leygardagur 25. mai 2002síða 6

10 Nr. 97 - 25. mai 2002 Nr. 97 - 25. mai 2002 11 Føroya Javnaðarflokkur Soljóðandi skriv er í dag sent Anfinni Kallsberg, løgmanni: Føroya Javnaðarflokkur skilir til fulnar ta misnøgd, sum hevur tikið seg upp millum suðuroyingar, nú suðuroyarsiglingin aftur gjørdist offur fyri vánaliga planlegging frá landsins myndugleikum. Flokkurin minnir á, at tað ólag, sum verið hevur hvørt einasta ár á suðuroyarleið- ini, tá Smiril skal á sleipi- støð, stavar frá tí politisku skarnsgerð, ið gjørd varð, tá Teistin varð seldur av landinum. Hin vegin so skerst ikki burtur, at tað neyvan kann koma ávart á landsins leið- slu, at Smiril skal á sleipi- støð hvørt einasta ár. Tísikil er henda fram eftir fumm- um loysn, sum hvørt ár verður tikið til, óhaldbar. Hetta er prógv um politiskan og umsitingarligan ódugna- skap, sum als ikki kann góðtakast. Undir verkfallinum lá Smyril svínabundin við bryggja ú Havn, soleiðis at hann heldur ikki kundi tæna sum tilkalliskip, um neyðugt varð við sjúkra- flutningi, og flúgvilíkindi ikki vóru. Hin vegin var verkfallið so mikið drúgvt, at alt dokkingararbeiðið lættliga kundi verið fingið frá hondini, um myndug- leikarnir í staðin løgdu Smyril inn á Skála. Støðan hjá avloysara- skipinum Scaniu kann ikki koma ávart á myndugleik- arnar. Borð og stólar eru leys til stóran ampa fyri ferðafólk. Harumframt so kann skipið als ikki taka tyngri farm, tá einki kann surrast á dekkinum. Hóast vitandi um alt hetta, so var einki gjørt fyri at bøta um hesi viðurskifti, hóast skip- ið hevur ligið við bryggju í Klaksvík í fleiri vikur. Men í staðin roynir man skipið ein túr fyri síðan at seta annað skip inn, sum øll frammanundan vita er óegnað til farleiðina. Javnaðarflokkurin heitir tí á løgmann um at geva suðuroyingum og øllum øðrum eina almenna frá- greiðing um gongdina í málinum. Endaliga verður heitt á løgmann um at taka neyðugu stigini til tess, at hetta óskil ikki fær loyvi at endurtaka seg. Áheitan á løgmann Julius Djurhuus Politiska støðan í dag er fastlæst. Partvíst tí at Mið- flokkurin ikki skilir hvussu ein fremur sínar ætlanir og partvíst tí at Javnaðarflokk- urin og Sambandsflokkurin vilja steðga ætlanini um sjálvstýri Føroya fólks. Miðflokkurin Formaðurin í flokkinum hevur víst seg sum ein politikkara, ið sigur eitt áðrenn valið, men vísir hvat hann meinar aftaná. Slíkum politikkarum hava vit sum veljarar havt fleiri av gjøg- num 80’ini og 90’ini. Í dag ynskja øll, at teir valdu standa við síni vallyftir. Flokkurin gekk inn fyri størri sjálvstýri áðrenn val- ið, men við blokadu av realitetssamráðingum hev- ur flokkurin tíðiliga víst, at endamálið var ikki at fáa eina meiri kristnaða føroy- ska tjóð, men eina meiri kristnaða danska tjóð. Javnaðarflokkurin Hesin flokkur hevur ein leiðara, ið er sum Iznogood í teknirøðini. Hann vil verða løgmaður, bert fyri at vera løgmaður. Og eitt aftrat; hann vil steðga øll- um fólkaatkvøðum um sjálvstýri Føroya fólks við at tøma landskassan. Sambandsflokkurin Er ímóti fyri at vera ímóti. Og eitt aftrat; hann vil steðga øllum fólkaatkvøð- um um sjálvstýri Føroya