leygardagur 11. september 1971síða 3

NR. 69. — 11. SEPTEMBER 1971 SOSIALURIN Gronland - skatt- kamar Danmarkar 51 útlendsk og donsk feløg leita eftir råevnum í Grønlandi. Bert eitt gott blýggj- zinknåm kann geva statinum 250 mill. um árið 2.000.000 kvadratkilometrar. So stórt er Grønland. Hetta er heimsins størsta Grønland er knytt at Dan- mark, men hvat hevur Dau- mark fingið burturúr hesum tilknýti. Útreiðslur fleiri og fleiri. Í rakstrarútreiðslum og iløgum letur Danmark árliga 7-800 miljónir um árið. Men hetta | er kortini ikki meir enn hvat| trý góð blýggj- og zinknám kundu givið Grønlandi um ár-| 10. Og eitt tilikt nám kemur helst um stutta tíð nær- hendis Umanak á vesturstrond Grønlands Sum tað fyrsta felagið, hev- kanadiskt ur eitt felag fingið rætt til at kanna og útvinna eyni ur jørdini á einum åvis- um eki í Gronlandi. Hetta var tað fyrsta, men nú eru Sl feløg or í kanningar í útsynningsparti- 1 Gronlandi ingar fram í num av Grønlandi iestu av iesum feløgum hava einarætt Hetta vil siga, at eingin ann- kanna eitt ávíst oki, enn just hetta felagið. Flestu av hes- um loywum eru komin at enda i 1972 og -73. og få fæst at síggja. hvussu nógv felog eru sinnaði til halda fram og vinna evnint úr jórð- ini. Partarnir skulu sjålv- andi koma ásamt, hvussu stór- ur partur av peninginum skall fara til ávísa felagið, til Grøn- land og til tann danska stat- {ni Hvussu nógv vita teir? Under- hjá hes- Grønlands Geologiske søgelser er ein stovnur Gronlandsmálaráðnum og in hevur eftirlit við teimum felogum. sum gera kanningar í Grønlandi. Hvort ár skulu feløgini síga frá, hvørji úrslit tey eru komin til. Hetta verð- ur kravt av eimum. Men Grønland er meir enn hetta økio, sum ter eru við at kanna. Dugir hin parturin einki? Hvat vita menn um tað? Hvussu nógv vita menn um geologisku viðurskiftini i Grønlandi? Danski blaðmaðurin Karl Stefan hevur fyri SØNDAGS AKTUELT spurt stjóran fyri GGU, K. Ellitsgard-Rasmus- sen og sigur hann: Lidnir um 150 år Tá eitt land verður kannað, må fyrst gerast av á hvorjum skala kanningin skal fara fram á. Vit hava eitt kort í 1:2.500.000. Nakað fæst gjørt/amerikanska meginlandið? (eftir einum tilikum kort: men | Ja tað er eisini nógv, | síðani seinra heimsbardaga ha-|sum sígur okkum, at Grøn- | va vit arbeitt við at gera eitt| land líkist Kanada kort í 1:100.000. Tað skulu | (300 úlík kort til at fáa k "t-| Mest týðandi | lagt tann partin av landinum. y sum ikki liggur undir inn- Hvat er tað mest týðandi. | landsísinum. Kortini eru S0|sum kanningarnar higartil hava | detailieraði, at tað tekur okk-!øivid? Í : jum tvey år at fáa gjørt hvørt|' Fyrsta lovvi. sum eivið | kortið, og vit hava arbeiði 150 var, var givið kanadiska fel- jår fram í tíðina. Men havast|agið Cominco Hetta felagið | må tó í huga, at tað ikki eru | hevur nú latið eitt annað fel- | allir partar av Grønlandi, sum | ao Greenex standa fyri |hava eina so góða kortlegging fyri neyðini. Ikki vit sum skulu finna ráevnini | Hvussu nógv sæst á einum geologiskum korti? Eitt geologiskt kort gev- | ur frågreiding um oll sløgini jav fjøllum, alt sum hevur áhuga. Við hesum kortum kunnu teir leggja grundarlagið jundir nærri kanningum eftir råevnum. Vit hava ikki fingið til uppgåvu at leita eftir mi- neralunum. men bert sera vegin fram til hesa lagaligari Hetta er ein long skrá. sum | staturin hevur lagt. Vit siga, lat staturin tekur sær av kort- leggingaruppgåvunum og síð ani kann eitt privat felag taka uppá seg eina víðari kanning undir eftirliti av GG m hesi 51 feløgini nú gera Eisini havkanningar Vit hava nú seinru árini hav og tad er havið krit Gron lar Hetta kemur eisii d- ir okkara arbeiðsumráð I gjørdi tað ikki fyri nøkrun Fur síðani. tí tå var hetta hava vit havt onkrar kanning- ar viðvíkjandi lendinum undir innlandsísinum, men tað verð ur ikki hildið. at hetta lendið hevur nakran áhuga tey fyrstu | 10-—20 árini. Tá ein arbeiði |Við einum so stórum landi. mugu ætlaninar ganga langt | fram í tíðina eini 30-40-50 jår og hugsast kann eisini, at | tað vera ikki tey somu rá- | evnini sum tá verða so nóg | brúk fyri | Tað er eingin sum sigur, at | vit í framtíðini koma at nýta | sama hátt at fáa råevnini úr | jørdini sum vit gera í dag.