leygardagur 19. desember 1970síða 4

SÍÐA 4 SCSIALU LIN NR. 98. — 19. DESEMBER 1970 Jólahald í Foroyum fyrr og nú Um nakrar fáar dagar munnu men stutt er eftir, til fólk fer | binda at ståkast og gera seg til reið- | troyggjur, nýggjan kjóla o. s. jólunum. Summi eru helst longu farin at | mugu jólakort og brøv skriv- Tá ið Læars ... sum eg av fyrstantid | eg siga? Og vit so smáliga fara at kenna, at jólini nærkst. Sjálvandi síggja vit tað longu á álmanakkanum, (Framhald frá 3. síðu) einum manni og spurdi hann. Hann gløddi uppá meg: »Jolatræ? Jólatro? Á Jólatro! Ju. tygum skulu fyrst ganga beint fram; so koma tygum til eina tvørgøtu á vinstru hond. Hana skulu tygum ikki leggja í; men beint yvir at henni er ein onnur tvørgøta; henni skulu tygum fylgja, til tygum | koma til eini hús, so fara tyg- um til høgru, sidan til vinstru og so til høgru, og tå ið tyg- | um koma til ein hjall, skulu tygum ganga beint framvið honum. og koma tygum so ikki har, sum tygum skulu, so | hava tygum gingið skeivt og mugu ganga umaftur.« Eg skuldi til at takka hon- um. men maðurin var burtur, áðrenn eg hevdi fingið opnað munnin. So fór eg til gongu eg | turran | ein | Amerika i Eg Rhevdi, sum vituligt var, | gloymt alt, sum hann segdi, men her var einki at gera utt- an at ganga. Eg gekk vid hvørt til høgru og vid hvørt til vinstru, og hvat var hatta, eg så? Vóru tað ikki jolatrø? Ju, min sann vóru tað jolatrø, eg var endiliga komin á mál! Pó, eg kundi ikki rættiliga trúgva ú og spurdi, um tey vóru til sólu. Jú, tað vóru tey. »Hvat kosta tey so?< spurdi eg. »Åtta, tiggju, tolv og fimtan kronur.« »Jamen,« segði eg »hvat skal eg so gera? Eg eri komin til Havnar bert fyri at keypa Anni-Lenu og mær eitt jóla- træ, og nú havi eg ikki meira | | | ar at taka ímóti verd, hevði hildið, so eg var í nógv betri hýri, nú eg steig umborð í bátin. Eg setti baljuna uppá |ein stóran kassa á dekkinum, |so øll kundu síggja greinina; síðan skundaði eg mær sjálv- ur niðurundir. Har sat nógv fólk. Ein kona við tveimum børnum og trimum pakkum sat og át sviskur; ein onnur át | triðja | vildi | rugbreyðsskorpur, tann Henda síðsta sjálvandi var móti sjóverki, helst turrur fisk. halda, at gott fiskur einki sum so og på at fiskur fekk sjóverk? Men hetta vildi ein eldri maður í koti og plusfours ikki ganga við til. Einki hevði hjálpt honum so væl, sum at drekka hann. Hann hevði fylt sær eina trí- SJÓGV segði jógv, segði | peglafløsku, og hann svor upp hevði drukkið sjógvi, hann ummans fór tann sum hálvpott av fekk ikki sjóverk, ja ummansati hann opnum Eg meg niður ein bonk, og fór báturin. Mað- urin smakkaði sær á fløskuna, og hini tugdu dúgliga. Tað gekk ein hálvur tími. Nú fór båturin at rulla. Maðurin hevði nú nærum tømt fløsk- una, og tað var ikki nógv eftir av fiskinum breyðskorp- unum, meðan dungin av sviskusteinum á gólvinum vaks Knappliga fái eg ein svisku- a, al SO til báti. setti á ÓÐ SÓ og stein singlandi i høvdid, og | samstundis loystu øll av. Ég eri annars ikki vanur at fáa sjóverk: men nú dåmdi mær | | beint nú, onnur ógvuliga skjótt, so eg helt, at eg kundi ikki standa longur, her mátti hjálpast. Eg turkadi mær um | munnin og togaði í ein av monnunum. Men hann vildi | leinki til at hjálpa; soleiðis | róptu tey altíð, segði hann. | Ég kundi ikki gera meira, | | | Í | einki. Eg