leygardagur 2. august 1969síða 3

2, AUGUST 1969 RITGERÐ SOSIALURIN Hjálparveiting til børn, ung og foreldur v.m. CIRKULÆRE um BORNE- UNGDOMSVÆRNENES IRKSOMHED (Socialmini- eriets Cirkulære af 10. okt. 66 galdandi fyri Danmark), tendur m.a. Ynskjandi er, at foreldur og ng við tryggleika og i góðari y venda sær til barna- og ngdómsvernd, við tað, at hetta vur bestu møguleikar og undarlag fyri víðari samar- eiði fyri fremjan av forsorgini. (í eigur Barna- og Ungdóms- erndin í ollum virki sínum va tað fyri eyga, at upp- yggjast kann eitt fult álit á, at evndin kann vil hjálpa ffektivt við at loysa teir trup- leikar. foreldur sjálvi ikki eru yr fyri at greiða. og Nevndin kann ikki vera nøgd | ð bert at reagera, tá biðið| evur verið um hjálp, men skal | sini vera vakin og soleiðis| ilv vera úti um seg. og Nevndin má vera ógviliga | irin og vísa størsta varsemi ð at avvísa áheitan um hjálp, um nakað »bagatelagtigt« ella | iðkomandi tí almenna, tá tað HARRA JENS VESTERGAARD að er sjálvsagt. at vit báðir| m suðringar ikki kunnu ann- ) enn vera fullsamdir um at | hetta vilja flestu núlivandi suðr | mark er stór og økist sjálvandi: ta virki(ir) upp å Suduroynni, | tad er so sanniliga tiltrongt. | fen tað sum tú ikki kann ra samdur vid meg í er, at! sigi avgerðina hvar umtal-| a sildaverksmidja skal setast, hjá Sildasøluni, og hetta er ira = nátúrligt, at Sildasolan evur avgerðina, ti hon eigur tiativið og skal jú eisini seta ning til, so hetta var so av- ort ikki sagt fyri at sleppa vnaðarfloksins — monnum í ndsstýrinum undan nakrari yrgd. Men sjálvandi kem- hetta ikki at ganga uttanum | vørki virkisnevnd ella lands- yri. Í hesum sama sambandi reistar tú meg at minna teg á, vor sat í landsstýrinum, ið enti bein fyri hitt mikla fiska virki, ið skuldi byggjast á Drel- esi á Tvøroyri, sum í dag undi givið arbeiði til nógvar | endur. hvussu = Sudur- | umboðað í At tala um yggin í løtuni indsstyrinum, skal eg av- jørt ikki uttala meg um, men ftri meg ikki við at síga, at vor og hverjir enn koma | tt sita í landsstýrinum, so verd | ir Suduroyggin neyvan nakran- | íð aftur at eiga so heitan stríðs | mann sum P. M. Dam var, 0 er so so kann føra vid sær ålvarsligan skaða, um barna- og ungdóms- forsorgin letur vera við at koma einum barni til hjálpar, orsaka | skeivari meting av fyrstu áheit- anini. Í »Lov for Færøerne om! børneforsorg« stendur i kap. IV $ 24 stk. 2: | Harumframt verður álagt | nevndini at hava umsorgan fyri: hvar barnið skal sendast, | uppalast, og hvar tað kann fáa | útbúgving sina, tá tað ikki hey | ur foreldur. ella um foreldrini | fyribils ella í longri tíð íkki| sjálv eru før fyri at syrgja full-| gott fyri tí, og tí hava sent áheitan um hjálp. | o Annars vita vit, at endamåls- fyriskipanin so týðuliga sigur. at samfelagið hevur ábyrgdina av børnunum, ikki bert tá tað | er viðvíkjandi uppihaldi, men eisini tí sálarliga trivnaðinum. Vanlig regla er, at vidtøkur og hjálparveitingar skulu við- gerast á fundi. Allir nevndar- | limir skulu verða boðsendir.| Berst einum lími frá, skal til- takslimurin boðsendast. | ingar koma at ásanna soleingi | tað andar í teimum. Kanska hava vit týðiligt dómi um hetta just í hesum døgum, hvar nógv leikar á. dj. * * SKIPAFERÐSLA FLOGFERÐSLA * Ferðingin millum Føroyar-Dan- men trupult er at ferðast, tí t.d. er skipaferðslan einans, og síð- an er tað flúgvingin, hon er til tíðir ógvuliga óálítandi og trup-| ul at koma til og hartil dýr. Tad er nógv skrivað talað um Skipafelagið uppruna og til nú tað er ferdamannaskip, at tað So og | og less uttan kann | vera nóg mikið. Tó tað kann | við fullum rætti sigast at vera | illa atborið. | Lítið nyttar at deilast hvor skuldina hevur og at øvunda at ferðaflutningurin bæði eftir sjón um og loftvegis er á útlendsk- um hondum, tí verri hevdi ver- ið. um so var, nú menn hava | sett fótin á mánan at eingin | møguleiki var at ferðast Fr Danmark og Føroyar. Heldur åttu vit at fegnast yvir at onkur var sum hevdi áhuga at røkt| | | ferðasambandið