leygardagur 18. mai 2002síða 4

6 Nr. 93 - 18. mai 2002 Nr. 93 - 18. mai 2002 7 Samarittarnir hjá Reyða Krossi eru fólk, ið sjálvboðin arbeiða fyri tí eina endamáli: at hjálpa øðrum. Í summar ætla tey sær kring landið til stevn- ur og størri tiltøk, har tey kunnu vera við til at gera tiltøkini tryggari fyri fjøldina SAMARITTAR Orð og Myndir: Heri á Rógvi Tórshavn: Í 10. kapitli í Evangelinum eftir Lukas hoyra vit um hin miskunn- sama sámáriubúgvan. Hes- in miskunnsami, sum røkt- aði tann hálvdeyða mannin, eigur íblásturin til ein bólk undir Reyða Krossi, sum ógvuliga passandi kalla seg fyri samarittir. Teirra eina endamál er at hjálpa øðr- um. Samarittar eru kendir úr okkara grannalondum og í fleiri øðrum londum í Ev- ropa, og teir stinga seg javnan upp í størru tiltøk- um. Eisini í Føroyum eru fólkini í teimum skyggjandi reyðu jakkunum vorðin fastur táttur til nøkur tiltøk. Mikukvøld Dagin fyri var val í Føroy- um. Dagarnir hjá nøkrum hava verið drúgvir. Tó eru tey ótroyttilig hjá Reyða Krossi. Tað er nevniliga mikukvøld, at tey hittast til ein fund. Ein fundur er kan- ska ikki rætta orðið, tí tey meira hittast enn fundast. Tað er ymiskt, hvat tey taka sær til hesi kvøldini. Tey vitja kanska á alnetinum, tosa um tiltøk ella kanska hyggja eftir og kunna seg um útbúnaðin, ið tey eiga heilt fitt av. Tað stendur heldur ikki á at fáa tey at tosa, tí hetta er nakað, ið tey týðuliga hava áhuga fyri og fegin vilja tosa um. Føroysku samarattarnir eru eini 14, sum eru aktivir. Samalaða limatalið liggum um tjúgu. Aldurin er ymiskur: Frá átjan til nakað omanfyri hálvtrýs. Alt byrj- aði við, at ein bólkur var farin á fyrstahjálpara skeið, har teir frættu um samarit- arbeiðið. Formaðurin í Reyða Krossi fekk teir oman at vitja, og tað gekk ikki rúm tíð, áðrenn teir játtaðu at vera við. Tað eru tvey ár síðani, at teir fyrstu í Føroyum kundu kalla seg samarittar. Fyri at vera við og kunna kalla seg fyri samarit, so er neyðugt, at tú entin hevur ella tekur skeið sum fyrsti- hjálpari. Fyrsta árið í felagsskapinum verður eis- ini nýtt sum fyrsta hjálpari, har tú fært góðan stuðul frá hinum samarittunum. Mun- ur verður kortini ikki gjørd- ur á fólki, og eingin er omanfyri nakran annan, men talan er bert um at læra fólk upp. Eftir hetta eina árið kanst tú lata teg í reyða jakkan sum samarittar. Sjálvbodnu hjálpararnir leggja tó stóran dent allatíðina at gerast betri og at taka fleiri skeið. Umframt vanliga fyrsta hjálpara skeiðið, so er eis- ini eitt víðkað skeið, skeið í sálarligari fyrstuhjálp og onnur samarittaskeið at taka. Við nýggjum tólum og við fleiri tiltøkum gerst tørvurin á skeiðum eisini størri, men áhugin er til staðar. Í fjør summar sluppu nakrir av føroysku samarit- tunum at royna seg sum samarittar á Roskilde Festi- valinum, sum nýtir nógvar samarittar. Hjálpa Sum samarittur er tú hvørki lækni ella sjúkrasystir, men ein, sum er klárur at hjálpa, tá okkurt er áfat. Fólk, sum eru komin illa fyri til tiltøk, verða hjálp av samarittu- num, sum kunnu taka sær av sárum ella øðrum við teirra útgerð. Tey hava fyri ikki so langari tíð síðani fingið nýggja útgerð, sum gevur teimum møguleikan at hjálpa fólkið, ið hava fingið okkurt skeivt fyri í hálsinum. Hetta krevur aftur eitt skeið, men trúgvu samarittarnir slúka hetta sum øll onnur skeið, tey taka. Samarittar eru vanliga við til størri tiltøk, sum konsertir, festivalar og ítróttarhendingar. Eitt nú hevur FIFA(altjóða fót- bóltssambandið) sett sum krav, at samarittar skulu vera til staðar, tá dystir eru á skránni. Fyri at vera samarittar skalt tú vera fyltur átjan ár. –Vit eru framvegis á byrjunarstøði, men vit mennast allatíðina, ljóðar tað frá einum av níggju, sum eru komin oman í høl- ini í Vágsbotni hetta miku- kvøldið. Sum sagt er alt arbeiði sjálvboðið.Vinningurin er fyri tað nógva tað sosiala, men tað