mikudagur 19. januar 1972síða 4

SÍÐA 4 SOSIALURIN NR. 5. — 19. JANUAR 1972 hvussu víttgangandi undan-|serligur dentur á ta geograf-|12 fjórðingar umfatar føroysk | ingarmestu fe C ONNUR MÅL taksstødan skuldi vera á fiski-|isku støduna, er hetta fyri|fiskifør og fyri Grønland ein- | her um leiðir helst limir av , økinum, hvussu leingi undan-|nærmast befnleiðis at undir-|ans grønlendsk fiskifør. Her-|EF. 1 L db ð taksstødan skuldi vara og um |strika serstøduna, sum Foroy-|av stendst, at tey frammihjá- . Landbúnaður reglurnar, sum skuldu galda,|ar og Grønlandi eru í, vegna | rættindi, sum foroysk og Undir samrådingunum viður- tå ið tann ftíðaravmarkaða |sera smáar møguleikar fyri| donsk fiskifør hava í Grøn- 2. Marknadarskipanin kendi EF, at tær føroysku undantaksstødan = var lokin. | adrari vinnu enn fiskivinnuna. | landi, fella burtur. Undir sam- ; . ég studningsveitingarnar til land- Talan er sostatt ikki um| Avgerðin hjá EF-ráðnum |rådingunum viðurkendi EF, at|Undir samráðingunum við tey | þúnaðin. burtursæð frá mjólka broytingar í EF-grundregluni|um veiðirættindi innan fyri|traditionelt fiskari við foroy- einstoku umsøkjaralondini — er studninginum. fullu inn undir um, at tey einstøku limalond-|fiskimark hjá luttakaralond-|skum og donskum fiskiførum EF gingið við ul ymsar broyt undantaksreglrnar í Rómsátt- ini ikki mugu geva teirra eg-|um skulu vera einmæliar. | innan fyri fiskimark í Grøn-|ingar og ískoyti til reglurnar | målanum, sum loyva studning nu fiskiførum frammihjárætt-| Hetta er í sjálvum sær ein|landi kann halda fram i hægst | um marknadarskipanina, SO" | frå ti almenna. Sostatt kunnu indi til veiðu á egnum fiski-|eyka trygd fyri frambaldi av|5 år at rokna frá 1. januar leiðis at hon kemur at hóska | þegar studningsveitingarnar oki, men um undantók frá |einkarrættinum innan fyri 12/1973, meðan frammihjárætt- betri til landingar- og søluvid | halda fram utian at serstakar henni. fjórðingar í Føroyum, um vit|indi hjá øðrum londum til urskiftini ; umsøkjaralond- reglur fyri Føroyar eru neyð- . til sína tíð hava avgjørt at/fiskiskap vid Grønland skulu|unum. Talan er um broyting- ugar. Sambært feksmarkn- Á ráðharrafundum 11 —12.|.. í EF . á ald: at sambært galdandi|ar og ískoyti, sum galda fyri | „= ginanin. ii 2; Maí fara upp í EF. Men sjálvt| halda uppat sambært galdandi g yi, 3 860 í; laðarskipanina fyri mjólk og desember 1971 í Boise! samd | um avgerðir í hesum málum | reglur, t.v.s, frå 31. mai 1973.| tað víðkaða EF og ikki ein- mjolkavørur er studningur til ust Bretland, Írland og Dan-|fyrmelt sæð ikki kravdu at|Henda samtyktin er eitt tvi- |ans fyri tað ella tey londini, mjólkaframleiðslu ikki lovvd.- mark vio EF um eina skipan vera einmæltar, hevði vissan | falt frávik frá regluni í proto-|Sum hava havt ynskir á hes-| r. EF hevur tó samtykt eina Er eg rd ú fyri framleinging av undan-|kollini um fiskirættindini um, |Um økjum. undantakssiødu = fyri Føroyar iskimark hjá dJuttakaralondu-'| 5 Hr ; - Sø 5 ) yar, ; . [takssiøduni Í veruleikanum | at tey einstóku + limalondini hn: Á sum loyvir føroysku myndug ó einu áðkaðun EF ; ” „ te | Eftir galdandi reglum er|y“ ? y* Iyndug- num í einum vidka um Få. | veri tann sama vegna talskulu kunna varðveita tey|. ; “ EF uoljelk leikunum framvegis at sera Tað er óvist, um skipanin jannagongd, sum fylgd hev-|frammihjárættindi hjá — hvørj- | (3. av