hósdagur 23. mai 2002síða 6

10 Nr. 95 - 23. mai 2002 Nr. 95 - 23. mai 2002 11 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Árliga sirkussið hjá Strandfaraskipum Lands- ins er byrjað. Avloysaraskip her og avloysara- skip har. Avloysaraskip, sum annaðhvørt ikki kunnu brúkast, ella sum fólkið annaðhvørt ikki vil hava. Eitt ár var tað Claymore, sum suðuroy- ingar umdoyptu til No-more. Í ár er tað eitt skip, sum kallast Scania. Nú tá skipið skuldi fara at sigla um Suðuroyar- fjørð, kann skipið ikki brúkast til farmaflutn- ing. Einki er í dekkinum, sum farmurin, trail- arar og lastbilar, kunnu surrasr í! Áttu Strand- faraskip Landsins ikki at havt funnið út av hesum, áðrenn skipið varð leigað? Men alt botnar í einum heilt tilvildarligum sam- ferðslupolitikki. Vit kunnu kanska ikki lasta tað seinasta, men meiri tað næstseinasta landsstýr- ið fyri hesa tilvildina. Tá høvdu vit eitt frálíkt skip, Teistan, sum varð brúktur til suðuroyar- sigling og sum avloysaraskip saman við Smyrli, sum varð brúktur til uttanlandssigling. Men landsstýrismaðurin, sum tá sat, hevði ikki nakað gott eygað til Skotlandssiglingina. Skip- ið varð selt av landinum. Ikki fyri ta stóru upp- hæddina, men einar 13 mió.kr. Við at selja Teistan tók Føroya Landsstýri av ein góðan flutningsveg hjá føroysku útflutningsvinnuni og ein góðan ferðamøguleika hjá tí vanliga føroyinginum. Hetta var ein dáragerð, sum vit framvegis merkja á hvørjum ári! Um eini tvey ár fáa vit ein nýggjan og stásiligan Smyril. Hann siglir skjótt. Ferðaætlanin fer at hava aðrar og neyvari tíðir og vinna og fólk verða vand við heilt aðrar umstøður! Hvør skal loysa hann av, tá hann skal til eftirlit - Claymore, Scania ella Dúgvan? Ella skulu vit hava verandi Smyril tøkan sum avloysaraskip til Suðuroyarsiglingina ella Leirvíksfjarða- leiðina? Livst so spyrst! DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Ein dáragerð VIÐMERKINGAR Abraham Mikladal Aftan á valið í 1998 peikaði Jóannes Eidesgaard, og harvið Javnaðarflokkurin, á Høgna Hoydal, sum sam- ráðingarleiðara. Tá ið so Anfinn Kalsberg, og ikki Høgni Hoydal, fekk initiat- ivið og skipaði samgongu uttan um Javnaðarflokkin, breiddi frustratiónin og hevndarhugurin seg í Javn- aðarflokkinum, serliga hjá Jóannesi. Frá at ynskja eina full- veldiskós eftir tí íslendska háttinum, saðlaði Jóannes um og bleiv meira og meira sambandssinaður. Í dag hava Jóannes og Javnaðar- flokkurin yvirhálað Sam- bandsflokkin í høgru síðu, tá ið um fullveldisspurn- ingin ræður. Men hvat fekk Jóannes og Javnaðarflokkurin bur- tur úr hesi opportunismu og hevndarferð. Hvat fingu tey burturúr øllum tí gori og galli, ið er goyst út um alt Føroya land í samfull 4 ár. Tosið um krystallnætir, tekningarnar hjá Óla P o.a. Hugsa bara um tann sveitt- andi, hástóra og gronuta formannin, sum mest líkist einum, ið er kliptur burtur- úr eini mynd av balkongini á maousulenum á Reyða Torginum í Moskva. Jú, Jóannes og Javnaðar- flokkurin fingu ein beint ímillum eyguni. Teir fingu stórtap. Jóannes og Javnaðar- flokkurin, ið sitið hevur í andstøðu, hevur havt lykla- støðu á Fólkatingi og hevur sítt egna málgagn, ið kemur út 5 ferðir um vikuna, átti at vaksið við fleiri tingfólk- um. Men Jóannes misti 199 persónligar