byggjar eisini á meira enn bert hetta. –Tað gevur nakað, tí tú merkir, at tú veruliga hevur møguleikan fyri at hjálpa, sigur ein teirra. Tað er eis- ini breið semja um, at grundarsteinurin er at veita hjálp. –Tú verður bitin av tí, tá tú fyrst kemur ígong, sigur ein og øll samtykkja. Ætlanin er, at virksemið hjá samarittunum skal hvíla í sær sjálvum. Tá tey lut- taka við nøkur tiltøk, so taka eina samsýning fyri ar- beiðið. Allir pengarnir, ið tey fáa inn, verður nýttur til at keypa útbúnað, og hetta kostar eisini. Tey nevna í hesum sambandi, at tey eis- ini hava fingið góðan stuð- ul og møt vælvild frá nøk- rum fyritøkum. Føroya Sparikassi og Tryggingar- felagið Føroyar hava stuðl- að við keyp av útgerð. Ætlanin hjá føroysku samariubúgvunum er at skipa arbeiðið í fastar avtal- ur. At skipa tað soleiðis, at tey javnan eru við til tiltøk, og tey vera sett á skránni fast, eisini tí tað skal plan- leggjast. Tað besta hevði verið, siga tey, at havt tvey lið, ið so høvdu kunnað skift um at verið úti. Seinastu tíðina hava tey merkt eina ávísa tilgond, men tey síggja fegin, at fleiri enn koma við, tí tað er pláss fyri nógv fleiri. Einki krav er annað enn tey fyrr nevndu um viljan til at hjálpa og aldur. Tey, ið hava hug at vera við, kunnu seta seg í sam- band við Reyða Kross ella Leif Dam á telefonnummar 310149. Samarittarnir klárir til summarið –Tað gevur nakað, tí tú merkir, at tú veruliga hevur møguleikan fyri at hjálpa, sigur ein av samarittunum hjá Reyða Krossi, ið eru klárir at hjálpa, tá størri tiltøk eru á skránni. Samarittarnir hjá Reyða Krossi hava tørv á nógvari útgerð. Ætlanin hjá teimum er at fáa arbeiða skipað í eina meira fastu legu. - Farið verður til fiskiskap sum skjót- ast, sigur Kjartan Joensen, sum eigur nýggja trolbátin, Norðleiv FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Hóskvøldið komu nýggju trolbátarnir hjá Kjartani Joensen og Osmundi Justinussen, Norðleivur og Fríðborg, á Leirvík (sí grein aðrastaðni í blað- num). Bátarnir eru bygdir á Ósey á Havnafjørðinum í Íslandi, men skrokkarnir eru bygdir í Póllandi. Kjartan Joensen sigur, at veðrið á ferðini heim úr Íslandi var eitt sindur rusk- ut, men bátarnir royndust væl í sjónum. - Vit eru væl nøgdir við bátarnar og halda eisini, at apeteringin er óføra góð. Hetta er eitt stórt framstig hjá manningini. Spurdur, um skipini ikki tykjast lág aftan í mun til framman, sigur Kjartan, at hæddin á bakkanum hevur nakað við apeteringina at gera. - Hetta eru jú smá skip, har apteringin og harvið umstøðurnar hjá manning- ini hava høgan prioritet, sigur hann. Klárir at loysa Manningin, sum verður við Norðleivi og Fríðborg, er hin sama, sum var við bát- unum, ið hesir báðir nú skulu loysa av. Norðleivur kemur í flotan fyri gamla Norðleiv, sum er fyrrverandi Stiga- barmur, og Fríðborg kemur fyri Raðhamar. Kjartan sigur, at bátarnir eru klárir at fara til fiskiskap, men enn eru onkur skjøl at avgreiða, og eitt nú skulu bátarnir lóg- gildast av Heilsufrøðiligu Starvsstovuni. - Eg vænti, at loyst verð- ur hesumegin hvítusunnu. Men dregur tað eitt sindur út við pappírunum, verður loyst beint eftir hvítusunnu, leggur hann aftrat. Norðleivur og Fríðborg eru 19,40 metrar langir og 5 metrar breiðir. Maskin- urnar eru 425 hk. Bæði Norðleivur og Fríð- borg sleppa á landleiðina at royna, tá ið trolbátarnir sleppa at fiska innanfyri. Hetta eru góð skip Eini 300 fólk tóku ímóti Norðleivi og Fríðborg og bryggjuni í Leirvík hóskvøldið Fríggjamorgunin fóru um 100 nærmingar úr Studentaskúlanum á Hoydølum á eina mótmælisgongu móti Mentamálastýrið. Tey finna seg ikki í, at flokkarnir eftir eitt heilt skúlaár nú skulu leggjast saman ÚTBÚGVING Ragnhild Ellingsgaard Fríggjamorgunin klokkan 10.30 fóru um 100 næm- ingar úr Studentaskúlanum og HF-skeiðnum á Hoy- dølum til gongu. Leiðin lá móti Mentamálastýrinum, har