hósdagur 23. apríl 1970síða 3

23. APRÍL 1970 Hetta mál er nógv umrøtt bæði í bløðum millum manna. Eisini er hetta mál til viðgerð- ar í døgtingsins fiskivinnu- nevnd, men við tað at tað enn ikki er komið aftur á ting, veit eg ikki hverja stóðu, nevndin kemur til. Men fyri allar teir, sum hava og verið knýttir at útróðri ella fiskivinnu, hevur hetta mál stóran = áhuga. Tá umsóknir komu til tingid um loyvi till troling á landleiðini, skrivaði eg her í blaðnum um henda spurning, og mælti til, at út-| róðrafelogini = vidgjørdu hetta | mál í feløgum teirra. Hetta | hava feløgini nú gjørt, og hava umboðsmenn fyri nevndu feløg verið til fund saman við løg- tingsins fiskivinnunevnd. Sjálvur minnist eg nógv ógvu liga góð fiskiár, men eisini enn fleiri sera ring fiskiár, ja so ring, at til dømis á Norðhav- inum í bestu nærum ikki heilt naturligt, sum eru nær knýttir at hesi somu vinnu, hugsa nógv um henda spurning, tí fleiri bygd- ir hava uppbygt síni vinnuam- kendur. Tað er ti at teir boð næstan heilt uppá heima- fiskiskap og tey seinastu árini hava bæði útróðramenn, bátar og virkir teirra, fingið rættiliga menn, | | anden, vártíð, var fiskur | góða urtøku, ið hvussu so er í | mun til undanfarnu ár. Spurningurin er tí søkin kann verða til hvor or- at so er, Troling á landleidini - loyvd ella ikki loyvd SOSIALURIN »Når vårfisken har kastet S-| Trol - | ne rogn, hænder det í nogle en- kelte år, at den begiver sig ind i fjordene, hvor den får navn at landfisk, og når det indtræf- fer, plejer den at fiskes i mængde.« Nøkur år frammanfyri teirri tid Jørgen Landt her greidir frå sera vånaligum fiskiårum, var rokfiskiskapur á várleiðini á Norðhavinum. Um henda rok- fiskiskap skrivar kaptain Born í 1790: »Just da, Færð er meget når fiskeriet om godt der er, når loddet ikke løbet halvt til bunds, førend fisken bider på krogen. Når man føler på snøret at loddet ruf, ruf glider i faldet fra den ene fisk til den når man på Daniels- medet norden for landet, me- dens strømmen en gang trækker båden over banken, har båden når man ikke så er ned fuld, hastigt kan hale op og kaste ud | igen, som fisken bider på, når man fisker båden fuld i mindre end en time, og da nog- le timer med fuld båd må ligge på medet, før stromfáldet bæ- rer til, at man kan ro tilbage og hjem igen da var det tid, at der var mindre fordomme, flere hænder og bedre anstalter i Færø at fange flere fisk, som dog fremmede vil nok Var der vel nogen Og og der er lære os. sag | for 10 fiskebåde i en eneste god og er tað nógvir útróðramenn | sum halda. at fridan av land- leiðini móti trolveidu er ein av| orsøkunum um ikki tann ein- asta. Fiskivinnan i gomium døgum Sum fyrr sagt hava åringarnir verið ógvuliga ójavnir, og langt vit vita um í søgu okkara. so hevur tað verið so. Danski presturin Jørgen Landt, ið var prestur í Kvívík frá 1791 til 1798 sigur í bók síni »Færøer- ne<: »Fiskeriet er nu langt fra ikke, hvad det i de fremfarne tider har været, thi da udgjor- de fisken en vigtig nærings- og handelsartikel, men nu er den ligesom ganske forsvunden fra de færøske kyster. Enten nu fiskemængden i sig selv kunde være bleven for- mindsket, eller