fór upp á dekkið og skundadi mær yvir til lúnn- ingina. Har varð eg standandi í eina góðu lotu og stardi nið- ur í dýpið. Niðriundir varð alt meira og meira óljóð; summi doyðu niðurundir dámdi mær einki at fara. Eg setti meg tí niður á ein kolsekk og skeitti yvir at balj- uni og greinini. Men hvat var hatta! Baljan stóð, har eg hevði sett hana, men hvar var | greinin? Hon var ongastaðni at síggja! Eg leitaði og leitaði, men horvin var hon. Seinni fekk eg at vita frá einum av manningini, at hon var flogin fyri borð av cinari hvirlu. Hvta var nú í W at taka? J, eg visti einki ð at gera enn at verða standi. Leypa fyri borð helt eg ikki vera enn tvær krónur eftir! »Ja, tað kunnu tygum íkki fáa nakað jólatræ fyrr; men tygum kunna fáa eina grein. Eina grein! Hvat nyttaði | hon? Og hvat mundi Anni- Lena fara at síga, um eg kom heim við einari grein ístaðin fyri einum jolatræ? Men her | var einki við at gera, eg hevdi bara tvær krónur; og borga jólatræ? Nei! »Ja. lat meg so fáa eina grein, medni.« Hana fekk eg og fór av stað. Síðan fór eg heim aftur til gistingarhúsið og beint í song; nú var keypt, so nú var bara | at sleppa sær av stað aftur sum skjótast. Næsta morgun savni eg so alt saman, og koyri tað í balj- una. Tó at hon var ikki av teimum smæstu, so var tað íkki meir, enn tók hon alt. Greinia setti eg fasta í ostin, sum lá omaná- rokanum. Eg fekk eina av gentunum at bera við mær, og ivaleyst hava vit sæð bæði paralig og jóla- glad út, ti allastaðni har Vit komu framvið, fóru fólk at bríksla ella murra jólasálmar. | ráðiligt. Hetta gav mær vón um, at greinin var kanska ikki so lítið! Anni-Lenu? bót AA Men hvat skuldi eg siga fyri Ja, hvat skuldi fiskur: | tí hvor hevði nakrantíð hoyrt, | ella seyma nýggjar fr. Tá so fer at nærkast meiri, hvat mundi hon |fara at siga? Ella hvat mundi | hon fara at gera? Tað var ser- liga hetta, sum gjørdi meg eitt sindur hálvbangnan, (ti eg | minnist fleiri ferðir, tá ið Anni Lena hevur verið ill við meg. | eg kundi merkja tað fleiri vikur aftaná. | Men hvusu ið eg so hugsaði og hugsaði, so dugdi eg einki at finna uppá, sum eg kundi | siga fyri Anni-Lenu, og i ti skili kom heim. I fekk tríggjar óvitar at hjálpa mær | at bera niðan frá bilinum. Få ið vit komu niðan móti | húsunum, sá eg, at Anni-Lena | durunum. Eg royndi at smíla lát- ast sum einki, tá ið eg segði | | | | eg | | | | stóð í og góðan dag. »Nå,« segði hon, »tu var | leingi burtur. »Ja,« svaraði eg, veg kundi ikki koma heimaftur í gjár, ti mær gekst heldur striltid.« »So? Hvar er Eg skundaði Óóvitunum eitt oyra burtur, ti eg skilti, jolatræid?« | mær at geva og fáa teir at nú kom |tad, sum eg hevdi verið bang- |in fyri. Eg sá, at Anni-Lena myrknaði í andliti, og hon spurdi uppaftur illskliga >Hvar er jólatræið?!< Ja, kæra kona, ver nú ikki so brå,« segði eg »lat meg heldur koma innum og fåa | eitt sindur inn í munnin fyrst, | so skalt tú fáa alla søguna aft- anå.« | »Kom so inn við tær, og | ltak hetta skramblið við!