tey vildu handa Óla Holm, landsstýrismanni í Mentamálaráðum, eitt skriv. Á hesum skrivið mót- mæltu tey ætlanunum hjá Mentamálastýrinum um at leggja flokkar á skúlanum saman, og høvdu tey øll sett sína undirskrift á skrivið. Flokkur býtast Næmingarnir umboðaðu 1. árs næmingar á Studenta- skúlanum, og vóru bæði málsligir og matematiskir næmingar til staðar. Tey hava fyri stuttum fingið boð um, at Menta- málastýrið, orsakað av sparingum, hevur ætlanir um at leggja teir fýra mate- matisku flokkarnar niður í tríggjar tað komandi skúla- árið. Hetta merkir við øðrum oðrum, at tann eini flokkurin skal býtast sund- ur, soleiðis at tað einans verða tríggjar matematiskir flokkar komandi skúlaár. Men hesum vilja næm- ingarnir ikki finna seg í. Tey vilja hava Menta- málaráðið at skilja, at sam- anhaldið í flokkinum hevur nógv at siga fyri trivnaðin hjá hvørjum einstøkum næmingum, og longu eftir fyrsta skúlaárið er saman- haldið vorðið so mikið gott, at sundurslítingin uttan iva kemur at ávirka skúla- gongdina. Harumframt hava hinir tríggir flokkarnir eisini skapt sær eitt samanhald, sum tað verður torført hjá nýggjum næmingum at sleppa uppí. - Hetta seinasta skúlaárið hava vit fingið vinir í flokkinum, og vit trívast væl. Men um flokkurin skal býtast sundur í tríggjar partar, so standa vit einsa- møll í einum nýggjum flokki. Og tað kemur sjálv- andi at ávirka trivnaðin hjá okkum, sigur Halla Ellef- sen, sum gongur í tí flokk- inum, sum eftir ætlan skal býtast sundur. Tískil fóru tey eina mótmælisgongu til Menta- málastýrið, har tey handaðu eitt mótmælisskriv. Verður viðgjørt Ætlanin var at handa Óla Holm mótmælisskrivið, men hann var ikki til staðar hendan morgunin. Ístaðin tók Petur Petersen móti skrivinum, og hann skuldi síðan lata tað til viðgerðar. Men hóast skrivið verður latið til viðgerðar, so hevði hann ongan stórvegis ugga at bera næmingunum. - Hann segði, at vit ikki skuldu vænta, at avgerðin verður broytt. Teir hava ikki ráð til annað, og tí var minimalur kjansur fyri, at flokkarnir verða verandi, sum teir eru í dag, greiðir Halla frá. Hví so skal vera, skilja næmingarnir ikki rættiliga. Teir hava fingið at vita, at tað fleiri ferðir er vorðið staðfest, at fólk hava ringar royndir við at leggja flokk- ar saman Seinasta ár varð ein flokkur á Kamsdali lagdur saman við øðrum, og fyri nøkrum árum síðani hendi tað sama eisini á Hoydøl- um. - Samanleggingar henda alt for ofta, og tað líkist ongum, heldur Halla. Ístaðin heldur hon, at Mentamálastýrið skuldi lært seg at raðfest peningin øðrvísi, soleiðis at trivnað- urin hjá næmingum eisini hevði okkurt at siga. Næmingar á studentaskúla: – Finna seg ikki í at vera kastibløkur C M Y K 7 6 Skeið Samtalan sum leiðsluamboð Tær truplu samtalur - Leiðarin sum leiðbeinari Endamálið við skeiðinum er at styrkja um førleikan hjá luttakarunum at brúka samtaluna sum professionelt amboð í ymiskum truplum støðum. Talan kann t.d. vera um, at okkurt avrik er ov vánaligt arbeðsliga, at siga nei til umsóknir um starv, nógvir sjúkradagar, alkoholtrupulleikar, uppsagnir o.a. Á skeiðinum verður arbeitt við framløgum, samtalum og praktiskum venjingum, ið innihalda videoupptøkur. Skeiðið vendir sær til stjórar og leiðarar við starvsfólkaábyrgd. Skeiðsleiðarar eru vinnulívssálarfrøðingarnir Nikolaj Lunøe og Jan Willemoes. Skeiðið er á føroyskum og á donskum. Skeiðið verður hildið 19.-21. juni á Hotel Vágum sum internatskeið. Skeiðið er evna til 12 luttakarar. Skeiðsleiðslan skilar sær rætt til sjálv at seta skeiðsluttakarbólkin saman, Kostnaður fyri skeiðið er 7.500,00 kr. við øllum Tilmelding fram til mánadagin 27. mai á telduposti: wille@post.olivant.fo Svar verða send luttakarunum í viku 23 saman við endaligu skránni, profilum og luttakaralista. Ynskja tygum at vita meira um skeiðið ringið til Jan Willemoes á tlf.: 21 15 09