grundene og fi- skebankene ved uvejr eiler na- turbgivenheder kunde have lidt nogen forandring, så at de nu ikke mere afgive enten fersk- vand eller føde nok til de fisk, som der vilde opholde sig, el- ler fiskene af den ene eller an- den årsag har fået et andet træk eller andre opholdssteder, tør jeg ikke befatte mig med at afgøre, dette ved jeg, at når man undtager få steder i Færø, hvilket ligge meget fordelagtig for fiskeri, drives det på de fleste steder og i de fleste år mere med tab end med fordel.« »Når Helleflynderfiskeriet lyk kes vel, kan det noget bøde på det tab, der ofte lides ved det fejlslagne vårfiskeri.« nevntst dag, på et rigt et med som Da- nielsmed at fiske et skib fuldt af tosk, når man bare havde et medet som man kunde laste på torsken ombord på, få nogen tobak og en flaske brændevin til forfriskning, og så ro hen igen på medet og fiske sig atter fuld. Hvor ofte beklager vi ik- ke at båden nu er ladet til ran- den, og at der nu ikke er rum til mere fisk? Hvor ofte tager vi ikke mere ind, end vi kan føre hjem, og som vida i strømkøblingen má kaste ud igen? Hvor godt var det da ik- ke om vi kunde flytte vor ø kunde ikke skibet være vor hen tii stedet, hvor overflod af Guds velsignelse.« Dánjalsmið hjá Jørgen Landt er ætlandi sama sum várgrunn- urin, og ikki tað sum i dag Dánjalsmið. Q der er Um hetta Dánjalsmið sigur Jørgen Landt: »Fiskemedene er almindelig- vis små så de ikke strække sig mange favne i bredde, det stør- bedste er det såkaldte Danie!smed, som ligger 2 mile nord for Kalsøen 4 mile N.N.V. for Fiskemulen på Vi- derg. Det er omtrent 3; mile langt og 14 mil bredt, i bunden har det sten. Det be- ta < og og sand søges af beboerne på de fleste af Nordøerne, samt af Øster- øen og Nordstrøm.« og Hetta er hvat menn skrivað og hugsað um fiskiskap og fi- skagongd fyri nærum 200 ár- um síðani, og eini 100 ár áðr- enn tann fyrsti trolarin setti út undir Føroyum. Hví vóru fiski- árini so ymisk og hvat var or- | søkin til at so var. eitt oyðandi fiskiamboð. At trol er eitt oyðandi am- | boð eru allir sum nýtt tað hava | í einum máli um, tí tað drepur | lalt, sum fyri er eisini yngi- in. Men teir fyrstu trolararnir, sum fiskadu undir Førovum | 19vdu litlan veidikapasitet | moti nútímans trolarum, ma-/ skinkraftin lítil og trold illa | 10skandi. Niðanfyri standandi tøl vísa weimafiskiskapin frá 1911 til 969: (í tonsum) 911: 13.171 912: 17.716 1913: 11.338 914: 11.374 915: 10.195 0916: 13.532 | 917: 16.473 1918. 22.656 919: 27.521 920: 10.685 | 921: 5453 922: 3.129 923: 4.157 924: 4.108 1925: 6.615 926: 5.338 927: 6.827 928: 4.156 929: 1833 930: 2.200 931: 1.548 932: 4446 | 933: 2236 934: 1.893 1935: 1.708 936: 1.225 937: 3.128 038: 2968 952: 8444 083: 7856 954: 8950 955: 13.535 056: 13.704 057: 13.836 958: 15.768 959: 13.097 1960: 19.684 961: 21.370 962: 19,211 963: 19.140 964: 20.848 965: 20.225 1966: 18.317 967: 18.508 968: 27.761 969: 30.600 Frá 1911 til seinra kriggj ei einans talan um tosk og små- fisk. tí hýsan, sum almikið var | 1 1 | | av í farnu eld. hvarv heilt und- an Føroyum fyrst í hesi old. og kom ikki aftur á grunnar okk- ara fyrr enn seinast