atkvøður (- 28%) og Javnaðarflokkurin gekk aftur við 1,06 %, og kláraði ákkurat at varveita sína tingmanning. Eg skilji væl at Jóannes brúkar orðið frustratión sum 3. hvørt orð tá hann tosar. Ps. Sum skilst hevur Jóannes, undir samgongu- samráðingunum, kravt at gerast løgmaður. Hvussu kann ein stórtapari ditta sær tað? Jóannes Eidesgaard fekk ein beint ímillum eyguni Helgi Abrahamsen Sosialurin hevði mikudagin eina samrøðu við løgmann, sum varð endurgivin fyri at siga, at um Sambands- flokkurin brádliga vildi ganga við til at yvirtaka eina rúgvu av málsøkjum og ikki setti krav um inn- liman í danska ríkið, so var realistiskt at Sambands- flokkurin og Tjóðveldis- flokkurin kundu arbeiða saman. Hóast eg kenni væl Sam- bandsflokkin, so havi eg ongantíð enn sæð nakað ynski ella krav frá flokkin- um um nakað sum kann kallast innliman í danska ríkið. Fyri Sambandsflokkin- um er eingin ivi um, at Før- oyar eru longu limur í danska ríkinum, og tí vildi tað verið heilt burturvið av flokkinum at komið við kravi um innliman í eitt ríki, har vit longu eru limir. Líka so undarligt er tað, at løgmaður sum leiðari fyri fullveldissamgonguni, er bangin fyri, at Sam- bandsflokkurin fer at krevja innliman í sama ríki, sum samgonguflokkarnir stríð- ast við at sleppa úr. Eg fari tí at spyrja løg- mann hesar spurningar: Spurningur 1: Hvørji úttalilsi frá Sambands- flokkinum kunnu tulkast sum eitt krav, um innliman í danska ríkið? Spurningur 2: Nær hevur Sambandsflokkurin sett nakað tílíkt krav fram? Innliman ella útliman Jógvan Arge, býráðslimur Undirritaði hevur biðið um, at byggiætlanin hjá Sp/f Høgna Mikkelsen á Berja- brekku kemur til viðgerðar á fyrsta fundi í byggi- og býarskipanarnevndini hjá Tórshavnar Býráð. Havi víst til ta umrøðu, sum hetta mál hevur fingið í fjølmiðlunum seinastu dagarnar, og til áheitan frá Eigarafelagnum Undir Brúnni á býráðið um fund við byggi- og býarskipanar- nevndina um málið. Ein spurningur, sum er reistur, er, hvar markið er fyri stykkið, sum kommun- an hevur latið Sp/f Høgna Mikkelsen at byggja íbúðir á. Ætlanin tykist vera at byggja soleiðis, at eitt gott spælipláss hjá einum barnagarði verður týnt. Ein annar spurningur, sum er reistur, er, hvussu høgt tað ber til at byggja í hesum umráðnum oman- fyri núverandi húsini á Berjabrekku. Havi samstundis biðið um, at byggi- og býarskip- anarnevndin fær høvi til at kunna seg um, hvar mørk- ini eru fyri tað stykkið, sum latið er Sjálvsognarstovnin- um, sum kommunan er par- tur í, at byggja íbúðir á í sama grannalag. Havi skilt, at fólk, sum búgva á Berjabrekku, halda, at hetta stykkið, sum er einar 9000 fermetrar, eftir støðuplaninum kemur inn á øki, sum tey brúka í dag sum veg og parkerings- pláss. Taki fult undir við, at vit mugu hava greiðu á, hvat bæði vinstra hond og høgra hond gera í býráðnum í hesum spurningi. Mær er játtað, at málini koma fyri á nevndarfundi 3. juni. Berjabrekka aftur á borðið VIÐMERKINGAR Áki Andreasen Síðan valið 30. apríl, munnu samgonguætlan- irnar helst hava tað evnið, sum hevur verið mest umrøtt millum manna, fjølmiðlarnir hava verið á staðnum og eftir førimuni roynt at kunnað Føroya fólk um, hvat gongur fyri seg í ymisku flokshølunum á Gamla Apoteki. "Sitandi" samgonga