< | Eg fór inn. Hvat síðan hen- | |di, tað fer at vera millum | | Anni-Lenu og meg. Tað er nú | ikki alt, sum er hóskandi at | telja fyri fremmandum fólki. | | Men tå ið Anni-Lena gongur jog sigur, at orsøkin til, at eg | mátti liggja innandura í tríggj- |ar dagar, var tann, at eg var iso illa tiltuskadur av ferdini, | so havi eg hug at mótmæla, ti | |tad er tann svartasta lygn. | Ája! Tey siga at á jólum | Íige jeru oll menniskju góð. og ti | skulu oll binda frið. Ikki veit | eg. eg fái ikki frið fyri mær | sjálvum. Tad er nu hasin ovn- | urin. Fleiri = hundrað | | krónur! | | Eg fekk bræv frá Jógv- lani í gjár. Hann biður meg | koma norður til sín at halda Í nýggjár. Eg hugsi mestur, at |eg fari. Ikki fyri ti, at eg eri | | bangin at vera heima, tá ið |ovnurin kemur. Nei, slættis |ikki, soleiðis eri eg íkki: men | eg havi so ofta lovað Jógvani at koma norður, og stuttligt | l kundi nú verið at sæð hann | aftur, talað um gamlar dagar | og fingið sær eina kenning eina ordans kenning eina- ferð aftur. Jú men haldi eg. at eg fari — og eg komi ikki | jaftur fyrrenn langt i anå nyggjår! (Ur FØLV 1943) ast, pakkar pakkast og sendast. Hesi seinastu árini hava fólk fingið sær fyri at heingja litaðar stjórnur upp í vind- eyguni. Eisini tað sigur okkum frá, at nú nærkast til jóla. Og so handlarnir ikki at gloyma. Har sær ein so klárt, tá tað stundar til jóla. Alt er skrýtt við litaðum pappíri, og sýnis- gluggarnir fullir av ellum møguligum, ið kann freista eygað, og fáa fólk inn at keypa. Av uppruna eru jólini ein heiðin hátíð. Í eini føroyskari lesibók hevur Mikkjal á Ryggi skrivað søgu, sum eitur >Heið- in jók. Her lýsir hann væl, hvussu jólini vórðu hildin í teirri gomlu víkingatíðini; men tað verður ov drúgvt at taka við her. Fyrr vórðu jólini hildin á heilt annan hátt enn nú. Tey høvdu sín serliga foroyska dám. Stákið var ikki nær nógv sum nú. Sjálvandi, pløgg náttu fáast til vega. so og so | royndu fólk alt tað, tey kundu, vera hjá teimum, sum í besta kavaveðri fóru sær eftir jóla- torvi. Ein gekk spakuliga. Alt var kvirt, bara havið, sum dunaði. Áirnar, hvort gil, hvor so lægd, alt var so væl javnað av | kavanum. Onkur steinur kom undan her og har, annars var alt ein hvit fløta, sum tu næst- an aftraði teg i at stíga á. Tað einasta, tú sást í kavanum, var ein haruslóð ella seyðaslóð. | | | 1 | | at einki skuldi gerast jolatrøll. | Einar hosur, sum ikki vórðu |lidnar til jóla, vóru jólatroll, eins og tað var við ollum bundnum. Torvi mátti vera nóg mikið | av, og hugnaligt átti tað at Børnini vórðu ikki so dikt undir í gávum tá sum nú. Onkur fekk einar hosur, ein einar rotuskógvar, einar vøttir 0. s. fr. Eitt tálgarljós plagdu tey at fáa í part. JOladøgurdin var ræstur fiskur og sperðil — Annað jolakvøld varð dansað, og tá sluppu børnini upp í part. Jú, tá dógum var tað meiri einfalt, og kortini, s mundu tey vera minst líka væl nøgd sum nú. Nú verður elt og rørt, bak- að og kókað; og eg hugsi, at húsmóðirin, sum hevur alt hetta stríðið, man vera al annað enn væl uppløgd, tå jólini koma. Jólaaftan hav: summi gás, onkur grísasteik onnur eitt annað, men onkur wevur ræstan fisk og sperði enn. Tá fáa børn og vaksi jólagávurnar. Á jólur laga vit at hava veitslur ym astaðni um landið. Børn verð: S av ymsum samkomuhúsun bodin at dansa jólatræ, og kann tað vera ófóra hugnaligt Jú, jólini eru ein hugnalis látíð. Einhvor = danskur yrkjar hava »Julen vare! koster penge.« Hesum seinna eru vit helst øl skjót eru jólin skala sagt: længe, mange samd i, eftir men seg. K. — Lýsið í SOSIALINUM | RESTORFF's ||| er | er komið nú | Restorffs Bryggjarí | Bíleggið í góðari tíð Tlf. 12828. Tlf. 12828.