í 30'áru- num Undan fyrra heimskrignum var heimautrodurin mest ríkin vid årabåtum og nøkrum mærri motorbåtum og slupp-| um, so tå hava verið javnt góð fiskiár. Tá so nógv mest varð veitt í 1912. kom hetta av, at tað um várið var kolstreika í Onglandi og sostatt eingir trol- arar undir Føroyum, og krigs- árini var talið av bretskum trolarum nærum einki, so hetta man vera orsøkin til at veiði- mongdin vaks so munandi tey seinru krígsárini til 27.521 tons í 1919. Nú komu so trolararnir aftur. og so nógv betri utgjørd- | ir, og nú gjørdu teir bart, tað nærum var fiskioydi undantak av 1925, 1926 og 1927, hóast = útróðrabátarnir | vóru nógv betri utgjørdir. Ikki | fyrr enn 1968 komu vit upp- aftur á somu nøgd sum í 1919. | Tað er ti ikki at undrast á, at útróðramenn mæla frá at geva | 'owvi til trolveiði á landleidini, sjálvt um tað kann progvast, at | tað á hesum øki er fiskur. sum | ikki verður veiddur hvorki við | snøri. | So við og línu ella ! J. Fr. Oregaard. | KEYPIÐ SOSIALIN! | LESIÐ SOSIALIN! | HALDID SOSIALIN! | SOSTALURIN — | altið bestur! | NR. Ferðaætlan í samband við dyrabidjudag og flaggdagin Smyril Mikudagin 22-4 kl. 8.00: Tvørovri-Tørshavn kl. 14.00: 71 I vør i- Vá Hósdagin 23-4 kl 7 Vá VOFOVI k 8.30: Tvør | kl. 18.00: 1 havn-Í I Dýrabiðjudag 24-4 k 7.0 Í vøro | k 1.00 Tol I-K kl 3.00: Klaksvi | | kl 3,00: Klaksvík-Tó kl. 15.00: Torshavn-1 Leygardagin 25-4 Fftil ldandi í Sunnudagin 26-4 kl. 17.( Vyøroyri- Tot kl. 20.3 Forshavn-1 VI Dagstjørnan Dyrabidjudag 24-4 Leygardagin 25-4 Mikudagin 22-4 Hósdagin 23-4 Dýrabiðjudag 24-4 Leygardagin 25-4 Sunnudagin 26-4 Hosdagin 23-4 Dyrabidjudag 24-4 Leygardagin 25-4 Hosdagin 23-4 Dyrabidjudag 24-4 ) Juda Leygardagin 25-4 Sunnudagin 26-4 Hósdagin 23-4 Dýrabiðjudag 24-4 I eygardagin 25-4 Sunnudagin 26-4 : Ongin sigling Eftir galdandi ferðaætlan . Pride Fftir galdandi ferdaætlan k 7.00: Klaksvík-Fuglafjórð-Klaksv k 8.00: Klaksvik-Torshavn k 2.00: Torshavn-Klaksvik k 5.00: Klaksvik-Torshavn k 8.00: Tórshavn-Klaksvík Ongin sigling Eftir galdandi ferdaætlan k 8.00; Klaksvík-Tórshavn kl. 20.30: Tórshavn-Klaksvík . . Lisshøvdi kl. 7.00: Klaksvík-Haraldsund-Múla Norðdepli-Hvannasund-Svín 'V-Fugloy-Svínoy-Hvanna ind-Norddepli kl. 14.30: Norddepli-Hvannasund-Svin y-Fugloy-Svinoy-Hvanna ind-Norðdepli-Múla-Har ldsund-Kiaksvík On: ling Fftir galdandi ferðaætlan 7. Másin Eftir galdandi ferðaætlan kl. 18.00: Tórshavn-Skopun-Tórshavn kl. 7.00: Tórshavn-Kaldbak-Tórsha kl. 9.00: Torshavn-Skopun-Torshavn kl. 13.00: Torshavn-Nolsov-Tørshavn Eftir galdandi ferðaætlan kl. 17.00: Tórshavn-Nólsoy-Tórshavr kl. 18.00: Torshavn-Skopun-Torshavn Sildberin Eftir galdandi ferðaætlan kl. 17.15: Tórshavn-Nólsov- Tórshavi Ongin sigling Eftir galdandi ferðaætlan kl. 17.00: Tórshavn-Kaldbak-Tórshavn kl. 18.15: Tórshavn-Skopun- Tórshavn Broytingar í ferdaætlanini kunnu verða gjørdar STRANDFARASKIP LANDSINS Hotel til leigu Frá 1. august í ár innbúgvi, til leigu Gjøllari upplýsingar fáast ingarsambandið. Skriviigar umsóknir verða [. bandinum innan er Hotel Føroyar, vid tilhoyrandi vid at venda sær til Trygg- at senda Tryggingarsam- juni TRYGGINGARSAMBANDID Kongabrúgvin