MYNGUSKIKUNUM Í hóskandi titøk til ej verður sett í eina protokol| . verið síðani xemb Sri 5 í eildi|áselti lægsti avreiðingarprísur-| hú lak UL af Hygsj .. … ur verið síðani Luxembourg-|um gørum, sum vóru í gildi |; "rr vg fólkinum mjólk til såmuligan ella verður tíkin Við í UPP-| seminna í 1966. Sambært hesa | 31 januar 1971. so leingi|{n tann sami fyri hvort fiska- | — . : g tókusáttmálanum. Í løtuni er i | pa. Den hej. rm ME jag fyri seg alla staðni í EF. | PMS. Heita ber í sær, at lands økusattmak ; | semju skal EF-ráðið, í av-|sum undantaksreglurnar vóru|-*= > = .|kassin framvegis vil kunna veita mjólkastudning. íkt til. at:1 rer ( á í ilt 5 : B Í tí víðkaða EF verður tann líkt til, at tað verður protokol serðum um mál av sera av-|í gildi fyri viðkomandi øki. vidkada Í erdur tå ordad sum skjal. f : lægsti avreidingarprisurin veg- ella fleiri limalondum, strem-|. Um tey føroysku veiðurætt- na flutningskosinaðin settur 2 Salt ba í móti eini lovsn sum øl A A FR burt- | lægri ; fyri ; in . verandi og tey nýggju) í 10|limafondini kunnu ganga við <A NOU hest SpA: tk dvunun, nn fyri | EF -tøllurin á sali er úvið ár roknað frá 1. januar 1973 | il. Í slíkum „ málum hevur | ingur skal avgerast eftir sam- | avreidingarplåssini , í hovuðs- lg kr. fyri hvort tonsið. Um varðveita rættin til einans at hvort limalandið SOStatt, Ut] sáðingum millum myndugleik- marknaðarhavnunum (t. d. i Føroyar , gjørdist luttakari t loyva egnum fiskiskipum at| 2" mun HI hvar reglur EF-S | árnar í Gronlandi, Foroyum|Danmark og Vesturtýsklandi). EF var ú n:ráðandi framveg- fiska innan fyri 6 fjórðingar annars siga, í veruleikanum | so D: ark "Viðvík: li Li sd - framleiðara- is at fáa tollfrítt salt úr Spa- iska innan fyri. j og anmark. iðvíkjandi imaskapur av framleiðara (Ibiza). Mill annað í frá basislinjum. Sum eina ser- nu illum annað av | gerandi týdningi hjá einum Semjan ber í høvudståttum í sær, at limalondini (tey nú- ein vetorætt. | varðveitingini av teimi »r- | samtøkum, sum skul msita | ,; un: á slinjum mr eina ser rðveitins av teimum før tókum, sum skulu u ti at Noree eisini setti fram skipan fyri ávís oki, har fiski- g ein ; ynski um fråvik frå felags EF-tollregiuni fyri salt, og talan (á var um stórar nøgd- ir, vildi EF íkki ganga við til vinnan hevur serliga stóran týdning t. d. í Fóroyum, Grønlandi, Hetlandi og Orkn- eyoyggjunum skal einkar- rætturin somuleiðis galda í 10| ár, men fyri fiskiskap innan fyri 12 fjórðingar frá basis-| tinjum. Finkarrætturih sipar til fiskifør, sum vanliga hava fiskað á hesum fiskilggOum | ik og ut frå havnum framvið fiskiøkinum. sdrenn lQ-ára-|' skeiðið er lokið, skal EF- kommissionin geva frágreiðing til EF-ráðið um sosialu og| búskaparligu viðurskiftini í økiunum, sum hava havt und- antaksstødu, umframt um songdina i fiskastovninum | uttanfyri hesi øki. Á ráðharra fundinum 11. desember mill. um Danmark og EF, EF í nevndu frågreiding, atl serligur dentur skal leggjast á, vidurskiftini í teimum økjum, har fiskivinnan av geografisk- um srundum frramvegis er serliga týdningarmikil vinnu- grein. í hesum grundarlagi skal EF-ráðið bííðai taka stóðu til tilløk, um kunnu avlovsa undantakssigðuna. DS » Hvørii tiltøk, talan kann verða um, er ikki nærri grein- ad út. men tey kunnu til døm- arrættinum bæði innan fyri 6 og 12 fjórðngar ella figgjarlig- ur stuðul frå EF til útbygg-| ng