bæði eftir sjó- num og gjøgnum luftina. Ti | neyvan megu útlendingar røkja ferðasambandið tí tað so nógv av sær. Hetia skuldi | okkara Skipafelag kent eitt sindur til. Tað gongur sjón fyri | | | | gevur | | søgn. Tó Skipafelagnum um at fáa log- tingið at veðhalda fyri bygging av nýggjum »Tjaldur«, men ill- viljin var so grovur móti hesum | føroyska felag, at tað var eing| leiki at fåa eitt av teim | u broytingaruppskot- | var i 1966 umsókn frå | in | kundi siglt millum Føroyar og | blindar uppá flúgving Kannan og viðgerð av barna- verndarmálum skal verða gjørd av fólki við serligum fyritreyt- um fyri slíkt arbeiði, til at varsemi verður sýnt. Hesar fyritreytir umfata: fatan av skynsemi til at duga at seta seg inn í trupulleikarnar njá børn- um, hjå ungum og hjå foreldr- tess |um og familjum teirra, kunn- leika til tær sosialu hjálpar- veitingarnar, evni til at koma i samband vid (kontakta) menn- iskju og at framleggja målini fyri rætta viðkomandi. Í mongum fórum er tað so, at foreldur halda seg aftur at | bidja um hjálp viðvíkjandi trupulleikum við børnum, ti tey halda, at tað er skomm Hesum megu vit royna at koma til livs. Tí í summum fórum kann tað hjálpa bert at tala við lokkurt fólk, sum dugir at skilja tey. Latum okkum hver í sín- um lagi royna at vegleiða og siga frá, har vit síggja hjálp er neyðug. Hetta er skylda okkara. Hanna Lisberg minni enn ikki unum samtykt. Teir, ið vórul heitastir fyri at ganga umsókn Skipafelagsins á meti vóru javn | aðarmenn og Kj. Mohr. Tad; gekk enntá so langt við síðuna av, at onkur tingmaður fekk seg til at siga, at Pf. Skipafel- agið Føroyar var einki uttan eitt familjufyritakandi, og kundi hann sostatt ikki ganga við til| at styðja umsóknina. So góður førovingur var hesin sami mað- | ur og flokksfelagar, at teir| kunnu sigast at vera orsøkin til at fella málið um bygging av nýggjum »Tjaldur«, sum nul Danmark. Ístaðin seg hava øvundad teimum. ið hava røkt hetta samband, og hava hug at halda at ein tann størsta gull- grubba, føroyingar kunnu koma sær uppí. er flúgvingin; og eru statt mong illsinnisorð tveitt eftir SAS og tess monnum. Nu er loksins komið so mik- | start og hava menn so | 10 langt við at koma Føroyum | uppí flogferdsluna, at aðalfund | ur skal haldast um lógarbroyt- | ing 0.4. LIVST SO SPYRST. | Vit fáa at síggja hvussu mikl g jan pening flogferðslan verður) | at kasta av sær. Vit hava hoyrt | at flogferdslan hevur verið il | stórari øking. hetta hevur verið geipað av. uttan at hugsa um at fólk hava verið noydd at ferð | ast loftvegis, ti lítil annar møgu leiki hevur verið. Óvíst um, flogferðslan verður at økjast| | munandi meir í hvort fall |ikki eftir. hvat apríl ársfjórð- | ingur hevur víst. Vit vita fullvæl, at tað eru mong fólk, ið fyritrekkja af ferðast eftir sjónum, men hava lítlan møguleika og noyðast at | | hann | kansku flúgva. Og lat okkum enduliga | iska evangeliið um ikki gloyma hvussu ovurhonds | dýrt tað er at flúgva. Tað er so avgjørt ikki fyri hvønn sum helst, men letur seg sakt- ans gera fyri peningafólk og teir ið ferðast kunnu frítt fyri slíkar er tað líka mikið | hvat tað kostar. Fyri almenningin er tað ikki líka mikið at keypa ein ferða- | seðil fyri 700 kr. og at keypa ein fyri 250 kr. ella so. Tao er eyðsæð at her er munur á. T.d. kunnu vit taka tey mongu les- andi niðri, ið illa hava ráð at lesa uttan studning og lán; fyri tílík hevur tað almikid at siga. hvat tað kostar at ferðast Tad kann væl ikki vera ætl- anin at bera so í band, at fólk skulu noyðast at ferðast dýrt Fólk úr suðri ella norðan fyri Havnina skulu fyrst við skipi til Havnar, síðan við bili til Vestmanna 0; yvirum i ferju. og síðan aftur í bil til flúgviplássið. Nú er longu nógv ferðast og hetta kostar væl í peningi. at ferðaseðilin við flogfari er ógvuliga dýrur sam- anlagt. Haraftur ímóti liggur heilt annarleiðis fyri at ferðast við skipi. tá tað kemur bæði til Klakksvíkar Tvøroyri Hevdi altíð meira verið hugs að um heildina ikki bert nøkur einstøk, so