Tá samráðingarmøguleik- arnir læstu seg fastar, eftir at Fólkaflokkurin og Sjálv- stýrisflokkurin vóru ging- nir saman í bólk, bleiv greitt, at sitandi samgonga skuldi halda fram - við 16 tinglimum aftan fyri seg. Hetta var kjakevni í fimm- aranum og var á hvørjari forsíðu. Atfinningarnar vóru nógvar - men tann- leysar - sum so mangan, tá Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin standa fyri teimum. Men sum tímarnir og daganir gingu, so loystist andstøðublokk- urin upp, og samráðingar- nar millum "sitandi" sam- gongu og Javnaðarflokkin byrjaðu. Fólk vóru spent, mátti Javnaðarflokkurin nú koma "heim aftur" og verða við at reka ein politikk sum hesir flokkar so mangan høvdu gjørt áður? Eftir samráðingar í 3-4 døgn slitnaðu, fólk hildu aftur ondini og vóru spent eftir, hvat nú henda skuldi; hvussu mátti "sitandi" samgonga fara at telva seg burtur úr hesum? So komu boðini frá An- finn Kallsbeg - løgmanni við teimum 16 tingliminum aftanfyri seg (herav 8 frá Tjóðveldisflokkinum); at Sambandsflokkurin bleiv innkallaðu og Tjóðveldis- flokkurin settur uttanfyri - løgmaður, sum hevði sam- ráðingarintiativið m.a við avgerandi játtan frá Tjóð- veldisflokkinum, fór í samgongusamráðingar við Sambandsflokkin og Javn- aðarflokkin. Bæði løg- maður og Jóannes Eides- gaard løgdu dent á, at hetta vóru ikki samráðingar - men bara prát, kunning - kaffimunnar og hvat veit eg; tí teir vistu, at hetta var undir alt politiskt og mo- ralskt lágmark. Fólka- flokkurin og Anfinn Kalls- berg vita fullvæl, at hetta var tann fúlasta politiska revakakan, sum nakrantíð er malin av føroyskum po- litikarum, og tí ráddi um ikki at kalla tað samráðing- ar. Løgmaður veit eisini, at misti hann stuðilin frá Tjóðveldisflokkinum, hevði hann ein meiriluta móti sær - men at nýta henda stuðulin at royna samgongu við Sambands- flokkin - og halda Tjóð- veldisflokkin uttanfyri - tað kemur ikki undir politikst snildni ella politiska telv- ing - men nakað heilt annað sum eg ikki skal koma inn á her. Men har bleiv so ikki semja - í fyrstu atløgu - men sum tað hevur ljóða bæði frá Jóannes Eides- gaard, Óla Breckmann og Lisbeth Petersen, so var eingin ósemja - tað var eitt yvamál um tað nakrantíð var slitnað - tað ráddi um at fáa "teir smáu steinarnar úr skónum…." Sum Óli Breckmann málbar seg, og hann fekk stuðul frá formanni Sambandsflok- sins, sum longu segði seg vera farin í "renniskógv- arnar", burtur sæð frá at politiski leikvøllurin í Før- oyum nú er vorin ein skógvahandil, so er ikki gott at vita, hvat spyrst burtur úr Fólkaflokkurin í stórum trupulleikum At fólkaflokkurin er tví- skinningur í tjóðskapar- spurninginum er helst gingið upp fyri hvørjum mansbarni í Føroyum. Tinglimir floksins og løgmaður hava av øllum alvi roynt at dult hetta - men teppið er farið frá, og leikurin er blivin al- mennur!!! Tjóðveldisflokkurin fekk skuldina fyri líkt og ólíkt í farna valskeiði, bara so at innanhýsis ósemjurnar í Fólkaflokkinum ikki skuldi gerast sjónligar. Men nú ber ikki til longur - og fríggjadagin fyri Hvítusunnu mátti flokkurin á innanhýsis fund har greiða skuldi fáast á støðuni - so er bert at vóna at sambandsmennirnir í flokkinum hava lisi uppá - sína egnu stevnuskrá, tað skuldi ikki verið