leygardagur 9. august 1969síða 3

9, AUGUST 1969 SOSIALURIN NR. 61 Læknatrotið er framvegis stórt Higartil hevur verið roynt at fáa læknar | hendavegin í styttri millumbilum, men at fáa læknar at søkja fast starv hevur ikki eydnast í nóg stóran mun, verður sagt í fylgiskjali til løgmannsrøduna Til teir sosialu spurningarnar er tann prinsipiella stødan tikin i øllum felagsøkinum, soleidis at vit i høvudssakini fylgja teirri donsku i framstigum og ábót- um. Enn eru tó stór mál at loysa. Viðvíkjandi ellis- og ansingar- heimum, so er nú komið so langt åvegis, at grundarsteinur- in er lagdur til heimið í Vág- um, nevnliga av Ingrid drotn- ing. Við hesum er skøtil settur í bygging av hesum neyðuga liði í okkara sosialumsorgan. Falan er um at leggja eitt slíkt heim á Tvøroyri fyri Suður- yynna, í Klaksvík fyri Norð- yar, í Runavík fyri Eystur- oynna. Tað fyrsta er sum nevnt nú at kalla farið í gerð og koma hini vónandi at fylgja hesum á baki, so brátt hin so- ciali grunnurin verður mentur at lúka sín eftir lógini ásetta part. Landsstýrið hevur í hes- um sambandi latið upp í hendi i eini serkønari nevnd at koma fram við tilmæli um tørvin og Føroyum. Byggingin av sjúkrahúsunum Havn, landssjúkrahúsinum og statssjúkrahúsinum, heldur fram. Tann nýggi parturin av landssjúkrahúsinum er nú tikin í nýtslu, meðan tað gamla Dr. Alexandrines Hospital nú verð- ir umbygt og skal tað í sínum líki verða serlig fødi- og gynæ- kologisk deild. Tá oll umbygg- ingin ér liðug, verða 214 seingjarpláss á landssjúkrahúsi- og | sum fáa serligar viðbetur, ikki útbyggjan av ansingarheimum í | num, og vit hava tá fingið eitt | væl utgjørt sjúkrahús, sum í| ollum stendur í mát við mo-| dernaði sjúkrahús í ødrum| londum. = Umbyggingin kann væntast lokin um 2 ár. Tað skal í hesum viðfangi nevnast, at læknatrotið fram- vegis er ein bági á allari sjúk- rarøkt, bæði á sjukrahusunum g í kommunulæknadømunum innars. Higartil hevur verið roynt at fáa læknar hendavegin í styttri millumbilum, men at fáa læknar at røkja fast starv hevur ikki eydnast í nóg stóran mun. Tað hevur enn ikki at fáa nakran eygnalækna, ein hevði søkt játtað at taka | við starvið í ár. men hevur nú aftur givið avboð. Læknadømini Suduroy, å Sandoynni og í Vágum hava i longri tíð ligið uttan fastan lækna, og hava verið rekt so vítt gjørligt av vikarum, men tad er skilligt, at hetta ikki er tann besta loysnin, men har- afturímóti ein dýr loysn. Í summum førum hevur eis- ini verið ringt at fáa lækna at| og festa seg, av ti at husavidur- | . . . . . Í skiftini hava verið vånalig. | Hetta kundu > kommunurnar | bøtt um. | Landsstýrið hevur umhugsað | at fremja eina umskipan av/ læknadómunum, åheitan er! komin frá Vágum, sum miðjar ímóti hes- ' seinru árini og hevur nú eydnast | um. Ein loysn kundi verið, at teimum læknadømum, eru fyri, verða enn í teimum læknadømunum, har læknar lættliga fáast, og har storri| fólkatal er. | Í samband við statshospital- | ið, sum framvegis er undir bygging, hevur lundsstýrið stør- | sta áhuga fyri, at bygt verður | læknar í sum ringast løntir øOrvisi soleiðis at deildinar vid verk- stóðu v0.a úibygdar soleiðis, ai hesi verða brúkt eisini sum revalideringsverksteð, ið tørvur er á hjá okkum at fáa. Hetta er við teirri ásannan, at hjálpa teimum, sum av vanlukku ella sjúku eru komin burtur frá dag- | liga gerningi sínum, og sum vítt gjørligt aftur eiga at kunna | búgva seg út til annað arbeiði. | so Eftir galdandi lóg er tað so- leiðis, at allar inntøkur, eisini | serligar vidbøtur fyri avlamin og sjúk. verða skattað fult út. Landsstýrið hevur umhugsað at | gera broyting. soleiðis at tey. verða skattað av hesum við- bótum. Í seinastu tingsetu samtykti løgtingid = nýggja sjukrakassa- | lóggávu. Eftir hesi lóg skulu sjúkrakassarnir leggjast í størri eindir, frá núverandi 37 niður í 11, ein fyri hvort læknadømi. Henda broyting fer at føra við | sær eina betri sjúkrahjálp. ser- liga verður tað ein fyrimunur fyri fólk, sum nava langan veg at søkja sær lækna heilsu- botarstød. | Onnur mál, sum liggja fyri at loysa, er skipan um sjukradag- | pening arbeiðsloysisstuðul. Hesi arbeiðir landsstýrið Við. Vælferðarsamfelagið = gongur fram ímóti ti, at øllum verður tryggjað so liklig kor sum gjør- ligt. Tær ymsu sosialu skip- anir mega so hvort førast åjavnt við onnur broytt og bøtt viður- skifti í samfelagnum. | Lógin um vanlukkutrygging hevur verið munandi broytt tey "staðið so nøkunlunda ájavnt við tørv- in, men enn eru ting í hesi skip- an, sum landsstýrið heldur eiga at verða broytt. Her er talan um at hækka dagpeningshædd- | ina og broyta gjaldingarhåttin, somuleiðis endurgjaldshæddina, og endaliga í síni heild at broyta tann form, sum trygg- ingin virkar undir. Tað er ikki sjålvdan at van-| lukkur henda og ivi stendst um endurgjald. tí at viðkomandi er ótryggjaður. Ein annar og oc ting spurningur er i | sini heild umsitingin av sosialu lóggávuni i Føroyum. Hon er, sum kunnugt løgð undir rikis- | umboðsdeildina. Tað eru ymsir | spurningar, sum eyðvitað kun-! du verið gjøllari umhugsaðir. | her er serliga talan um tann| lutin, sum er at greiða fólki frá | hvørji rættindi tey hava eft) | sjúkrakassunum í| galdandi lóg. tað er landsstyri- num kunnugt, at fólk mangan | sera neyðuga og týdningarmikla | hevur higartil hildið til í VEV | | | | er tikid upp her hjá okkum við | | | | skapin | inum í vår, soleiðis at lærlinga- | uni. ikki eru nóg væl orienterad. Ein sosialráðgevari hevdi verið hentur at havt og kundi slíkur verið knýttur at hesum stovni, og havt til uppgávu m. a. at ferðast um oyggjarnar. Eisini hevði tað verið sera hent, um gjørd var ein pjesa, so at fólk á ein lætt fatuligan hátt kann seta seg inn í, hvorji rættindi tey hava. Tá her er nevnt dering umskúling so eigur ikki at verða lagt burturúr, hvønn tydning tað arbeiðið hey ur, sum felagið ALV røkir, utt- an at koma nærri inn á hetta | um revali- arbeiði felagið røkir, má lands- | stýrið ásanna, at enn er ikki | komið nóg langt við at skipa | henda tátt í almennu sosialu umsorganini i eina tryggari figgjarliga legu. | Við specialskúlanum — fyri | deyv og onnur brekað er eisini | ein sera týðandi táttur tíkin við í sosialumsorganini. Hesin skúli | | bygninginum, men vegna havna víðkanina skal bygningurin tak fast burtur, tí lendið skal | spreingjast burtur. Tessvegna | verður um stutta tíð neyðugt | at fáa hesum skúla onnur holi. | Í løtuni arbeiðir ein nevnd at kanna hvussu hesin skúli skal | halda víðari fram undir nýeggj-| um husaumstødum. Tað er eitt týdningarmikið lið, sum við | sera hesum skúla. men samstundis | verður eisini hugsað um at skapa betri umstødur fyri skúla | sum heild viðvíkjandi | børnum, sum tørva serundirvis- ing, og verða hesir báðir tættir vónandi loystir á ein tryggan hátt um ikki ov langa tíð. Málið um hækking av lærl- ingalønini var avgjørt av ting- lønin nú er hækkað við 50 pst. | i mun til hvat hon var framm- anundan. Uppskotið. sum landsstýrið í fjør legði fyri tingið um at seta