hevði ivaleyst mangt verið ødrvisi enn tað er og so so og og Lat tað bara verða lagt til, at hvat gagn tað verður ella ikki at vit nú eru partur í flog- ferðsluni. so er tað eitt bein hjá so nevndarlimunum, ti teir skulu | sjålvandi hava eina hampuliga samsýning og hartil fríferð(ir). So einki er so ringt at tað ikki er gott fyri onkran -Sem * * * SNOPPRIKKIUR al (1 stuttligur okkurt er í telefonmenn meðan Snopprikkur er lesa kanska skrivar um sum sita innistongdir førovingar dansa hele den lyse nat saman við kongi og konu og Oiva veit Snopprikkur nógv | um hyljar og hol á havnargot- um men tá hann fer at tosa um »framamenn« sum | sveinar hjá Sovjettimperialism- juni so er hetta ein gomul og skovað = grammofonplåta frá Fad loysir seg ikki at halda við framamonnum tað er púra beint men tær hug sjónir sum teir bera fram hava teir ikki fingið frá Sovjett S0'unum tvørtur ímóti so halda teir við formanni Mao sum er ættaður úr Kina. Henda rørslan sum við frama monnum eisini hevur fingið føl oyskar viðhaldsmenn. ikki sprottin ur ti russisku kommu nismuni og neyvan hevur hon føroyskan abba. Hon sum mangt annað er komin úr USA Har studentar og aðrir radikal- ir menn sum hvorki halda presidentinum ella teim flokku- num sum hava sæti í tí ameri- Congressini, fóru at lesa Maos hugsjónir. Síðan he er Oo so | ur rørslan breitt seg til Furopu Tað er heldur ikki rætt at sign at tað bert eru formannsins orð hesir menn hava á munni. Hin gitni amerikanski professarin Herbert Marcuse hevur ta verið kallaður faðir at student uppreistrinum og boekur hansara eru umsettar til nóg mál har ímillum til dansk svenskt og norskt Fyrst í 50'unum tá hitt polit við | NR. 59 Nato prætikad um allan vesturheimin fingu fólk eitt mynstur at hugsa eftir, sum stutt sagt kleyv heimin í tvey tann fría og tann kommunistiska Hesu seinru árini vorðnir varir við at av londum hvorki eru kommunistisk bert var menn rúgva fri eru em ella fátæk og so langt eru amerikumenr ikki komnir í frekleika at teir hava veitt hesum triðja parti av heiminum hægri livifot enn tann Bresnjev borðreiðir við Hin kommunistiski parturin av heiminum er eisini farin | tvey Tad russiskt-kommunist- iska mynstrið at hugsa eftir hevur verið fyri hørðum álop um mest frá Kina. Kina menn rokna seg til tridja partin og vilja ikki vita av nøkrum russiskum mynstri. Stødan Í dag kann ti sigasi at vera tann at í dag ér tað ein stórur partur av fólkinum í Europ sum ikki longur hugsar evstur vestur. Amerika-Sovjett. Ti sum praktiskur politikkur hevur hetta ført við sær at tey lond sum eru rík gerast enn ríkari meðan tey lond sun fátæk gerast enn meira fátæk Síðan henda nyhugsandi rørs lan tók seg upp er hon pettað sundur í fleiri flokkar ein flokkur hevur skilt seg út sum fanatisk kommunistiskur og sig ur seg byggja á Marx og Len- in, sum teir halda russar hava svikið. Ta0O er ikki alt so dám- | ligt sum kemur frá teimum. men at leggja teir undir at ganga ørindi fyri tjórnina í Kreml vitnar um hitt gamla mynstri og hevur einki Við verunleikar at gera Undaliga verð. segði pra ikku maðurin og satt er tað Snopprikkur veit nógv um »Arl beiðara Hvildarheim« í Sovjett |og liviføtur í USA. men einki um vokstur. tilgongd og kland ursmål innan tað curopeisku sosialismuna tey seinastu tiggju årini Foroyskir javnarmenn kunnu ikki vera nøgdir við at hvørja ferð okkurt nýtt stingur seg upp. so verður tað úttýtt eftir eini hugsunnarlegu sum leigu- | fyri langt sidan er burturkastað skandinavísku Tad munni í dag sum halda SØSTI av teim demokratunum ikki vera nógv at valgid stendur millum russisk fangatyppir ella amerikanskan luksus-livifot Hugsandi menn áttu at verið vaksnir frå svart hvitari målningalist. Tað kann ikki loysa seg at ganga ørind fyri Kreml. men heldur ikki at kasta seg fram eftir rommum fyri kapitalistunum i USA. Und ir seinasta valstríði tå Nixon varð valdur segði hann at um leið tjúgu milliónir í USA líðu neyð og tað hóast ikki eitt einasta arbeiðara hvíldar heim er at finna í USA