neyðugt, tá hugsað verður um, at Óli Breckmann hevur umboðað flokkin so leingi - men ilt er at siga, hvat kann gerast neyðugt. Hvat so Djurholm og Niclasen hava fyri neyðini er ikki gott at vita. Ein seinasta roynd hjá Fólkaflokkinum at dylja innanhýsys klandrið var at lata ÚF koma við tíðindum um, at kemur Miðflokkurin inn í myndina so fer Sjálvstýrisflokkurin út - men hetta var so avsannað av Kára P. Højgaard í somu tíðindasending, so bólturin beliv gúppaður aftur til Fólkaflokkin - sum vón- andi ikki ger fleiri politisk sjálvmál. Hvat feilar Tjóðveldis- flokkinum…..??? Tá samráðingarnar slitnaðu - fekk Tjóðveldisflokkurin sjálvandi svartaper, og var lagdur undir at ikki at vilja semju og hava lítlan áhuga fyri samgongu. Men eg vil beinanvegin minna bæði Fólkaflokkin og Sjálvstýr- isflokkin á, at eingin flokkur á Føroya Løgtingi strekti seg so langt, sum Tjóðveldisflokkurin alt seinasta valskeið!!! Eisini til hesar samráð- ingarnar strekti Tjóðveldis- flokkurin seg til semjur - men treytin má verða at okkurt so verður latið aftur fyri - men tá er sjálvandi ongin áhugi og Tjóðveldis- flokkurin bleiv settur uttanfyri. Í Sosialinum 18. mai er stór samrøða við tingmann- in hjá Sjálvstýrisflokkinum undir heitinum "Tjóðveldið lítlan áhuga fyri sam- gongu". Her verður róð fram undir, at Tjóðveldis- flokkurin kravdi ov nógv, og at Sjálvstýrisflokkurin má hugsa um framtíðina. Álvaratos er tað at krevja ov nógv at løgreglan og rættarmál verða yvirtikin innan fýra ár eru farin? Eitt drúgt fyrireikingaarbeiði er longu fingið frá hondini - og samráðingar við danskar myndugleikar skuldi byrja fyri valið - men blivu blokerað, tá Andres Fogh beinleiðis legði seg út í valstríðið, alt tað arbeiðið er farið í gongd - skal tað bara steðga og leggjast burtur, tað er beinleiðis at aka á afturpartinum og enntá aftureftir! Kári P. Højgaard nevnir í samrøðini at 13 mál vóru í semjupottinum - men hann veit betur enn hann letst - hann er fullgreiður yvir hvat tað er fyri mál og hvat vavi tey hava!!!! Og enda- liga so vil eg gera Kára P. Højgaard greitt at tíbetur er Tjóðveldisflokkurin so frægt at sær komin at hann slítur eina samráðing tá politikkur floksins ikki longur er umboðaður í teimum málum sum semj- ast kann um - tað er ikki júst tað sum tit í Sjálv- stýrisflokkinum hava tradisjón fyri!!! So Tjóðveldisflokkurin er áhugaður fyri samgongu - men eftir sum frælsi býr í hjørtum okkara er mark fyri hvat Tjóðveldisflokk- urin kann liva við. 17. maðurin Tað hevur bara verið tosað um ein breiða samgongu - tí týdningamikil mál skulu avgreiðast - fyri fýra árum síðan var eitt tað týdninga- mesta málið sett á dags- skránna, nevnliga fullveld- ið - tá taldi samgongumeiri- lutin 18… Løgmaður hevur verið lítið áhugaður fyri at tosa um eina 17 manna sam- gongu, og tað er helst ikki uttan grund - trupulleikin er ikki Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin ella Miðflokkurin - nei trupul- leikin er Fólkaflokkurin. At hava t. d Óla Breckmann sum tann 17. mannin kann kosta ov nógv fyri flokkin, og tað veit løgmaður - og so enda vit aftur í tí sannroynd at Fólkaflokkurin máa fáa innanhýsis klandri uppá pláss - og tað nyttar einki at spæla boltin til hinar flokkarnar og geva almenn- inginum