hósdagur 6. juni 2002síða 4

6 Nr. 105 - 6. juni 2002 Nr. 105 - 6. juni 2002 7 – Eg skilji ikki, hví javnaðarflokkurin følir seg útihýstan úr samgonguni, tí orsøk- in er eina og aleina politisk, sigur Høgni Hoydal NýGGJ SAMGONGA Áki Bertholdsen – Eg skilji ikki, hví Jóannes Eidesgaard følir, at javnað- arflokkurin er útihýstur frá at koma í samgongu. Hann hevði avgjørt møguleikan, men gjørdi at at ganga aðr- ar leiðir. Høgni Hoydal, formaður tjóðveldisfloksins heldur ikki, at formaður javnaðar- floksins hevur grein í sín- um máli, tá ið hann sigur, at javnaðarflokkurim miðvíst varð skumpaður út í and- støðumyrkið, nú samráðst hevur verið um nýggja samgongu í ein mánað. Jóannes Eidesgaard segði við Sosialin í fyrradagin, at tað kundi ikki vera av polit- iskum orsøkum, at javnað- arflokkurin ikki er við í hesi nýggju samgonguni, tí samgonguskjalinum kann flokkurin fyri ein stóran part taka undir við. Tá ið samgongusamráð- ingarnar ímillum fólka- flokkin, javnaðarflokkin, sjálvstýrisflokkin og tjóð- veldisflokkin slitnaðu, harmaðist Høgni Hoydal. Men samstundis vísti hann á, at orsøkin var, at javnað- arflokkurin at kalla ongi stig varð sinnaður at taka á fullveldisleið og tí slitnaðu samráðingarnar, hóast tjóð- veldisflokkurin hevði strekt seg so langt sum yvirhøvur gjørligt. Nú samgonga er skipað ímillum fólkaflokkin, sjálv- stýrisflokkin, tjóðveldis- flokkin og miðflokkin, staðfesti Jóannes Eides- gaard, at onki er lagt afturat á fullveldisøkinum hjá samgonguni, sum javnaðar- flokkurin ikki kundi taka undir við. – Tað er áhugavert at staðfesta, at tær forðingar sum lógu í vegin fyri eini samgongu við javnaðar- flokkin, ikki longur liggja í vegin fyri eini samgongu við miðflokkin, segði Jóannes Eidesgaard. Skilir onki Hesin skilir formaður tjóð- veldisfloksins púrt onki av. Høgni Hoydal sigur, at Jóannes Eidesgaard veit fullvæl, at hjá tjóðveldis- flokkinum er als onki til hindurs fyri at samstarva við javnaðarflokkin. Hann sigur, at orsøkin til, at onki spurdust burturúr samráðingunum við javn- aðarflokkin var bara polit- iskt og onki annað. – Hvat annað skuldi tað verið?, spyr hann. Hann sigur, at orsøkin til, at samráðingarnar við javn- aðarflokkin slitnaðu, var, at tað bar als ikki til at koma nakran sum helst veg long- ur fram á sjálvstýrisleið. –Tjóðveldisflokkurin toygdi seg so langt, sum hann yvirhøvur kundi og eg eri framvegis rættiliga skelkaður av, at javnaðar- flokkurin ikki vildi taka undir við tí sjálvstýris- flokki, sum lá á borðinum, tí tað hevði eg avgjørt væntað. Høgni Hoydal sigur eis- ini, at síðani fóru samráð- ingar ígongd ímillum fólka- flokkin, sambandsflokkin og javnaðarflokkin og tá var tað tjóðveldisflokkurin, sum varð útihýstur. –Eg havi varhugan av, at tað var eitt sterkt ynski um hesa A,B,C samgonguna, sum førdi til, at samráðing- arnar ímillum fólkaflokkin, javnaðarflokkin og tjóð- veldisflokkin, slitnaðu. Eg haldi, at størsta forðingin fyri, at javnaðarflokkurin er við í hesi samgonguni, er, at hann hevði eitt sterkt ynski um eina samgongu við sambandsflokkin og fólkaflokkin, men tær sam- ráðingarnar slitnaðu so eis- ini og tí var farið víðari til miðflokkin. Jóannes Eidesgaard sig- ur, at á ríkisrættarliga øki- num liggur samgonguskjal- ið innanfyri tað, sum