fólks við at tøma lands- kassan. Einasti máti at steðga tilgondini er júst at tøma landskassan. Hvat nú Javnaðarflokkurin og Sam- bandsflokkurin droymdu um at skipa nýggja heima- stýrissamgongu saman við Sjálvstýrisflokkinum og Miðflokkinum. Hvønn politikk ætlaðu hesir stóru flokkar so at fremja við hjálp frá teimum smáu. Jú, endamálið var og er at steðga ætlanini um sjálv- stýri Føroya fólks. Hvussu lágt kann eitt fólk søkka, tá teirra egna blóð ynskir at onnur her skulu valda? Enn einaferð Tað er mín vón at verandi samgonga fer at halda fram á einhvønn hátt. Tryggjast má, at eingin flokkur, ið ikki viðurkennur ognarræð- ið til sítt egna land, fær ávirkan. Vit mugu minnast til at uttan kensluna av at einaferð at verða sjálv- støðug, høvdu vit einki før- oyskt mál, onga føroyska bíbliu, onga føroyska kirkju, ongan føroyskan skúla, einki føroyskt flagg og slettis onga vón um at sleppa undan biddaraklæð- unum. Vit høvdu í dag tískil við hávirðing sagt, at ein føroyingur er ein danskari búsitandi í Føroyum. Parlamentarisma = ábyrgd Nú sleppur andstøðan so at standa sína roynd. Meinar Javnaðarflokkurin at vit skulu hava fleiri røktar- heimspláss? Ella fara teir at niðurstemma slíkt við ein- ari neyðarsligari undan- førslu? Fara Sambands- flokkurin og Miðflokkurin at gera tað sama? Fara hesir flokkar at seta seg sjálvan í hásætið? Og ikki viður- kenna, at tað at verða vald- ur krevur eisini at ein vísir ábyrgd yvir sínum veljar- um? Teirra veljarar hava jú ikki bert valt at steðga ætlanini um sjálvstýri Før- oya fólks, men hava eisini valt at fleiri røktarheims- pláss skulu byggjast. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Aftur hava verju- ella trygdarmyndugleikar í Dan- mark og í NATO lagt sektin á føroyingar og Føroya Landsstýri. Í heili 16 ár søgdu danskir verjumyndugleikar einki við Føroya Landsstýri um ætlanina at byggja eina nýggja eftirlitsskipan á Loranstøðini á Eiði. Og eftir at løgmansskrivstovan hevur ligið á upplýs- ingum og fyrispurningum í næstan tvey ár, er málið sent uttanlandsnevndini. Hví drálaði landsstýrið so leingi? Tað ljóðar so óskyldugt at seta upp nakrar antennur – meistrar við Eiðisvatn á Eiði. Men onkur tól skulu óivað vera aftan fyri hesar antennur, hvar skulu tey vera og hvør hevur ábyrgdina av teimum? Og hvat er endamálið við hesi eftirlitsskipan, sum skal boða frá, tá flogfør koma í førosykt loftrúm? Spurningarnir eru nógvir og áhugaverdir, men meiri spennandi er tilmælið frá løgmansskrivstovuni ella uttanlandsdeildini. Nú er ikki eydnast Sosialinum at fáa eitt eintak av teimum mongu skjølunum. Men sambært útvarpi- num, sum hevur fingið fatur á tilfarinum í hesum máli, er tilmælið – um vit hava skilt tað rætt – at tað er torført at siga nei til útbyggingina, tí siga vit nei, kann tað vera til ampa fyri sjálvstýristilgongdina! Tað síðsta føroyski almenningurin fekk at vita, var at ein ovasti í byggitænastuni hjá donsku verjuni, helt at tað loysti seg ikki at brúka tíð at kunna føroy- skar myndugleikar, tí útbyggingin varð kanska av ongum? Hetta er einki annað enn at føroyskir myndugleikar eru háðaðir