mikudagur 1. apríl 1970síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
R. 24.
SOSIALURIN 1. APRIL 1970
høvdu eina vánaliga heilsu. er talið av roykjarum nú mink-
Í teimum londum, har vit-
Fad er lætt at åvisa, at ein em- |a niður í minni enn ein trid-
VI a a asta sigarett ávirkar andadrátt- ing. Í USA roykja einans um
in, ið hvussu er fyri eina tíð. i ANER
; … [1 av øllum læknum. Urslitid
at roykja?
Krabbamein stendur bei
við royking
Nýtslan av tubbaki í Europa |
hevur minni enn 400 ár á baki
Fubbakk hevur verið roykt í
pípum, sigarum og sígarettum
og er eisini nytt sum snús. Vil
fyri bert 200 árum síðani vóru
tá einans fá fólk, ið fordømdu
tubbaksnytslu, flestu lovprisadu |
henani. Virkisframleiddar siga- |
rettir eru fyrst í 20. øld vorðn-
ar vanliga roykingin. Sum frá |
er liðið, er sigarettroyking |
vorðin so vanlig millum manna,
at fólk hava kent skaðan av
hesi royking fyri álvara fyrst
læknarnir, síðani almenningur-
in.
Fyrsta, ið skrivað varð í me- I
disinskum fakblødum um tubb-
akksvandan, kom fram fyri
bert 20 árum síðani í Onglandi
og USA. Síðani byrjanina av |
1930-talinum hevur stórur vøkst
ur verið í talinum av deydum,
orsakað av krabbameini
(lungna). og 2 kanningar hava
víst. at sjúklingarnir at kalla |
allir = vóru sigarett-roykjarar.
Síðani hava nógvar og gjøllar
kanningar = verið, sum — åvist
hava sambandið millum siga- |
rettirnar og lungna-krabba-
mein. Gjøgnum 10 ár vaks tal-
ið av deyðum orsakað av lung-
na-krabbameini i Onglndi við
75 prosentum millum mann-
fólk. men eisini millum kvinn
ur var vøkstur í talinum av
devdum orsakad av hesi sjuku
Hann. id frå 20 åra aldri
roykir 20 ella fleiri sigarettir |
um dagin. kemur helst at
skapurin gjølla hevur kannað |€r, at meðan sum heild 25 pst.
avleiðingarnar av royking, eru|fleiri doyðu av krabbameini
er at ta fler, gi at | millum eingilskmenn yvirhøvur,
esar avleiðingar eru skaðiligar. | „; ;
SVIE + a0VILAT. | gjørdust millum læknar 30 pst.
Uttan mun har til er reklama færri. í ' ge
fyri sigarettir framvegis loyvd. | "Orm ið doyðu av hesi sjúku.
Ein kann vera vísur í, at re- Við
klamumenninir nýta tær próv-
grundir, sum størst ávirka teir fyri, hvørjar skadiligar avleid-
bólkar, teir vilja røkka. Av ti|ingar — sigarettroyking — hevur,
at vaksnir roykjarar uttan iva
halda fram, er tad i fyrstu syftu
tey ungu, reklaman vil koma á | framvegis roykja sigarettir, tå
tal við. Eisini letur ungdómur-
|in seg uttan iva ávirka av, at
tað í væl fyrikomnum londum |at pípu ella sigar er munandi
er tað vanliga, ella >normala< | minni vandamikið at roykja.
lat roykja, og at tað eru tey. ið | ,
ikki roykja, sum eru »ødrvisi«.
nleiðis í samband
øllum teimum prógvum
doyggja fimm ár fyrr enn javn-
| aldri, ið ikki roykir. Um roykt-
ar verða 40 sigarettir ella upp
aftur fleiri um dagin, vil livi-
| aldurin helst minka við 3 år-
um aftrat.
| Meiri enn 50.000 fólk
kann ein spyrja, hví fólk so
ið kanningarúrslit tykjast vísa,
Á Framstig eru kortini. Í Ong-
| doyggja árliga
landi er talið av roykjarum
|Fyridømi læknanna minkad vid id hvussu er 1 mil-
|
jon, og i USA er sigarettbrúkið
Peir meta, at meiri enn 50.000
fólk árliga doyggja ” Onglandi
lav = lungna-krabbameini, sum
| sigarettroyking hevur velt. Út
ler roknað, at árliga fara í min-, Fin
150.000 sarbeiðsára Í Í Onglandi hevur vist, at tey, ið | Onglandi, har áður tveir trið-
| royktu vanliga, hostaðu illa og 'ingar av ollum læknum royktu, | minka um sjúka- og deydstølini.
Men tað eru aðrir, sum duga
jat meta um vandan, og sum|uppå fólkið minkandi. Men
kanning av skúlaungdómi | hava tikið avleiðingarnar. f|,. . ikk
ikki
higartil hevur eydnast at
| sta lagi
| fyri skeyti innan 65 ára aldur-
lín. orsakað av hesum sjúkum. |
Útrokningar, gjørdar i USA, |
a dr FE Venezia hott av undirgangi
tað sama.
| Mest hevur verið tosað |
krabbamein. men aðrar sjúkur) hald á kanalunum í býnum og
saman við Unesco sett nið-
|
Bert fáir av teimum túsundtals | gt
finnast sum É d. bronkitis | turistum, sum á hvørjum árilur eis rådgevandi nevnd við |vatninum í teimum.
og emfysem ið vanliga eru |Yitja Venezia, geva sær far um|umboðum úr mongum lond- Filmurin er nevndur »Veni-
munandi meiri skaðiligar fyri Í tann álvarsliga vanda. ið hóttir| um, sum skal royna at bjarga |ce in Peril« og hevur eina leik-
7 bvin. Men tað stendur fast, at) býnum, við at tekna og evna til | tíð uppá 16 minuttir — hann
ofta føra við sær, at fólk verða | i by ; ar
brekað fyri lívið invalid enn 100 ár eru umlidin er far-|ar og slúsur til at hava tamar- | tíðindastovuna-
, in med alla undir kav.