varhugan av, at tað er har trupulleikin er. Er Fólkaflokkurin heilur og stendur við sína stevnuskrá - er eingin forðing fyri einari 17 manna samgongu, sum er fult arbeiðsfør. Neyðugt skuldi sjálvandi ikki verið at endurtikið valorðini hjá Fólkaflokk- inum um "at sjálvstýris- málið er lagt í eina trygga legu" - við løgtingssam- tyktini um Sjálvstýri Før- oya Fólks!!!!!!!! Abraham Mikladal Hesið seinastu 4 árini hevur Javnaðarflokkurin við Jó- annes Eidesgaard á odda háða og niðurgjørt ynskið hjá samgonguni um javn- settar samráðingar við Dan- mark. Og ikki nóg mikið við tí, Jóannes hevur gjørt alt, ið staðið hevur í hansara makt, fyri at skapa so ólíka samráðingar millum Føroy- ar og Danmark sum gjør- ligt. Jóannes sat jú við trumfinum sum tungan á váðskálini í donskum poli- tikki, men ynskti ikki at nýta henda møguleika til at skapa javnsettar samráð- ingar. Síðani valið 30. apríl hevur Jóannes Eidesgaard jamrað og meylað um javnsettar samráðingar. Hann hevur arbeitt bæði árla og síðla við at skipa alliansur o.a. fyri at náa kravinum um javnsettar samráðingar. Og Jóannes Eidesgaard fekk javnsettar samráðing- ar. Verðandi samgonga lov- aði honum til samráðing- arborðið har eitt blankt ark lá. Eingi fyrivarni, eingin háðan og niðurgerðing av mótpartinum. Tað má sigast at munur er á hvør ið virðir fólkaræði meir, Jóannes Eidesgaard og Javnaðarflokkurin ella Tjóðveldisflokkurin saman við verðandi samgongu. Tann breiða samgongan hjá Fólkaflokkinum... Hans Birgir Hansen Mr. Big Vit havnarmenn/kvinnur eiga lívið í øllum í Norð- oyggjum, í Eysturoynni, í Norðurstreymoy, í Vágoy, í Sandoy og í Suðuroy, tá vit geva tykkum lívsmøguleik- ar. Tað kann ikki vera rætt, at Havnin/Suðurstreymoy framhaldandi skal vera barnagenta hjá øllum heim- staðarkommunum úti í áðurnevndu útjaðaraoyggj- unum. Tað hevði verið gott, um havnarmenn/kvinnur tóku eitt annað skinn um bak og vístu øllum avbygdar/- býarfólki/fremmandafólki hvør ræður í miðstaðar- økinum! Vit skulu finnast harðliga at arbeiðsgevarum/arbeiðs- takarum í Tórshavnar kommunu hvat ein sjálvur ger í túsundtals lesarabrøv- um í føroysku bløðunum. Tað er tá, at hesir fara uttan um ALS & Almanna- stovuskipanir eftir arbeiðs- megi í heimstaðar komm- unum og uttanlands tá tøk arbeiðsmegi er í Havnini. Vit skulu ikki góðtaka at hesi fáa framíhjárættindi til teir lívsmøguleikar, ið eru í Havnini/Suðurstreymoy, ið leggur fótin fyri nýggjum havnarborgarum. Tað kann sparast nógv innan samferðslukervi, Bygdaleiðir, Strandfaraskip Landsins, Farmaleiðir, við at fáa lokalar farstøðir úti í heimstaðarkommunum. Vit havnarmenn/kvinnur skulu sannføra øll av- bygdar/-býarfólk um, at tey tóku lívsgrundarlagi undan heimstaðarkommunum í kreppu árunum, sum vit upplivdu. Avbygdar/-býarfólk eru tit góð við heimstaðar- kommunurnar, flyta tit øll úr Havnini/Suðurstreymoy sum skjótast, tí tá fáa vit loyst okkara trupulleikar. Tað hevði verðið upp á tíðina at fingið gongd á bygdar-/økismenning, sum ein hevur nevnt í lesara- brøvunum: »Havnin og politiska nalvaskoðanin« í blaðnum. Avbygdar-/býarfólk tit skapa heimastaðarkomm- unum í dag trupulleikar við øktari stagnatión. Javnsettar samráðingar 3. partur: Havnin og politiska nalvaskoðanin! C M Y K 11 10