einaferð afturat. Tað hevði ikki tikið so drúgva tíð at sent eitt skriv saman, har landsstýrið varð kunnað um ætlanina, sum ivi kortini varð um. Henda síðsta avdúkingin er aftur eitt dømi um, at hvørki danir ella NATO-myndugleikar virða føroy- ingar og føroyskar myndugleikar tað allarminsta. Vit sóu í Svørtubók, hvussu lítið danskir og NATO- myndugleikar virdu Føroya Landsstýri, tá NATO skuldi byggja støð í Føroyum í 50-árunum. Bara sit- andi løgmenn vórðu kunnaðir, og tað stóð upp til teir, um teir kunnaðu landsstýrið. Øll framferðin í hernaðarmálinum, sum tað tá varð allað, og framferðin í samband við útbyggingarnar vísa, at Danmark og Føroyar eru ikki tvey javnsett lond. Eitt krav má tí verða – líka mikið hvør fer at manna landsstýrið – at føroyingar fáa allar upplýs- ingar um trygdar- og verjupolitikk Danmarkar og NATO í Føroyum og at føroyingar fáa avgjørda ávirkan á henda politikk! DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Ein háð ímóti føroyingum VIÐMERKINGAR MATINÉ Tíðindaskriv Í dag, leygardagin, kl 11.30 verður Matiné í Havnar kirkju. Hetta verð- ur helst fyrstu ferð, at konsert er í kirkjuni við harmonikutónleiki. Tað eru svenskir og norskir tónleikarar, sum fara at spæla eina skrá, ið er gjørd til kirkjulig høvi við klassiskum verkum fyri hetta ljóðføri. Hetta er í sambandi við, at stór harmoniku- stevna er í Havn í hesum døgum. Matiné í Havnar kirkju við harmonikutónleiki Parlamentarisma = Ábyrgd Í gjár hitti Anker Jørgensen fólk í Und- irhúsinum í Vágs- botni og í Eldratil- haldinum í Tórsgøtu. Eisini vísti Edmund Joensen, løgtingsfor- maður honum nýum- vælda tinghúsið VITJAN Eirikur Lindenskov Í hesum døgum er fyrrver- andi danski forsætisráð- harrin, Anker Jørgensen, á vitjan í Føroyum saman við vinkonu síni, Vivy Nie- mand. Hann hevur verið her fyrr sum forsætisráð- harri, men ongantíð sum privatpersónur. Anker Jørgensen gjørdist forsætisráðharri í Danmark so brádliga, tá Jens Otto Krag, uttan nakran vardi, legði frá sær dagin eftir fólkatkvøðuna í Danmark í 1972 um EF-limaskapin. Fyrrverandi forsætisráð- harrin kom til Føroya hós- dagin við flogfari. Seinna- partin hósdagin vitjaði hann í Norðurlandahús- inum, har Helga Hjörvar vísti hon húsið, sum ikki varð bygt, tá hann seinast vitjaði í Føroyum. Hóast tað eru 20 ár síð- ani, at Anker Jørgensen legði frá sær sum forsætis- ráðharri, so er hann ein nógv umbiðin fyrilestra- haldari. Einar tríggjar ferðir um vikuna er tann dámli 79 ára gamli maðurin úti til fyrilestrar til ymisk høvi, alt frá studentaskúlum til pensjónistafeløg. Í Norðurlandahúsinum hósdagin greiddi hann frá um seg sjálvan og um ym- iskt, hann hevur upplivað sum forsætisráðharri, og um persónligheitir, hann hevur hitt í hesum starvi. Ein frágera góður frásøgu- maður er hann – og ikki sørt skemtiligur við sínum speisku og sjálvironisku viðmerkingum. Í gjár, fríggjadagin, vitj- aði Anker Jørgensen í Havnini. Løgtingsformaðurin, Ed- mund Joensen og skrivstov- ustjórin, Súsanna Daniel- sen vístu honum nýum- vælda løgtingshúsið, har ein háskúlaflokkurin eisini fekk høvið at Anker Jørg- ensen. Síðan varð