leygardagur 1. apríl 2000síða 4

Sigrun hevur framsýning EYÐUN KLAKSTEIN Í dag klokkan 16.00 letur um listafram- sýning í Listaskálanum í Havn. Tað er Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen, sum fer at sýna fram verk hjá sær, og hetta er fyrsta ferðin, at hon hevur ser- framsýning í Listaskálanum. Sigrun er fødd á Eiði, ho er útbúgvin á Tekniskúlanum hjá Askou Jensen á Glyptotekinum í Keypmannahavn. Hon hevur somuleiðis gingið á málara- og grafikkskúlanum á Kunstakademinum í Keypmannhavn. Síðani miðskeiðis í sjeytiárunum hev- ur Sigrun sýnt fram á Eiði og í Havn, og hon hevur millum annað verið við á Ólavsøkuframsýningum og Várframsýn- ingum. Hon hevur eisini sýnt fram í Danmark og Svøríki. Tíðin í Eysturgrønlandi frá 1992 til 1998 hevur givið henni stóran listarligan íblástur, og í fjør hevði hon framsýning í Grønlandi. Framsýningin er til 24. apríl. Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen sýnir í hesum døgum fram listarverk hjá sær í Listaskálanum í Havn. Mynd: Jens Kr. Vang SVEINUR TRÓNDARSON Eftir at hava verið løgreglu- maður í meiri enn 37 ár, hevur Suni Vinther nú latið seg úr búnanum fyri sein- astu ferð. Hósdagurin var hansara seinasti arbeiðsdag- ur, so hóast hann ikki gevst hjá løgregluni fyrr enn næsta mánaðarskifti, so verður hann ikki aftur at síggja í búna. – Eg fari ongantíð í hann aftur, sigur Suni Vinther. Men tað er ikki tí, at hann hevur verið ónøgdur við ar- beiði, men tá ein er givin, ja, so er ein givin. Ein long og gíð søga Tá Suni Vinther, um árs- skiftið 1963 fór til arbeiðis úti í Kastrup, var hann - og tveir aðrir føroyingar - tann fyrsti, sum var útbúgvin løgreglumaður eftir tí skip- an, sum koyrir enn tann dag í dag. – Vit byrjaðu á Politiskúl- anum og tá tað var liðugt, vórðu vit sendir til arbeiðis í Kastrup. Har var eg so í gott og væl eitt ár, til eg í juni 1964 varð fluttur heim til Føroya. Burtursæð frá 1969, tá eg tók kriminal- útbúgvingina í Danmark, so havi eg verið her síðani, sig- ur Suni Vinther. Og hann letur sera væl at. Tað eru tey góðu minnini, sum ganga aftur, og hóast tað eru seks ferðir fleiri løg- reglumenn nú, so heldur Suni ikki, at tað er so nógv øðrvísi, enn tað var tá. – Av tí at tað eru fleiri løgreglumenn, so verður gingið vaktir, og tí hevur tú serliga nógv saman við teimum, sum tú hevur vakt saman við, men tað er einki óvanligt í tí. Samanhaldið hevur kortini verið sera gott tvørtur um vaktirnar, og í so máta er tað einki øðrvísi Súni Vinther hongt búnan í skápi Hósdagurin var seinasti arbeiðsdagur hjá Súna Vitnher, støðleiðara í Havn. Hann fer frá fyri aldur um mánaðar- skifti apríl-mei, men hann hevur verið í uniforminum fyri seinastu ferð enn tá vit vóru 10, sigur Suni. Ein broyting er kortini, at í »gomlum« døgum, var tað ikki óvanligt, at ein løg- reglumaður fór út til eitt- hvørt einsamallur, og tí fekk hann eitt tætt samstarv við sjúkrabilførararnar, sum ofta eisini komu einsamall- ir. – Tí kanst tú siga, at vit tá arbeiddu meira saman tvørtur um fakmørkini enn vit gera í dag, men tað hevði eisini verið óhugsandi at farið út einsamallur í dag. Uppbygdi kriminaldeildin Í 1969 varð heitt á Suna um at átaka sær at uppbyggja kriminaldeildina, sum skuldi setast á stovn í Før- oyum. Eingin útbúgvin løg- reglumaður var í Føryoum og tí mátti Suni til Dan- markar har hann tók eina rúgvu av kriminalskeiðum, samstundis, sum hann ar- beiddi á kriminaldeildini í Næstved. – Eg haldi, eg tók øll skeiðini, sum vóru á krimi- naløkinum tá, men tað er tíverri komið so nógv aft- urat síðani. Tá var t. d. einki, sum kallaðist edv-krimi- nalitetur, so..., sigur Suni og smáflennur. Heimafturkomin starvað- ist hann so sum leiðari á kriminaldeildini í 15-18 ár - hann minnist ikki sjálvur - og tey munnu ikki vera so fá, sum serliga minnast Suna sum kriminalpolitist. Í 1988 varð hann so út- nevndur støðleiðari í Havn. Táverandi støðleiðari, Nicl- as Akraberg Poulsen, gjørd- ist politiinspektørur og Suni fekk hansara starv. Hesum starvi hevur hann so sitið í til hósdagin tá hann hevði seinasta aktiva starvsdag. Komandi mánaðin gongur so við at hava summarfrí og tá 1. mai kemur er Suni Vinther fyrrverandi løg- reglumaður. Suni og drotningin Suni Vinther gevst hjá løg- regluni nú hann gerst 60 ára gamal. Henda møguleika hava løgreglumenn, men teir kunnu arbeiða til teir eru 63. Kortini valdi hann hesa loysnina, og í staðin fer hann at stákast við okkurt heima. Men hann fer hvørki at ansa seyði ella rógva út, tí hann hevur hvørki trøð, seyð ella bát. – Onnur í familjuni hava havt størri hug til tað enn eg, og tí helt eg, at tey skuldu sleppa framat. Men eg fari nokk ístaðin at brúka meiri tíð upp á Reyða Kross, sigur Suni Vinther. Kona tín sigur, at nú sleppur tú, at gera tað, sum hevur ligið á láni í 37 ár. Hvat sigur tú til tað? – Oyjøssus! Jú, har havi eg ríkiligt at tríva í eisini, so eg skal nokk fáa tíðina at ganga, sigur Suni Vinther, sum fyllur 60 ár tann 16. apríl. Tann dagin gloymir hann neyvan, tí hann er javngamal við Margrethu drotning, so var hann heima, so fekk hann nokk at hoyra, at hon hevur føð- ingardag. Men tað verður hann ikki, tí hann og familjan fara út at ferðast tá tann stóri dag- urin upprennur. Sosialurin takkar Suna fyri samstarvið, meðan hann hevur verið løgreglu- maður og ynskir honum alt tað besta nú eftirlønaraldur- in byrjar. Sjálvur óttast hann kortini ikki fyri tí. – Men munnu ikki timb- urmenninir fara at koma um einar tveir mánaðir, spyr hann... 7 tíðindablaðið sosialurin Nr. 65 - 1. apríl 2000 6 tíðindablaðið sosialurin Nr.65 - 1. apríl 2000 Sosialurin - 311820 Fæst eisini til damur í reyðum liti kr. 3.299.- Støkk inn á gólvið og síggj okkara breiða úrval av súkklum Kr. 1.849.- Vit hava eisini Winther súkklur á goymslu BUDDY kr. 299.- CRACKERJACK Kr. 349.- SVEINUR TRÓNDARSON Í blaðnum í gjár, endurgóvu vit brot úr ársfrágreiðingini hjá nevndini fyri Føroya Banka, sum m. a. fanst at lógarbroytingini, sum er á veg í lógini fyri Landsbanka Føroya. Nevndin vísti á, at tað í løtuni sær út til, at lands- bankin fær eina serstøðu, við tað at hann kann gerast banki hjá kommunum og øðrum almennum stovnum og hetta er at gera seg inn á kappingarøkið hjá føroysku peningastovnunum við lóg. Tekur frá hinum Tá Karsten Hansen legði uppskotið fyri tingið, gjørdu stjórarnir í føroysku pen- ingastovnunum skjótt av og sendu fíggjarnevndini bræv, har teir gera vart við sína støðu. M. a. vísa stjórarnir á, at landsbankin við ver- andi valutastøðu Føroya ikki hevur møguleika til at liva upp til endamálsorð- ingina um at arbeiða fyri tryggum fíggjarviðurskift- um í Føroyum, av teirri or- søk, at Føroyar ikki hava sín egna gjaldoyra. Tí ber m. a. ikki til hjá landsbankanum at stýra gjaldførinum sum er, tí før- oysku peningastovnarnir sjálvir kunnu lána gjaldføri uttanlands. Stjórarnir gera vart við, at landsbankin, um lógin verð- ur broytt, ger seg inn á teirra arbeiðsøki, ístaðin fyri at lata teirra peningastovnar, sum hava útbúgvið fólk, røkja uppgávuna við gjald- førinum fyri landsbankan. Teir siga, at landsbankin higartil hevur gjørt eitt stórt arbeiði fyri at betra um bú- skaparligu tilvitanina í Før- oyum og tað eigur hann at halda seg til. Hann eigur at hava yvirskipaða eftirlitið við gjaldførinum og ikki sjálvur umsita gjaldførið. Landsbankin eigur at útlisi- tera uppgávuna, sum ikki nýtist merkja, at alt verður sett í føroyskar peninga- stovnar. Hava gloymt kreppuna Landsbankin hevur sent fíggjarnevndini svar til brævið frá peningastovn- unum. Har verður víst á, at tað tykist, sum hava føroy- sku peningastovnarnir hava Nevndin í Føroya Banka fanst á aðalfundinum at broytingunum, sum eru á veg í lógini um landsbankan, men alt bendir á, at løgtingið samtykkir broytingarnar í lógini um landsbankan Undirtøka fyri at lands- bankalógin verður broytt misskilt týdningin av krepp- uni í 90 árunum og arbeið- inum, sum var gjørt í kapitalmarknaðarnevndini. M. a. var ov nógv fíggj- arlig bond vóru millum myndugleikarnar og pen- ingastovnarnar við veðhald- um, innlánum og útlánum. Ein av lærunum var, at landskassin eigur at læna við lánsbrøvum á markn- aðinum og ikki beinleiðis úr peningastovnunum, verður eitt nú sagt í skrivinum frá landsbankanum. Landsbankin gevur pen- ingastovnunum rætt í, at tað ikki ber so væl til at reka gjaldoyrapolitikk tá landið ikki hevur sjálvstøðugt gjaldoyra, men tí hevur tað størri týdning, at myndug- leikarnir umsita almenna fíggjarogn í eini heild og við umhugsni fyri framtíðini. Vandi er fyri, at góðu tíðirnar fremja útlánshugin, sum aftur setur meira ferð á vinnuna. Landsbankin held- ur ikki at alment gjaldføri eigur at vera brúkt til at slík- an útlánsvøkstur, men held- ur eigur at verða goymt til tíðirnar gerast verri. – Best egnaði stovnur at Faroe Brass til Onglands DAGFINN OLSEN Føroyska tjóðhornorkestr- ið, Faroe Brass, hevur fingið serliga innbjóðan til European Champion- ships, sum verða 28. apríl í Birmingham í Onglandi. Faroe Brass er sett sam- an av 8 lokalum føroysk- um hornorkestrum. Kappingin í Birming- ham er heimsins stórsta og er besti og mest spenn- andi møguleikin hjá før- oyskum blásarum í áravís. Flogfar lættir sær á úr Vágum tann 26. apríl og tey, ið hava áhuga, kunnu venda sær til Faroe Trav- el. Ferðalagið er aftur í Føroyum 30. apríl. Í løtuni verður leitað eftir sponsorum til ferðina og verður heitt á fólk og feløg um at hjálpa til at gera ferðina til eina væl- eydnaða tónleikaferð. Fundur um KT Mánakvøldið klokkan 20 skipar Ungmannafelagið Samband fyri almennum fundi um KT í Føroyum á Runavíkar Sjómans- heimi. Olav Enomoto fer at greiða frá um KT í prak- sis, og eisini luttaka løgtingslimirnir Edmund Joensen og Alfred Olsen. Umframt at vera virkin limur í Ungmannafelag- num Samband er Olav Enomoto útbúgvin data- matikari og starvast dag- liga hjá føroyskari teldu- fyritøku. ek Faroe Brass er boðið til meistaraskap í Ongland og sóknast nú eftir sponsorum Marknaðardagur í Sjónleikarhúsinum Havnar Sjónleikarfelag skipar í dag fyri marknaðar- degi í Sjónleikarhúsinum. Stórur loppumarknaður verður, har møguleiki er at onga sær ymsar lutir. Mill- um annað er ein rúgva av bókum bíliga til sølu. Til børnini veður fiskibrunnur og eisini verður tombola við ymiskum heimabakstri. Kaffi og te verður at fáa. Tiltakið er í dag frá klokkan 10 til 17. standa fyri heildarumsiting- ini av almennari fíggjarogn er landsbankin. Uppgávan er ein náttúrlig monopol- uppgáva, tí annars fæst ikki ein heildarumsiting, sigur landsbankin í skrivinum. Taka eftir øllum at døma undir Hóast mótmæli frá peninga- stovnunum, so bendir alt á, at uppskotið hjá landsstýris- manninum við fíggjarmál- um fær undirtøku í fíggjar- nevndini. Nevndin hevur ikki latið tinginum álit, men ein kann- ing, sum Sosialurin hevur gjørt vísir, at tað eftir øllum at døma er undirtøka fyri uppskotinum hjá lands- stýrismanninum. Verður gomul tíð havt í huga, so kann tað kanska tykjast løgið, at Fólkaflokk- urin tekur undir við máli- num, tí hann hevur ikki ver- ið serliga heitur fortalari fyri landsbankanum. Sum skilst tekur Fólkaflokkurin í fíggj- arnevndini undir við máli- num, og tá bæði Tjóðveldis- flokkurin og Sjálvstýris- flokkurin eisini taka undir, so er meiriluti. Men hann tykist gerast størri, tí Javnaðarflokkurin í fíggjarnevndini tekur eis- ini undir við uppskotinum. Vilhelm Johannesen, úr Javnaðarflokkinum, sigur, at teir taka undir við upp- skotinum, tí teir halda at tað er rættast, at landsbankin umsitur almenna gjaldføri. – Uttan at leggja nakran undir nakað, so vístu 80 ár- ini, at føroysku peninga- stovnarnir ikki dugdu at fara um gjaldføri og m. a. tí end- aðu vit í eini svárari kreppu. Vit vilja ikki hava, at tað skal henda einaferð enn og tí halda vit, at landsbankin skal umsita gjaldføri lands- kassans, so tað ikki verður oyst út í samfelagið, sigur Vilhelm. Bjarni Djurholm, formað- ur í fíggjarnevndini váttar fyri Sosialinum, at álitið er komið undir land og hann væntar, at málið verður av- greitt mánadagin. Hóast hann ikki vil siga, at nevnd- in tekur undir við uppskot- inum, so vil hann kortini siga, at tað er nógv, sum bendir á, at tað verður sam- tykt næstan sum tað var framlagt.