í áravís, áðrenn deyðin kemur. Á te | á
| Blóðproppar í hjartanum kunnu| | Fin litfilmur i enskari út-|
gåvu, sum nýliga varð upptik- |
eisini velda slik brek, um sjuk- | & « SÚ Yi |
an ikki beinan vegin førir|In av vitskapliga og mentunar- apan rems
devdan vid sær |liga stovni Sameindu Tj60a, |
H : lvsleik USA | UNESCO, gevur eina hylling
eilsumyndugleikarnir i f Áleikar. oc sr | í | ; 1. í
a 2 1. Alá, hvat ið åleikar, og hverjir | Japan er heimsins størsta fiski- | urin úr USA minkadi niður í
hava gjørt kanningar, ið Vísa. | yandaspurningarnir eru. Bvurin| vi j ,
| LE. i andasj ga! eru. Byurm | vinnuland og flutti út í 1968|59,6 mill. dollars (1967: 72,3
lat sigarettroykjarin misrøkir ar-|er oft: ktur av vatnflóð aft- for: 1; : : Á :
: kg er oma rá av vatnflóð aft-| fyri tilsamans 286 mill. dollars ' mlil.).
|
|
heilsuna, tí at hesar sjúkur | ; 1 : : ;
Í tað kann henda, at býurin áðr- | nýggjar verjugardar, brimgard- |kann verða bilagdur gjøgnum
|
|
|
| í ” x >
CIO sitt 20 pst. meiri enn A veður , tt v - ju : , , ,
hann ið ikki rovki aná ódnarveður, og hetta at|(1967: 254,4 mill). Ongland flutti inn fyri 277
navn, 10 I HJYRI | vatnstóðan so hvert veksur, | > . ant il. dollars (1967: 200. il
Skaðaavleið me k á | Peru. sum hevði heimsins | mill. dollars (1967: 290,6 mill.)
aðaavleiðingarnar av royk-| saman vid, at oyggjarnar, sum ; 8 , i Vesturtýskland flutti i fyri
line taka ikki einans eldri fólk- | býurin er bygdur á. so hvert | størstu = veiðimongd, flutti út| Vesturtysklamn utti nn fyri
ng 13k ; , ) CF SI må. PA Ort | fyri 231,7 mill. dollars i 1968 | 185,6 mill. dollars (1967: 178,3
søkka, og at undirstødid á hús- | (1967: 198.7 mill). og prísurin | Mill.) og Frankaríki fyri 168
Venezia er deydadømdur, uttan
Vit hava altíð á goymslu tiknar
alt tilfar til
DEMICH
Tlf. 1072 - Torshavn
Kasette ban
unum par, alt orsakar tað, at fiskamjøli er uppfarin so | mill. dollars (1967: 150,1 mill.)
| Men eisini Japan flytur inn
so at atge rðir beinan veg verða ; | fisk. og hesin innflutningur var
móti hesum vanda. | | Noreg var fjórða SØER Uj 1968 tilsamans 165.5 mill.
Htalska ríkisstýrið hevur lon- | flutningslandið, við 261,1 mill Í dollars (1067: 146,4 mill).
dollars (1967: 24,04), medan |
blikksmíð LL | Xanmark-Fóroyar komu næst
sanitet | |
| |
hvort
|
við 136 mill. dollars (1967: „Frumskógar sjúkra-
121,6 mill.). ye A -
|húsið< verður gjørtstørri
Størsti innflytarin var USA
e | > w þ - mur . |
hitaverk A m við 717.7 mill. dollars í 1968|Hitt heimskenda sjúkrahúsið í
| s Á þ- | (196 : 598,2 mill); útflutning- | frumskógini. sum Albert Shweit
| 0, o 9 ser bygd; í síni tíð í Lamba-
Verð ur seat um | do, | rene í vesturafrikanska stat-
| jinum Gabun, verður nú vaksið
alt landið ; |um og moderniserað.
! TIMBUR . . .
| | Nýggir bygningar og nýtt
| | | vatnverk verður bygt og eisini
> PL : ir 5 mi
„vítt . ein lítil bygd til afríkanska
ev“ starvsfólkið.
Av sjúkrahúsinum verður
sagt, at seinasta ár vórðu fleiri
enn 10.000 børn vaksineraði
móti tuberklum og ødrum
smittandi sjúkum.
3000 pinkubórn eru undir
stødugari = umsjón av sjúkra-
Telefon: 5148 - 5265
Telgr.: Kjalbro, Klakksvík
. Telex 20
dupptakarar
við radio || xraxksviKAR
Beinleiðis upptøka. Er tað eitt program, tygum møgu | TÍMBURKANDIL húsinum.
liga vilja varðveita, trýst á
tað á bandi.
Komplett við mikrofon og
Ringið ella skrivið Vit
RADIOBÚÐIN,
RADIO-EL
knappin , so hava tygum
þandi kr. 625,-. P.J. F. KIJØLBRO
senda
. há r
Spinnið í Gøtu
tygum fáa gott tógv, og skjóta avgreiðslu.
KEYPIÐ SOSIALIN! Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja oll slog
av føroyskum tógvi.
Tórshavn, telf 1397 LESIÐ SOSIALIN! TØTINGARVIRKID
HALDID SOSIALIN! v/ Olavur Gregersen — tlf. 20 i Gøtu
SOSTALURIN — altíð bestur!
Runavik, telf. 7008