leygardagur 12. september 1970síða 3

12. SEPTEMBER 1970 Seinasta summar skrivaði tíðindamaður okkara í Keypmannahavn, Nielsen, tríggjar greinir frá ferð. hann gjørdi í Rumeniu og inum. Í ár er hann aftur við tveimum ferðagreinum, hesa ferð kanska ikki so langt burtur frá, men plássið man ivaleyst vera mongum føroyingi eins ókunn- hann hevur fingið burtur úr Oyggin, har Braun-shav- arar eru ónýtiligir Fyrsta greinin um danska summarpara- dísið Endelave, har viðurskiftini mangan kunnu kennast nærum beinleiðis foroysk Tað munnu ivaleyst vera tey fægstu, ið hava hoyrt oynna Endelave nevnda fyrr, ennsiga vita, hvar ið hon liggur, ella onnur nærri viðurskifti um hana. Hon er bert ein av teim- um umleið 400 meira ella minni ókendu donsku oyggju- numi. Fráferðin úr Snaptun Fergan til Endelave liggur við atløgubrunna í Snaptun, eitt pinkalítið pláss, ið liggur ein- ar 15 km uttanfyri Horsens. Á brúnni er nógv lív. Fólk tyrpast saman um ferguna, so at teir bilarnir, sum skulu vid, nærum ikki sleppa framat. Har er ófær målageipan mest á sáttligum júskum, men av og á kemur eisini ein keyp- mannahavnar rødd uppí leikin — tó mest fyri at spyrja seg fyri. Tað góða skipið Ravns- borg. sum mestsum er til støddar sum ein vanligur før- oyskur postbátur, liggur og tuffar, meðan bilarnér verða koyrdir umborð. Her á landi ert tú vanur við stórar og snotuligar fergur, har tú bert koyrir beint fram, tá tú skalt umborð, men við Ravnsborg eru viðurskiftini næstan for- oysk. Her verða bilarnir koyrd ir yvir tveimum plankum inn á síðuna, og júst sum umborð á Trónda kemur eitt rættiligt stórverk fyri tær fyri at bakka tey seinasta summar. Í dag og komandi ley 14 døgum á oynni ENDELAVE. | og venda og hvat veit eg fyri at fáa akfarið rætt pláss. hjá tær uppá Seinasti bilurin lyftur A É[|[||—— —— gardag kunnu tit lesa, At endanum eru tó allir bilar komnir uppá pláss tann seinasti = verður lyftur uppå | rætt pláss (rúm er ikki fyri honum at venda) av fýra sterk um fergumonnum, meðan eig- arin stendur og ristist og bítur negl av berum angist. Ravns- borg fer at ristast og byrjar tungliga at duffa útfrá, men teir átta bilarnir, sum hon er før fyri at taka, viga so sanni- liga eisini fitt. Uppi yvir bil- dekkinum finst ein lítil salong, har tú kanst keypa leskidrykk- va Er ir og ein breyðbita, men flest- oll eru at finna úti á dekki- num aftanfyri, tí sólin sær og | stilt er, so tað ræður um at njóta tað sindrið av sumri, sum høvi er til. Juli hevur ver- 10 fulur vid køldum ruskvedri, so tå ein glotti nu er komin, må hon ikki fara fyri ongum. Átta metrar høg Tað tekur góðan tíma at sigla út til Endelave, sum liggur í tí sunnara Kattegat, millum Samsø og Fyn. Tað ber ikki til at sigla beint út til oynna, tí grunt er, og í stillum og klárum veðri kanst tú ofta síggja botn. Hóast oyggin so- leiðis liggur ógvuliga skamt ífrá júska fastlandinum, er hon | bert at hóma sum ein bláur skuggi yvir sjónarringinum, tí hon er ógvuliga lág. Hjá ein- um føroyvingi svartasta einki. tí har hon er hægst bert átta metrar yvir havinum. Bygdin liggur á vestursíðuni vend- ir sostatt móti Horsensfjørd- inum, og tað fyrsta, ið tú skil- ——— ——r | smått, tå litast skuldi å vind- SOSIALURIN Michel Sovjettsamveld hvat | Í I (So Jóan Petur Davidsen, sum hev- ur verið løgtingsmadur fyri Sandoynnaí samfull 34 år, legg ur nú frá sær vegna aldur, hó ast tað kann sigast, at hann er komin til ein ov høgan ald- ur í hesum kravmikla arbeiði Men heilsan og áhugin fyri politikkinum hava ivaleyst gjørt sítt til, at hann hevur hildið so leingi á Jóan Petur var fyrstu ferð lvaldur á Føroya løgting sum umboðsmaður fyri Sandoynna 28. janvar 1936, og hevur sum Sagt uttan slit síðan havt høvi at umboda Sandovnna sum javnaðarmaður. sum må sigast at hava verið eitt tt álit frá ti fólki. hann hevur umboðað. Tad kann sigast, at Joan | Petur hevur sum javnaðar- maður, bæði ilt og gott at minnast aftur á, við sínum mongu árum á baki. Lands- stýrismaður var hann í fyrsta | landsstýrinum frá 1948—50. i } liga sær er ein gomul vind-| mylla. ið ikki longur er í nýtslu Henda myllan hevur ongantíð | malið korn, men er vorðin | nýtt til at gera ravmagn við | undir krígnum, tá tað ikki fekst á annan hátt. Tað man | lítið ivi vera um, at ljósið| mangan hevur verið meira | In. | Bert Philishave | Ravmagnsviðurskiftini eru tól ikki í rættiligum lagi enn Endelave, hóast teir beint | aná kríggið fingu maskinur| ístaðin fyri vindmylluna. Tey | hava nevnliga javnstreym, og| tað ber ymiskar trupulleikar) við sær í tí nútímans samfelag- num. Av tí at voltmegin er 220, ber tað ikki til at