vitjað i Undir- húsinum, har Eigil Hansen og aðrir fastir fúsir fúsir fingu eitt hugnaligt prát. Kl 11 vitjaði Anker Jørg- ensen í Tilhaldinum í Tórs- gøtu, har fitt av fólkið varð komið saman fyri lýða á og hitta fyrrverandi forsætis- ráðharran. Í dag, leygardag, vitjar Anker Jørgensen í Klaks- vík, og í morgin verður far- ið í Sandoynna. Anker Jørgensen og Vivy Nie- mand fara aftur til Dan- markar við flogfari mána- dagin. Gamli ráðharrabilur- in hjá Anker Jørgen- sen, ein Ford Granada frá 1976, stóð fyri honum, tá hann vitjaði Norðurlanda- húsið hósdagin RÁÐHARRABILUR Eirikur Lindenskov Tá Anker Jørgensen hós- dagin seinnapartin vitjaði í Norðurlandahúsinum í Havn, stóð fyri honum ein gamal Ford Granada. Hetta var ikki ein tilvildarligur bilur, men ein sera vælút- gjørdur Granada Ghia við sóltaki, automatiskum gearum og einum v-6 mot- ori. Tað vóru limir í Føroya Ellisakførum, sum høvdu sett bilin uttan fyri Norður- landahúsið, tí hetta er gamli ráðharrabilurin hjá Anker Jørgensen. Bilurin er frá 1976, og er vist tann næsti ráðharrabilurin hjá Anker Jørgensen. Petur Hansen í Havn, sum eigur bilin, ætlar at seta hann í stand, hóast hann er heldur illa farin. Bilurin hevur sína serligu søgu, og tað ger tað serliga áhugavert, sigur hann. Tað hevur í mong ár verið siðvenja, at ríkisumboðs- maðurin í Føroyum fær gamla forsætisráðharrabil- in. Soleiðis fekk Leif Groth gamla Volvo 164 bilin, sum Jens Otto Kragh hevði sum ráðharrabil. Síðani kom hesin hjá Anker Jørgensen. Niels Bendtsen fekk Grana- ablin hjá Schlüther, sum Anker Jørgensen helst eis- ini hevur havt, og bilurin, sum nú stendur í garasjuni hjá Birgith Kleist, ein grøn- ur BMW, er gamli ráðharr- abilurin hjá Poul Nyrup Rasmussen. Anker Jørgensen greiddi Sosialinum frá, at tá hann gjørdist forsætisráðharri í 1972, vísti skrivstovustjór- in í forsætismálaráðnum honum bilin, ein Mercedes. – Men den ville jeg ikki ha’, segði Anker Jørgensen – og leggur afturat, at skriv- stovustjórin gjørdist sera bilsin. Anker Jørgensen segði, at hann vildi demonstrera. Hann vildi ikki koyra í ein- um fínum Mercedes, tí tað gjørdi Hitler eisini, tá hann gjørdi innrás í Pólland og Eysturríki. Og so leggur hann skemtandi afturat, at hann hevði ikki brúk fyri einum bili, sum var til fólk við longum beinum. Endin var, at tann blað ungi ráð- harrin, Svend Auken, fekk Mercedesbilin, meðan Anker Jørgensen fekk ein Ford – ein »menigmands- bil«, sum hann sjálvur tek- ur til. – Jeg ville ha’ en menigmandsbil! Anker Jørgensen hittir aftur gamla ráðharrabilin, sum hann hevði í 1976. Tá hann varð skiftur út, varð hann sendur til ríkisumboðsmannin í Føroyum, sum vanliga »arvar« forsætisráðharrabilin, tá hann verður skiftur út Mynd: Jens Kristian Vang Anker vitjar Havnina Anker Jørgensen í práti í Undirhúsinum í Vágsbotni Edmund Joensen, løgtingsformaður, og Súsanna Danielsen, skrivstovustjóri, vístu Anker Jørgensen nýumvældu løgtingshúsini Anker Jørgensen og vinkona hansan, Vivy Niemand í Miðbýnum í Havn saman við Jákup Lindenskov, fyrrverandi fólkatingsmanni, sum vísti teimum Havnina fríggjamorgunin C M Y K 11 10