og umlegging av vinnu- lívinum. Tað er sjálvsagt, at grundarlagið undir og tørvur- in fyri at framleingja einkar- | rættin til fiskiskap innan fyri fiskimark er stórri. tess stórri | týdning fiskivinnan hevur. Undir samrødum við leiðandi talsmenn fyri EF var efti uppfatan EF's eingin ivi um, at viðvíkjandi Feroyum og Grønland fór — eånkarrætturin til fiskiskap innan fyri 12 fjórðingar at verða framlongd- ur aftaná tey fyrstu 10 árini, Orsøkin Noreg og | sættis partur skuldi undan- desember fyrst hvussu norska undir INOTCE hvat )-ara vidvikandi, fran fiskiskap innan semja verð- millum £ emju partarnar. veiðurættindi sum innan fiskimark. nesum, fiskiøkinum ásetur neynt váttaði | Ís ; undantaksstødu fjordinga at luttakaralondini ikki kunnu mótvegi Gðr- | dum luttakaral uttan limaland fjórðingar kann oðr- | fjórðingar hinum veiðu | yt |ru loyd, i órímiligan mun nark tttan, limalondunum fiskifør somu fiskifør iimalandi. forða tttakaralondum mark ingar rættindi, komandi Haraftur- EF-reglur fiski- fiórð- fiski- | Ongar flyta teirra harvið skerja fiskiførum tUndini sum limir Undantaksreglurnar eiðurættindini | verja móti avleiðingum | vinnulíkindini á har fiskivinnan kundi gjørda teimum | økjum, irtryj tyuningt vera øllum sum fiskifør limalondunum fiska einkarrætturin tungu innan fiskimark fiski- fiskimark sum viðkomandi Innan fiskifør, indin í Grønlandi er tað ikki av- gerandi, hvørja støðu Føroyar taka til luttøku í EF. Sum partur av EF kann Grønland ikki geva føroyskum fiskifør- | um frammihjárættindi til fiski- | skap uttan, at limalondini i | EF fáa somu rættindi. Um | Grønland kann hugsast at | vilja ganga við til at loyva| "| fremmandum fiskiførum at fiska innan fyri 12 fjórðingar er ilt at síga. men er tó kan- ka ikki óhugsandi fyri ávísar | veiðuhættir ella ávís veiduøk amráðingar | ! hava | mill- | ella ávísar árstíðir. Limalondini mugu ikki fyri tey fiskiøki, sum koma undir | undantaksskipanina, linka tær reglur, sum tey hava ásett fyri fískari. Hetta vil m. a. siga, at gerast Føroyar lut- takari í EF mugu ikki fyri- krivast lagaligari reglur fyri troting innan fyri fiskimarkid rildi, tá Førovar um so verð- fóru uppí EF. Reglan mið- ar ímóti at fyribyrgja. al | veiduøki innan fyri fiskimark | vegna bruk av reiðskapi ella | veiðuháti. sum ikki áður vó- | verða tynd til ógagns fyri fi- skastovnin og fyri fiskiskapin eisint hjá fiskiførum frá ødr- um limalondum, tá undan- taksstóðan er yiirstaðin, í seinasta lagi Í januar | 1978 skal EF-ráðið samtykkja eglur fyri fískari vid ti Í|fiskaflaki. yggju at verja havfiskileiðir og at varðveita teir biologisku yresursiranar í sjónum. Hvus- su hesar reglur nærri skulu verða, hevur ikki verið umrøtt undir samráðingunum, men tað er ikki ætlanin at áseta gjølligar forskriftir fyri hvort einstakt veiðugki ella lima- land. Hugsanin er heldur at samt) kkja nakrar hovuðsregl- ur, sum skulu galda fyri oll limalondini sum t. d. minstu- |um fiskamjøl og fiskaolju. enn tær reglur, sum eru il Noreg luttók ikki í semjuni| oysku frammihjárættindunum | marknadarskipanina, er eftir ráðharrafundunum í 1971. fremst, komu stórur fiskiøkinum 12-fjordinga taksregluna, og at orðalagið y skal galda aftaná undantaksstøduna | 10g stóra trygd fyri einkarrættinum 12-fjórðingar i, sum Seinri núverandi reglum ótvungin. Í víðkaða EF verður tað í viss- um forum gjørligt at geva