| | Møguliga erdur tá neyðugt| fat leita eftir heilt øðrum rá- | evnun enn hugsa verður um í dag. Grønland líkist Kanada Oljufeløgini eru farin undir ar- | sitt í Grønlandi, men | roknað verður vid, at tað tek- ur teimum eini 10 ár áðrenn ein sær hvønn veg tað ber. Tad er eingin grund fyri at hugsa, at tað gongur skjótari at finna olju í Grønlandi enn Á beiði nógva aðrastaðni, men Vit skulu bert halda áfram. Um tað er okkurt oljufelag, sum vilja taka arbeiðið unn eftir (i. | Geologiskt og geografiskt hoyrir Grønland til nordur- "| peika á utvinningini av kopar- og zink náminum við Umanak. Hetta felagið kennir treytirnar, Hild- ið verður, at í hesum nåmi- múm eru 16-17 pst. av zinki 4-5 pst. av blýggi. Tað Óvíst, hvussu stór mongd- av hesum Á Disko oynni urin útnvttað kol. hevur ikki givið ikki nóg mikið har. Eisini er á Disko nikkul Við Fiskanes var fyri nøkr- um árum síðani funnið ein crom-mineralisering. og ofta el crom at finna saman við pla- tini. Á sama okið funnið rubinir møguliga verður hetta eisini at koma inn í nyndina. Í koparnámsvíkini el fyrr útvunnið kopar. og hetta hevur eitt felag fingið kon uppa og er to in er hevur stat- men nogv, av koli var er SO Cesston Hvu la vil Við Uran (á tann nevndin Im rant, danska kom og okk- hvar vit skuldu eftur kundu vit beinanvegin eitt stað í Gronlandi sama hátt vita vit. Im møgulerkin er góður ul at finna onnur råevni. Evni, sur Kki verða nýtt í dag. LÍ d bervliun Mo! er eitl evni, sum vaksandi spurdi leita ) 72 á yddæn annað fær up Vir Góð ílegging Stort er man GGU? folk å fáa uppgav urnar | fegnir koma av føstum S árini Hvussu Vit hava 22 ingarlistanum, men andi fleiri sum vaksa. Vit vilja uf tað dupulta geologum komandi Vit eru i dag 18 í tali. Hetta má ein von- »D á 0 Í vera gi | ilegging fyri statin? so avgjørt Ja Tað. sum nåmini koma at | geva i Grønlandi, kemur skjótt | Í upp á tær peningahæddir, sum Danmark hevur latið til Grøn- | land oljan kemur, er talan/ milliardir av krónum. Vit | ikki at sláa okkum | hetta. men kortini mugu vit viðurkenna, at tað verunliga eru møguleikar Okkara uppgáva er at fáa so nógv at vita um Grønland | sum gjørligt, so at lættari verð ur hjá ødrum at kunna út- vinna ráevnini. | Fá um eiga tó fast við ' | sum floksformaður | uppí hetta | at | kjarnorku- løn- I | stjórn SÍÐA 3 Tað var ikki lætt hjá Krag i 1962 at taka uppá seg starvið forsætis- hevur síð støðu í og Men hann styrkt sína ráðharri. am kunna stóran mun Sum heilt ungur kom D.s.U. í Randers, hann gjørdist formaður í fel- agnum. Í 1945 gjørdist hann skrivstovustjóri í vinnulívsráð num hjá arbeiðararorsluni. Í fólkatingið var hann valdur í 1947 ár hand- ilsmálaráðharri Í Hedtoft- 1965 fekk hann sum forsætisráðharri í tað sokalladu »heildarloysnina«. T at hann vid handilsligum hann har varð og sama stjórnin. Í lag V Ss uppileggingum kláraði = bæði eina fíggjarliga og politiska stóðu. sum var ógvuliga tor- før Hetta var eitt politiskt megnarverk rå Radikali flokkurin í 1964 ikki longur vildi vera í stjornini, var sett á stovn ein minniluta- fólkatingsvalið i góða framgongd sosialdemokratisk Við 1966 fekk SI at tilbar F beidarastjorn«. Hetta var gjørt helt ikki at gera eina »ar- SO henda til 1968 men longur enn Jens Otto Krag Tryggingarsambandið FØROYAR Føroya Kriggstrygging Tlf. 1090 Føroya Sjóvátrygging ......... - 1090 Føroya Brunatrygging - 1098 Foroya Vanlukkutrygging 1466 Vit tryggja: Bátar, skip, verur, hús, innbúgv, akfer o. a Feroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging. FÆRØSK MARGARINE Vita No 1 VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT . . r Spinnid i Gøtu tygum fáa gott tógv, og skjóta avgreiðslu. Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja øll slag av føroyskum tógvi. TØTINGARVIRKID v/ Olavur Gregersen == tlf. 20 í Gøtu ferdaradio | Millumbylgja við Tórshavn-Radio. => FM bylgju um- ráði. Við tasku og oyraproppi. — Prísur: 228,00 kr. RADIOBÚÐIN, Runavík, tlf. 7008 RADIO-EL Torshavn, tf. 1397