stilla | tey ymisku (so mangan hentu) | eltólini yvir, av tí at valmøgu- | leikin á flestøllum tólum bert | á | aft- | er frå 220 V veksilsstreym til | 110 V javnstreym. Hetta ber m. á. tað løgna við sær, at tey, sum ikki hava umformara | noyðast at nýta serstøk tól. T. d. kann tann annars so| framúrskarandi góða elektriska | rakimaskinan BRAUN íkki| nytast (hon kann ikki skiftast | um). Oyggjabugvarnir av til sterka kyninum noyðast at nýta Philishave-maskinur, um | teir vilja vera nossligir um | kvøldarnar ella sunnudag. | at | full. | kenna | hesum | Leggjast skal tó afturat, tann undirritaði vegna skegg sítt ikki kom at persónligan = miss av løgna tilburði. | Grunnur sjógvur | | Í Men fyri at venda aftur til yvirferðina. Ravnsborg nærk- | ast nú havnina á Endelave. og! ES | at sum |að Jóan taka ódnartak við at stovna Havnar arbeiðsmannafelag.. varð stovnað 16. 1916, og sostatt æru av at vera felagsins fyrsti formaður. etur var eisini við til| jan. | Vað | er serliga í hesum fyrislóðandi | fakfelagsarbeiði, hann ikki upp Peturi. at hann kundi ikki ann- enn bróta igjøgnum uttan þat jagstran og forfylgilsir megn ——————|——of"——— hon er i sær sjålvum rættiliga løgin. Sum fyrr nevnt er tað ófora grunt serstak- liga vestanfyri oynna, og hetta hevur ført við sær at teir hava verið noyddir til at gera ein fleiri hundrað metrar lang- an pier út frá strondini, og á endanum á hesum pierinum liggur so havnin millum tveir molar. Fergan leggur tó at á ytru síðuna á norðara mola- num, har ein grøv er grivin til hennara. Hon passar ógvuliga snøggliga inn í hesa grøvina, ti bert tveir metrar uttanfyri hana er sjógvurin so grunnur, tá ið fjóra er, at tú kanst vaða, um tú bert brýtur brøk- urnar upp um knæ. Ongar stresskensiur Her byrjar so fjasið við bili- num aftur, og tað er striltið at koma í land. Nógv vas, tað ger tað sjálvsagt ikki bet- og livdi nakrar hveitibreydsdagar, men jagstran og forfylgilsi. Ti tá ið tíðini var ikki lukkuligt lat vága sær at krevja sín rætt ella geva sína politisku hugs- | jan til kennar; men sosialistiska hugsjónin og rættindi arbeið- aranna lå so sterkt i Joan eisini | | at ur, tå ið einir tveir vónfullir ungdómar standa beint á plank unum við prutlum teirra og práta álvarsliga saman. At endnum kemur tú tó upp, og |tá ein hevur sissad seg aftur. kemur hann at hugsa um, at tað kanska íkki er so galið at øil taka alt so fridarliga og sáttliga. Tann kenslan av/ stressi, sum tú ert trælabundin | av í Keypmannahavn, kemur | tú ið hvussu er ikki út fyri her á Endelave. Vidurskiftini kennast nærum føroysk, og tað er beinleiðis heimligt. micky. NR. 70 Jóan Petur Davidsen, løg- tingsmadur, leggur frå sær tøl at slita hann frá síni sann- føring, ti hann vildi ikki liva iv — kapitalistiskari = undirbrot ligheit. Hann var sannførdur um, at alistiska hugsjonin var einasta frigering slitmans ins, og henda hugsjón er alt meir og meir styrkt i honum og tibetur hevur henda hug- sjón eisini verið før fyri at sannføra fjøld av okkara fólki lrúgvari mann móti síni hugsjón enn Jóan Petur. eigur flokkurin valla, tað skal hann eiga. Nú hevur Jóan Petur hildið sína seinastu réðu frá tingsins rødarapalli, og sum hann segði: »Eg forsvinni, men aðr- ir koma aftur vónandi betri ménn enn Somuleiðis ynskti hann eftir, valið skuldi koma at verða so gott val sum ongantíð fyrr. og legði fólki eina við, at minn- ast til tann fokk, sum var salt- yo eg.« al ið. Og nøkur av hansara sein- astu orðum vóru hesi: Ein høgramadur hevði sagt við hann, at hann var ikki soial-" |istur, men gud skuldi náða Foroyingar um teir ongan so- | slaldemokratiskan flokk høvdu Hesi orð eru sonn og átti at vakt ans í mongum sum kanska vast um politisku stødu sína Joan Petur eigur tøkk fyri at hann bar hugsanina hjá danska høgramanninum út í hvort heim í Forovum. tí stórt betur heilsan kundi hann ikki senda Førova fólki upp undir val Á Joan Petursi unga døgum var eingin møguleiki at sløkkja tostan eftir vitan, so sum tað er nu, men rikar gåvur hev- jur hann to frå skaparanum Kemur tu å tal vid hann, merkir tu, at hann við ríku gåvum sínum hevur lisiO sær stóra vitan Jóan Petur vildi halda. at veljararnir høvdu fingið ov lít ið burturúr honum sum um- boðsmanni á tingi og at orsøk- in var nokk. at tað hevði ver- ið ilt hjá sær at fingið menn skilt seg. men viljan hevði hann havt góðan, og tað ivast neyvan nakar í Mál sum hann nú hevur stríðst dúgliga fyri. er víðkanin av atløgubryggjuni í Skopun og einum tíðarhóskandi ferða- flutningsbáti. og eru hesi bæði fyri Sandoynna neyðugu mál loyst við tað, at havnaarbeiðið (Framhald á 7. síðu)