ikki-limum somu skyldu til at yvirhalda lægstu prisirnar, sum limir hava. Tann núverandi marknaðar- skipanin = hevur ongar reglur % í víðkaða EF skulu viðurskift- ini viðvíkjandi framleiðslu og sólu av fiskamjøli og fiskaolju kannast fyri at finna fram til tørvandi tiltøk. Hetta ber í sær, at ein marknaðarskipan ivaleyst skal gerast fyri hesar vørur. Ein slik skipan skal gerast soleiðis, at framleiðslan fær rímiliga verju móti kapp- ing frá londum, sum íkki eru límir av EF, men má ikki føra til týning av fiskastovn- inum ella til at halda liv í olønandi fyritøkum. Fryst fiskafløk eru heldur ikki uppi í t núverandi marknaðarskipaninil = Víðkaða EF skal kanna marknaðar- viðurskiftini fyri fryst flok og gera neyðug tiltøk til at loysa teir spurningar, sum kunnu koma, um flakaframleiðslan økist í mn til søluna av fesk- um fiski og av, at flakafram- leiðslan umborð á ídnaðar- trolarum økist í mun til fra: kidsluna á landi. Ætlanin er at gera eina marknadarskipan í tí víðkaða EF til stabiliser- |ing av prísunum av frystum Av ávísum orsøkum er tann galdandi — markadarskipanin Í Í EF ikki væl hóskandi til við- urskiftini í Føroyum. EF hev- ur undir samráðingunum við- urkent, at serligar umsigður og serligar spurningar gera seg galdandi á hesum økinum i Føroyum. EF hevur sam- tykt, at gera tørvandi tillag- ingar, so marknaðarskipanin kann virka í Føroyum, um eina undantaksskipan. Undir samrådingunum upp- lýsti EF, at sambært galdandi EF-reglur hava skip, sum fara á saltfiskaveidu, rætt til tollfrítt salt, og at tollurin á salti til framleiðslu av salt- fiski, sum verður útfluttur til lond uttan fyri EF, kann verða — endurgoldin. Harum- framt skal, sambært sáttmála millum EF og Spaniu, EF- | tollurin á salti frá Spaniu stigvist minka til í 1977 at verða 40% av EF-tollinum; eftir ollum at dóma kemur ein nýggjur sáttmáli við Spa- níu at avloysa tann núgald- andi og føra við sær, at m. a. salt úr Spaniu verður toll- frítt. Samstundis eigur at vera havt í huga, at tey nýggju limalondini skulu tillaga sín- ar tollsatsir stigvíst til EF- tollin, og kemur ti ein lægri tollur enn nevndu knappar 60 kr. fyri tonsið at galda | fyri innflutning av salti úr Spaniu, um Føroyar gerast luttakari í EF. Galdandi EF-reglur bera so- statt i særa, at einans salt- fískur framleiddur uppi á landi i Førovum og sum verð- ur útfluttur til limalond, verd- ur nervadur av EF-tollinum, um Føroyar luttaka i EF. Tå havt verður í huga, at núver- andi EF-tollurin á salti vildi dýrkað framleiðsluútreiðslur- nar við stórt sæð minni enn 1% av salífiskavirðinum, og at tollurin einans rakar ein lutfallslígan Btlan part av framleiðsluni av saltfiski varð fråsøgnin hjá EF tíkin til efirtektar, og kravið um eitt tollfrítt kontingent slept. 3. Almennur stuðul til skipubygging og so leingi sum vidurskiftini í | heimahoyrandi Í I | Foroyum og Grønmfandi ikki ókjum. 1 yri til dømis Føroy-|støddir á fiski, meskavídd 3 gerast limur av EF skipakeyp | I vóru heilt og aldeilis broytt. [ar merkir hetta, at einkar- | kanska veiduhættir. Tá hesar | (si 2. grein, 3. petti í proto- = . - Tá tað í frágreiðingini hjá FF|rætturin til fiskiskap á ti for-|avgerðir skulu takast, eru ílkollini um Føroyar, skjal nr. Eftir galdandi reglum er EF- kommissiónini skal = leggjast lovska fiskiøkinum innan fyri) hvussu so er summi tey týdn-| 1). tollurin á tlfari til skipa-