arbeiðsvikuna til 42% tíma.) var ikki liðugt vidgjørt av ting-| inum kemur tí aftur aí verða vidgjørt í hesari tingset- og | undir at skapa arbeiði til fleiri Frá ymiskum fakfeløgum er|virkjum í Føroyum, Tiverri er áheitan komin til tingið um at/tad ofta av ti, at virkini eru víðka frítíðina til 4 vikur. Løg-| komin í trupulleikar og søkja um stuðul á einhvønn hátt. Koma Føroyar reidiliga við í | teir stóru marknaðarfelagsskap- irnar, so verður eisini mógu- leikin at skapa meira av ídn- tingið hevur sent landsstýrinum hesa áheitan, Landsstýrið er í prinsippinum fyri hesum, men heldur, at tað er stórri trongd | og tørvur á at skapa fleiri ar- beiðsskapandi virkir kring ílaði í Føroyum stórri. Ahugin landinum. sýnist at vera til steðar og hev- Annars er í prinsippinum/ur landsstýrið roynt at kanna likindini at skapa stórri ídnað. ásett, at kvinnur og menn eiga | Kontaktir hava verið við menn. at fáa somu løn fyri sama ar- beidi. Kvinnulønin er minni| sum vilja lata vørur virka til í enn manslønin, tá talan er um | Føroyum. vanligar arbeidslønir, medan| Ein annar stórur spurningur lønirnar innanfyri onnur yrki,|i hesum sambandi er at fáa skrivstovufólk o. o. er hin sama | virkislån, tí tað sýnist í stóran fyri kvinnu og mann. | mun at vera ein torførur spurn- Landsstýrið heldur, at kvinnu | ingur, tå menn skulu á lønirnar eiga at verða førdar|stovn ídnað, just at fáa neyd- ájavnt við aðrar lønir tá talan ' ugan pening. Her má leggjast er um sama arbeiði fyri kvinn- | ur og menn. Líkindini at skapa ein meira fjølbroyttan ídnað í Føroyum hava ikki verið av teim bestu. Orsøkirnar kunnu vera so mang ar, men føroyingar sýnast ofta at hava minni álit á sínum egna rodukti enn á ødrum; vit 1ava virkir sum framleiða góða vóru, men her sær út sum vit | eldur = keypa útlendskt 1gsa ikki um at styðja upp- seta soleiðis tilrættis, at tey ídnaðar- virkir, sum skapast skulu, verða so fyri, at tey ídnaðarvirkir i vera kappingar- ødrum før við | londum. og | wendur her á landi. Ídnaðar- menn hava tosað við landsstýr- ið um hesi viðurskifti og hevur | andsstýrið á ymsan hátt roynt | at bóta um hetta við at geva stuðul til at virkir fáa sær ser- køna hjálp at leggja arbeiði betri tilrættis. Í hesum sambandi skal nevn- ast, at virkisneyndin leggur til rættis skeið fyri ídnaðarfólk, eitt av hesum skeiðum skall verða i døgunum 23.8. 15.9. í virkisleidslu fyri at skapa | møguleikar hjá teim einstøku virkjunum at organisera seg betur, bæði tekniskt og fíggjar- og ingarmøguleikarnar, eins at skapa møguleikan fyri at gera liga. soleiðis at funnið verdur | TIMBUR fram til hvørji stig megu fyri at | | tað einstaka virkið kann okja | , „af ; tøku sina og harvid kapp | ið + um urtøku Sina og harvið Kapp | „ogt | há i tær lokalu umstødurnar betur. Telefon: 8148 - 5265 Í | sum virkið skal arbeiða undir. | Telgr.: Kjalbro, Klakksvík I Til hesi skeið verða knýttir| Telex 20 m—. | kennarar frå Teknologisk Insti- ; | tut í Keypmannahavn, sum eru KLAKKSVÍKAR | serfrødingar í t. d. virkistek- - | nikki, virkisorganisasjón og il TIMBURHANDIL | | fíggjarviðurskiftum. ; j J 4 Landsstýrið hevur støðugt | Pi. J. F. KJØLBRO um hendi fleiri og fleiri mål, | ] sum vidvikja gongdini å ymsum Spinnid i Gøtu tygum fáa gott tógv, og skjóta avgreiðslu. Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja oll sløg av føroyskum tógvi. TØTINGARVIRKID v/ Ólavur Gregersen == tlf. 20 í Gøtu FÆRØSK MARGARINE Vita No 1 VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT