týsdagur 4. juni 2002síða 4

6 Nr. 103 - 4. juni 2002 Nr. 103 - 4. juni 2002 7 – Samgonguskjalið er staðfestingin av, at løgmaður ongantíð ætlaði at taka okkum upp í eina samgongu. Í høvuðsheitum kun- du vit tikið undir við tí mesta av sam- gonguskjalinum, sig- ur Lisbeth L. Peter- sen, forkvinna í Sam- bandsflokkinum POLITIKKUR Heri á Rógvi Sambandsflokkurin gjørd- ist stóri sigursharrin við valið 30. apríl, men kortini endaði flokkurin aftur í andstøðu. Hetta er Lisbeth L. Peter- sen, forkvinna fyri Sam- bandsflokkin, als ikki nøgd við. – Vit eru kedd um, at vit ikki komu í samgongu, men veljararnir hjá okkum hava ávirkað samgonguna, og hetta fegnast vit um, sig- ur Lisbeth L. Petersen, tá vit ringdu hana upp eftir viðmerkingum til sam- gonguskjalið, sum varð undirskrivað í dag, týsdag- in. Hon vísir við hesum á, at samgongan við hesum sam- gonguskjalinum hevur lagt á annan bógv í fullveldis- málinum. – Fullveldi er lagt á ís næstu fýra árini, sigur Lis- beth L. Petersen. Hon heldur, at tað ongan- tíð var ætlanin, at Sam- bandsflokkurin skuldi ger- ast partur av einari kom- andi samgongu. – Samgonguskjalið er staðfestingin av, at løg- maður ongantíð ætlaði at taka okkum upp í eina sam- gongu, sigur Lisbeth L. Petersen, sum ikki heldur, at nakrar av umberingunum hjá løgmanni kunnu góð- takast. Hon vísir eisini á, at tað í valstríðnum varð gjørt til eina fólkaatkvøðu um full- veldi, men hetta verður sett til síðis nú. – Teir venda og snara øll- um, sigur Lisbeth. Samd, ósamd – Í høvuðsheitum kundu vit tikið undir við tí mesta av samgonguskjalinum, sigur Lisbeth L. Petersen. Hon sigur, at samgongu- skjalið nógvastaðni er merkt av leysum orðingum. Eisini eru fleirir orðingar, ið øll kunnu taka undir. – Teir hava fingið ein hvøkk. Teir hava steðgað førda politikkinum. Hetta hava veljararnir hjá okkum víst teimum á, sigur Lis- beth. Fleiri orðingar í sam- gonguskjalinum kennir hon eisini aftur frá teirra fund- um við løgmann og frá val- stríðnum. Hon heldur eis- ini, at tað er ógvuliga lítið konkret skrivað nógvastað- ni. Hóast Sambandsflokkur- in í høvuðsheitum kundi tikið undir við samgongu- skjalinum, so merkir hetta ikki, at flokkurin er samdur við øllum. Lisbeth L. Petersen sigur, at flokkur hennara ikki vildi ganga við til, at ar- beiðið við at yvirtaka løg- reglu og rættarskipan skul- di halda fram, ið nú stendur í samgongskjalinum. Held- ur ikki gekk Sambands- flokkurin við til, at blokk- urin skuldi fastfrystast, so- leiðis sum tað nú er stungið út í kortið. Lisbeth L. Petersen held- ur ikki, at tað rennur væl saman, tá samgongan ynsk- ir at gera almennu umsit- ingina ódýrari og at eitt stýri verður sett afturat. Fólka- og Miðflokkurin Tá vit spyrja hana eftir, hvør flokkur serliga merkir hetta nýggja samgongu- skjalið, so heldur Lisbeth L. Petersen, at tað sæst lítið til Tjóðveldisflokkin, men kanska meira til Fólka- flokkin og Miðflokkin. Í samgonguskjalinum setir samgongan sær sum mál at yvirtaka eina longri røð av sokallaum smærri málsøkjum. Hetta roknar Lisbeth tó ikki við, at teir fara at klára. – Tað er eitt risastórt ar- beiði í hesum. Teir hava eis- ini sett sær nógv og stór mál áður, men tað hevur ikki borið til, og tað fer tað heldur ikki hesaferð, sigur Lisbeth L. Petersen. Hóast fullveldi nú er lagt á ís, so roknar forkvinna Sambandsfloksins við, at Tjóðveldisflokkurin eigur okkurt annað í skjáttuni. – Vit hava eina sterka andstøðu, sum fer at ar- beiða væl saman, sigur Lis- beth L. Petersen at enda, nú líkt er til, at fara at verða fýra ár í andstøðu í parti við Javnaðarflokkinum. Á tingfundi fríggjadagin valdi Føroya Løgting nýggjar løgtingsnevndir eftir valið 30. apríl. Tað tók drúgva tíð hjá landsins kosnu at telva allar sessirnar upp á pláss. Eisini var trupult at seta nøvn á. Endin gjørdist, at andstøðan fekk formanssessirnar í vinnu- og trivnað- arnevndini. Hinar nevndirnar eigur ein úr samgongu sum formann. Endaliga býtið gjørdist hetta. Nýggjar løgtingsnevndir Fíggjarnevndin Fastir limir: Óli Breckmann (form.) Kári P. Højgaard Kristina Háfoss Tórbjørn Jacobsen Lisbeth L. Petersen Johan Dahl Vilhelm Johannesen varalimir: Jógvan við Keldu Poul Michelsen Jógvan Arge Páll á Reynatúgvu Alfred Olsen Kaj Leo Johannesen Henrik Old Uttanlandsnevndin Fastir limir: Hergeir Nielsen (form.) Jógvan við Keldu Jógvan á Lakjuni Jenis av Rana Johan Dahl Jóannes Eidesgaard Katrin Dahl Jakobsen Varalimir: Niklái Petersen Jóanis Nielsen Heðin Zachariasen Heini O: Heinesen Heðin Mortensen Andrias Petersen Henrik Old Landsstýrismálanevndin Fastir limir: Heini O. Heinesen (form.) Jákup Mikkelsen Kaj Leo Johannesen Varalimir: Niklái Petersen Heðin Zachariasen Lisbeth L. Petersen Vinnunevndin Fastir limir: Henrik Old (form.) Heini O. Heinesen Tórbjørn Jacobsen Heðin Zachariasen Alfred Olsen Kaj Leo Johannesen Gerhard Lognberg Varalimir: Annita á Fríðriksmørk Niklái Petersen Poul Michelsen Johan Dahl Bárður Nielsen Katrin Dahl Jakobsen Vilhelm Johannesen Trivnaðarnevndin Fastir limir: Alfred Olsen (form.) Jóanis Nielsen Jenis av Rana Páll á Reynatúgvu Marjus Dam Kristian Magnussen Andrias Petersen Varalimir: Óli Breckmann Heini O. Heinesen Jógvan Arge Kaj Leo Johannesen Heðin Mortensen Katrin Dahl Jakobsen Gerhard Lognberg Mentanarnevndin Fastir limir: Annita á Fríðriksmørk (form.) Jógvan Arge Jákup Mikkelsen Kári P. Højgaard Heðin Mortensen Katrin Dahl Jakobsen Andrias Petersen Varalimir: Tórbjørn Jacobsen Kristina Háfoss Jógvan á Lakjuni Jóanis Nielsen Marjus Dam Gerhard Lognberg Kristian Magnussen Rættarnevndin Fastir limir: Jógvan á Lakjuni (form.) Poul Michelsen Jógvan Arge Niklái Petersen Bárður Nielsen Johan Dahl Kristian Magnussen Varalimir: Jóanis Nielsen Jógvan við Keldu Heini O. Heinesen Páll á Reynatúgvu Alfred Olsen Heðin Mortensen Jóannes Eidesgaard Óli Breckmann er nú formaður fyri hina størstu løgtingsnevndina, fíggjarnevndin Hergeir: Hergeir Nielsen gjørdist ikki løgtingsfor- maður. Ístaðin gjørdist hann formaður fyri uttanlandsnevndina Heini O. Heinesen er ikki longur formaður fyri vinnunevndina, men tað rakk til ein formanssess í landsstýrismálanevndini Henrik Old kann næstu tvey árini kalla seg for- mann fyri vinnunevndina. Eftir tvey ár tekur ein sambandsmaður við Alfred Olsen situr somu- leiðis sum formaður í tvey ár, áðrenn ein javnaðar- tingmaður kemur ístaðin Næstu fýra árini kann Annita á Fríðriksmørk kalla seg formann fyri mentanarnevndini hjá løgtinginum Jógvan á Lakjuni hevur skift formanssessin í mentanarnevndini út við formanssessin í rættarnevndini Lisbeth L. Petersen: Fullveldi fastfryst – Tað kann ikki vera av politiskum orsøk- um, at javnaðarflokk- urin varð útihýstur frá at koma í sam- gongu, sigur Jóannes Eidesgaard SAMGONGU- SAMRÁÐINGAR Áki Bertholdsen – Tá ið Annfinn Kallsberg skipaði nýggja samgongu, leyp hann uppum, har garð- urin var lægstur. Tað sigur Jóannes Eides- gaard um tað nýggju sam- gonguna, sum nú er skipað. Eftir at hava lisið sam- gonguskjalið, staðfestir hann at hóast nógv ivamál eru, kann ikki vera av polit- iskum orsøkum, at javnað- arflokkurin ikki fekk høvi at gerast ein partur av sam- gonguni. Sum hann vísir á í aðrari grein, kann javnaðarflokk- urin taka undir við stórum parti av samgonguskjalin- um, var tað umskrivað og polerað eitt sindur á summ- um økjum. – Tað er áhugavert at staðfesta, at tær forðingar sum lógu í vegin fyri eini samgongu við javnaðar- flokkin, ikki longur liggja í vegin fyri eini samgongu við miðflokkin, sigur floks- formaðurin. Var bara lótir Er orsøkin til, at tit ikki eru við í samgonguni í botn og grund ikki tann, at javnað- arflokkurin er vorðin so sambandssinnaður, at ber ikki til at koma nakran veg á sjálvstýrisleið? – Nei, tað haldi eg ikki, tí poltiskt er tað ikki so nógv sum skilir, at tað ikki kundi borið til, bara viljin var til staðar. Men tað, sum er far- ið fram, er hinvegin prógv um, at Anfinn Kallsberg ongantíð hevur meint nak- að við tað, sum hann ferð eftir ferð hevur ført fram, um, at hann vildi hava eina breiða samgongu. – Nú eru 33 dagar farnir síðani valið, men av allari hesari tíðini, hevur hann bara brúkt fýra dagar upp á samráðingar við javnaðar- flokkin um eina breiða samgongu, hann sigur seg hava sóknast eftir alla tíð- ina. – Sostatt mugu vit stað- festa, at maktin er blivin eitt endamál í sær sjálvum og tað er eitt afturstig fyri fólkaræðið. – Hann hevur eisini bein- leiðis sagt, at hansara upp- gáva er at seta fólkaflokkin í eina so góða støðu sum gjørligt. – Hetta vísir, at løgmaður misskilir, ella mistulkar, embætið sum løgmaður. Hinvegin heldur formað- ur javnaðarfloksins kortini, at tað er ikki meiri enn rímiligt, at somu flokkar, sum skóru 366 millíónir av ríkisveitingini úr Danmark, sleppa at halda fram, so at teir eisini sleppa at merkja sviðan av minkandi inntøk- uni, ístaðin fyri at turka upptakið upp í onkran ann- an. Valdu lættastu loysnina Formaður javnaðarfloksins heldur eisini, at við at taka miðflokkin upp í samgong- una, hevur løgmaður heilt einfalt lopið upp um, har garðurin varð lægstur. – Tað hevur verið lættari hjá samgonguni at adoptera miðflokkin og so bara lata hann yvirtaka onkur av teimum málsøkjum, sum sjálvstýrisflokkurin natúr- liga misti, heldur enn at samráðast seg til eina heilt aðra samgongu við ein sterkan flokk, sum javnað- arflokkin, ið fór at seta krøv og sum eisini hevði kravt, at málsøkini blivu býtt sundur ímillum flokk- arnar heilt av nýggjum. – Tað er týðiligt, at ein samgonga við javnaðar- flokkin hevur ongantíð verið tað, sum fólkaflokk- urin og tjóðveldisflokkurin vildi hava. – Sostatt er tað ikki javn- aðarflokkurin sum hevur telvað so illa, at hann úti- hýsti seg sjálvan. Tað var ongantíð meiningin, at vit skuldu uppí. Lítið hugaligt Jóannes Eidesgaard dylir ikki fyri, at tað verður lítið hugaligt at fara aftur í andstøðu. – Men tíverrigjørdi løg- maður heldur av at halda fram við tí sama politikkin- um, ið hevur kloyvt landið í tveir partar, ístaðin fyri at brúka tann søguliga møgu- leikan hann hevði at ein stóran part av løgtinginum og føroya fólki um ein og sama politikk. – Nú javnaðarflokkurin fer í andstøðu, er tað so ikki vandi fyri, at hann smeltar saman við sambandsflokk- in og at sambandsflokkurin fer at eta burturav javnaðar- flokkinum. – Jú, tað er altíð ein vandi. Men okkara fremsta uppgávan verður at føra andstøðupolitikk sum ein sjálvstøðugur flokkur, tí hóast vit eru í andstøðu við sambandsflokkinum, merk- ir tað ikki, at vit altíð skulu hava somu støðu, verri enn so. Vit fara altíð at vera okkara egni í andstøðu- og vit eru framvegis einasti flokkur í Føroyum vinstru- megin miðjuna og tað støð- una fara vit at varðveita, tí tað hevur føroyski veljarin sanniliga brúk fyri. Heldur hendan samgong- an alt valskeiðið, hevur javnaðarflokkurin verið í andstøðu í samfull 10 ár út í eitt og tað er ikki hent fyrr síðani heimastýrislógina. Men tað fer ikki for- mannin í javnaðarflokkin- um at umhugsa sína støðu í flokkinum. – Eg haldi ikki, at vit, ella eg sjálvur, kundi gjørt so nógv við støðuna, tí tað, sum hendi, var, at Anfinn Kallsberg gjørdi av at tví- halda um maktina og úti- hýsti øllum øðrum. – Men tað er greitt, at hetta gevur orsøki til sjálv- rannsakan fyri at vita, hvussu vit kunnu styrkja flokkin til at brynja segt út til framtíðar avbjóðingar, sigur Jóannes Eidesgaard. – Men vit mugu eisini taka okkara stýrisskipanar- lógina til eftirmetingar, tí tað, vit hava upplivað síð- ani valið er, at vit hava ikki kunna fingið fríar samráð- ingar í lagm, tí Anfinn Kallsberg kundi seta seg á valdið og seta allar treytirn- ar og tað eigur ikki at henda aftur, leggur Jòannes Eides- gaard afturat. – Samgonguskjalið liggur á nógvum økjum innanfyri tað, sum javnaðarflokkur- in kundi góðtikið, eisini á ríkisrættarliga økinum, sigur Jóannes Eidesgaard SAMGONGUSKJALIÐ Áki Bertholdsen – Samgonguskjalið, sum nú er gjørt ímillum fólkaflokk- in, sjálvstýrisflokkin, tjóð- veldisflokkin og miðflokk- in, liggur á fleiri økjum, innanfyri tað, sum javnað- arflokkurin kundi góðtikið. Jóannes Eidesgaard, for- maður javnaðarfloksins, sigur, at tað er ikki sam- gonguskjalið, sum forðaði javnaðarflokkinum at vera við í eini breiðari sam- gongu, sum Anfinn Kalls- berg ferð eftir ferð sigur, at hann hevur sóknast eftir. – Við ávísum umskriv- ingum og poleringum, kundi javnaðarflokkurin góðtikið ein stóran part av samgonguskjalinum . Og vit mugu eisini staðfesta, at ein partur av samgongu- skjalinum er meiri og minni skrivað av eftir valskránni hjá javnaðarflokkinum, eitt nú ætlaninar hjá samgong- uni á eldraøkinum, heilsu- økinum, fiskivinnuøkinum og eisini hvat økismenning viðvíkur. – Somuleiðis kunnu vit staðfesta, at eisini á ríkis- rættarliga økinum, liggur samgonguskjalið innanfyri tað, sum javnaðarflokkurin stórt sæð kundi góðtikið. Leysar orðingar Hóast javnaðarflokkurin kundi tikið við stórum pørt- um av samgonguskjalinum, leggur formaðurin dent á, at nógvar orðingar eru so leysar, at tað ber ikki til at fáa at vita, hvat liggur aftanfyri. Fyri suðuroyingar hevur tað áhuga, at tunnilin ímill- um Øravík og Hov er ikki nevndur, men nýggjur studentaskúli í Havn er nevndur. Samferðsluhavn á Tvøroyri er ikki nevnd, men nýggur tekniskur skúli í Havn er nevndur, sam- stundis sum hølistrupul- leikarnir hjá HT útbygg- ingini í Klaksvík verða um- røddar. – Men, hvat merkir tað, at landbúnaðarpolitikkurin skal endurskoðast? er tað sama privatiseringsætlan, sum hevur verið frammi? – Hvat merkir tað, at kommunulæknaskipanin skal endurnýggjast við atliti at læknatrotið? – Og hvat merkir tað at arbeiðast skal fyri at gera eina skipan, sum kann loysa trætur á arbeiðs- marknaðinum so skjótt, tær koma í. Merkir tað, at okk- urt slag av arbeiðsrætti skal skipast, spyr javnaðarflokk- urin. Hann spyr eisini, hvat tað er fyri ein eftirlønarskipan, sum ætlanin er at seta í verk? er tað tann ósolidar- iska skipan, sum arbeitt hevur verið við? Samstun- dis tykist um um ætlanin er at sleppa øllum almennum virksemi í oljuvinnuni. Men hann leggur áherðslu á, at fyrrenn greiða er fingin á, hvat liggur aftanfyri tær leysu orðingarnar, ber ikki til at siga við vissu, í hvønn mun javnaðarflokkurin hevði kunnað tikið undir við samgonguskjalinum. Snaring til høgru Samstundis vísir formaður javnaðarfloksins, at eftir samgonguskjalinum, fara Føroyar at snara til høgru tey komandu árini, tí í sam- gonguskjalinum er eisini ein røð av borgarligum til- tøkum. – Tosað verður nógv um privatiseringar og at selja almennar ognir til hægst- bjóðandi og tað merkir væl, at tær eisini skulu bjóðast út uttanlands. Samstundis skulu tænast- ur hjá Strandferðsluni bjóð- ast út. – Harafturat má staðfest- ast korini hjá teimum tíma- løntu vera valla tikin upp á tunguna í nýggja sam- gonguskjalinum. Jóannes Eidesgaard sig- ur, at tað hóvar ikki javnað- arflokkinum at geva ov leysar teymar á hesum øki. Og hann leggur eisini dent á, at øll ivamálini, sum eru í samgonguskjalinum, gera, at enn er ov tíðliga at siga, hvussu javnaðarflokk- urin fer at fyrihalda sær í Løgtinginum. – Men vit fara at føra ein konstruktivan andstøðu- politikk, har vit fara at geva samgonguni eitt munadygt mótspæl og har vit fara at taka undir við teimum mál- um, vit halda vera skilagóð, men har vit fara at átala, har ið tað gongur skeiva vegin, eftir okkara tykki, sigur Jóannes Eidesgaard. Løgmaður leyp upp um har garðurin var lægstur Óneyðugt at vit skiltust upp á hetta Annfinn Kallsberg læt hurðina aftur fyri javnaðarflokk- inum og valdi held- ur tað loysnina tá ið hann skipaði nýggja samgongu, sigur Jóannes Eidesgaard – Á ríkisrættarliga økinum, liggur samgonguskjalið innanfyri tað, sum javnaðarflokkurin stórt sæð kundi góðtikið, so polit- ikkur er ikki or- søkin til, at flokk- urin varð útihýst- ur frá samgong- uni, sigur Jóannes Eidesgaard C M Y K 7 6