tad er eydsæd, at sterkar stjórn |ir ikki kunnu skipast i londum | bókstavuliga gongur móti grav- |arbakkanum. Ég ti, at OS trugvi ini vera mål, id treda fram um Børnini í Algeir eru illa stødd. Mong ay teimum svolta. fylgir- | | har stórur partur av fólkinum | fødi- og fólkavakstrarviðurskift- | SOSIALURIN oll onnur seinastu 25 árini i hesi old. Longu í 1975 verður málið so ålvarsamt, at viðurskifti vit tala um í dag — atomhóttan, kommunisma, = rúmdarkapping. rasustrid, arbeidsloysi, Berlin, Vietnam oO. s. fr. fara at verða týdningarleys. Lat okkum kanna nakrar veruleikar: fólkatalið í Asiu, Afriku og Latínameriku øk- ist við åvikavist 2, 3, 2, 4, og 3,0 pst. um árið. Ofta verður talað um »folka- eksplotiøn«, og orðið »eksplo tion« er sera beinrakið. Ein fólkavokstur uppá 2,3 pst. árið vil siga tvífalding eftir 30 árum, ein vøkstur uppá 3,0 pst. ein tvifalding eftir 23 árum. ikki fleiri verða fødd men færri doyggja Høvudsorsøkin til hin øgiliga folkavøksturin er, at deyðsfoll- ini eru minkað í stórum í hes- um heimspørtum síðan 1945 | og sum eitt úrslit av pensilin-| inum, DDT vørum medi- sinskum tiltøkum. Talið av ny- | , og drong illa at holdi komnan av i dag framleida S10 gram av korni uppå hvønn ibug- va móti 567 grammum fyri Afri- og 5 bara 5 árum síðani. Í kornframleiðslan kríggið var folkavøksturin nógv dagin. (Tað skal tó skilast minni. í 1930-40 var hann 1,2| * til, at tað er ikki bara korn pst. Í Asiu og Afriku og 1,9 í | * hesi lond framleiða). Latinameriku. — Áðrenn 1930! vóru tølini upp aftur minni. | Hendir einki stórvegis | Áðrenn 1900 var tað heilt óvan- | bø ? ligt við einum fólkavokstri | ma hungursneyðin omanfyri 1 pst. nakrastaðni í | | heiminum. | koma Fólkuvoksturin í Asiu (Japan | Um mannagongdin verður hin | og Kina ikki iroknad) verður | sama bara nøkur fá ár aftrat, at hava til úrslit, at følkatalid | má hungursneyðin koma. Og meting er hetta ov lágt sett. : verið hungursneyðir. sum hava Í Irdiu er hungurSneydin ein beiskur veruleiki føddum hevur verið 6broytt,| *ku er men deydsføllini eru minkað. * vorðin eitt sindur størri | Fólkaeksplotiónin er nakað uppá hvønn íbúgva hesi| heilt nýtt, sum kom fram aftaná * seinastu 7 árini og liggur seinasta heimsbardaga. Áðrenn| * umleið 425 gram uppá fr | , . . på H . | æøkist frá 14 milliard i 1960 |tad verður ein hungursneyð so | til 1,8 milliard í 1970 og 2,3 | stør, sum heimurin aldri hevur milliardir í 1980. Eftir mini | upplivað áður. Tað hava vist! her síggja vit smá- svolíi. um, vóru illa komin av svongd. Nú vilja medisinsk hjálpartiltok halda fólk á lívi, eru illa komin, ta te sjálví um tey | og tey vilja framvegis hava fyri neyðuni at fáa mat burt- | ur av í lítla, id til er at taka | Hungursneyðin verður ikki | bert geografiskt umfatandi og | menni- | skjum, hon verður eisini verri eftir ár. uttan at funnið | verður uppá okkurt nýtt, ið |kann bóta um landbúnaðar- | framleiðsluna. Hvussu torført er tað ikki hjá | okkum ríku, luksuskendu, | - ovurfitaðu amerikanarum at | skilja. at søgurnar størsta hungursneyð nærkast okkum. Tad ið giórt verður fyri at forða hungursnevdini, er í øllum forum alt ov pinkalítið í mun til tað, ið krevst. raka í miljónavís av | ar so I Framtidarinnar søgumenn |Matvøruframleidslan litid vaksin seinastu Men bara 900 miljónir folk rakað miljónir av menniskjum. | fara av røttum at kunna tjak- meira eftir 20 árum er eitt | men ongatíð hungursneyðir, id ast um, hvat var neyðugari at ræðslusláandi tal. 900 miljón- | hava rakað hundraðir av mil-| arbeiða fyri: at fáa ein mann ir menniskju er eitt ógvuliga | jónum menniskjum. | sendan uppá månan í 1960-num stórt tal, og 20 ár eru eitt) Har aftrat doyðu áður í tíð-| ella at forða hini stóru hungurs ógvuliga stutt tíðarskeið at | ini nógv menniskju al sjúk- Í neyðini í 1970-num | loysa allar teir trupulleikar) NL hesar 900 miljónirnar vilja | | skapa. Seyðahjarta í menniskja fr es arini | Samstundis er matvørufram- | HIN FYRSTA ROYNDIN AT SETA EITT SEYDAHJARTA Í leiðslan í hesum londum lítið | EITT MENNISKJA MISEYDNAÐIST Á SCT. LUCAS HOSPI- | vaksin hesi seinastu árini, og | á í tað eru eingi tekin, ið benda | FALINUM i HOUSTON, TEXAS. | tann vegin, at figgjarligi og so- | | sialu tiltøkini í hesum londum | Hin hjartasjúki mátti doyggja, um| ura; men djóraorganir í heilum | verda at økja matvørufram- | hann ikki fekk nytt hjarta. Menn- | líki til åtskiftingar av heilum | leiðsluna so nógv. at tað verð- | ískahjarta høvdu teir einki, tí tóku | = menniskjaorganum roynast ikki. lur nóg mikið av mati til 900 | teir hjartað úr einum seyði, sum Afiurimoti ber tað væl til td. | miljónir menniskju aftrat. | vigaði 110 pund; men hóast 26 at útskiftu hjartuklappar å menn- | * Í Asíu hevur kornfram- | læknar, elektronteknikarar og sjúk-| ískjum við hjartaklappar av gris- | + leiðslan verið umleið 150 | rasystrar tóku lut í operatiónini, | um. | * milj. tons um árið. Tað vil | st6d lívið ikki at bjarga hjá tí 47 | * síga, at tá ið teir fyri nøkr- | ára gamla manninum | Brúdleyp. Í dag giftast í Havn | + um árum síðan framleiddu | Tað eydnaðist ongatíð at fáa| Marita Due Sørensen og Tummas * 453 gram av korni uppá seyðahjartað at taka við arbeiði- | Svenn Zachariassen, bæði úr Havn + hvønn íbúgva. framleiða |num hjá ti vanliga hjartanum, og | Adr.: J. Nolsøesgøta 16 * teir nú bara 425 gram. Í|hóast hetta var hent, vildi hann| i; morgin giftast i Høre kirkju * Latínameriku hevur korn-|ikki komið at liva (Noreg) Marjun Fríðhild Daniel- | * framleiðslan = støðugt ligið | Í vissum forum ber til at brúka | sen, Fámjin, og stud phil. Ivar + um 42 milj. tons um árið | partar av djóraorganum at skoyta | Lund. Drammen. Adr.: Høre + síðan 1958. T. v. s., at teir! uppi menniskjunsligu organism- | p. á. Vang, Norge