javn- aðarflokkurin kundi góð- tikið? – Tað gjørdi tað so ikki, tá ið vit samráddust, tí tá kundi javnaðarflokkurin ikki taka undir við sjálv- stýrismálinum. Hann sigur, at m.a. kundi javnaðarflokkurin ikki undir nøkrum umstøðum góðtaka, at arbeiðið, at yvirtaka løgreglu og rættar- mál, skuldi halda fram, hó- ast tað longu er byrjað og tí skiltist partarnir. – Men í samgonguskjali- num, sum nú er skrivað, stendur, at tað arbeiðið skuldi halda fram. Formaður tjóðveldisflok- sins fegnast um, at javnað- arflokkurin kortini kann taka undir við fullveldis- politikkinum. –Sigur hann tað, nú sam- gongan er skipað, hevur hann flutt seg og so er tað bert at fegnast um. Men so er eftir at vísa tað í verki. Tó eri eg ógvuliga harmur um, at hann ikki flutti seg so frægt, tá ið samráðingar- nar vóru, heldur enn at siga tað aftaná. Hann vísir eisini á, at tá ið farna valskeið byrjaði, segði javnaðarflokkurin eisini, at hann kundi taka undir við fullveldismáli- num, men tíðin kom at prógvað tað beint øvugta. Hann leggur afturat ætlanin er framvegis at skipað eitt breitt samstarv í løgtinginum, men so fer tíðin at vísa, um javnaðar- flokkurin meinar nakað við, at hann tekur undir við politikkinum, ella um tað einaferð afturat endar sum seinasta valskeið. –Við hesi nýggju sam- gonguni hava fram- vegis beina kós fram- ímóti einum sjálv- støðugum Føroyum, sigur Høgni Hoydal NýGGJ SAMGONGA Áki Bertholdsen – Eg veit væl, at mong siga, at hetta nýggja samgongu- skjalið ikki er so víðgongt sum tað seinasta. Men endamálið er enn tað sama. Høgni Hoydal, formaður tjóðveldisfloksins sigur, at tað er als ikki rætt, tá ið politikarar úr andstøðuni tvíhalda um, at hendan nýggja samgongan hevur slept ætlanini um fullveld- ið. –Tað er ikki rætt. Akku- rát sum í seinastu sam- gongu, hevur hendan sam- gongan sett beina kós fram ímóti fullveldinum, tí allir flokkarnir í samgonnguni taka undir við, at Føroyar fáa sjálvræði. Men hann váttar tó, at ferðin er sett nakað niður við tað, at samgongan hev- ur avtalað, at blokkurin ein- ans læsast fastur, ístaðin at minka, tvs, at hann skal ikki hækka. Higartil hevur hann ikki viljað sagt so nógv um sjálvt samgonguskjalið. Men nú sigur hann, at so- statt byggir hetta sam- gonguskjalið sjálvstýris- samtyktina, við tí undan- taki, at blokkurin ikki verð- ur minkaður. Annars eru allar yvirrtøkur við. Hann vísir eisini á, at bú- skaparpolitikkurin bendir á sama borðið, tí eisini á tí økinum verður kósin fram ímóti fullveldinum hildin. – Eftir samgonguskjali- num skulu vit nevniliga al- samt gera okkum leysari av blokkstuðlinum við tað, at yvirskotið á fíggjarlógini ska l alsamt veksa. Harumframt er full semja um, at tað er neyðugt at lækka skattin hjá lág- og miðalinntøkum og hjá húskum við børnum. –Samstundis er ætlanin at økja munandi um væl- ferðartænasturnar, bæði á eldraøkinum og almanna- og heilsuøkinum sum heild. Men orðið fullveldið verður ikki nevnt í sam- gonguskjalinum? – Jú, tað verður tað! Tað stendur, at vit hava fullan sjálvsavgerðarrætt. Tað stendur eisini, at øll máls- øki skulu yvirtakast, uttan tey, sum hava samband við suverenitetin. Suverenitetur er tað sama sum fullveldið. Sostatt er samgonguskjalið í fullum samsvari við sjálv- stýrissamtyktina, sigur Høgni Hoydal. Fult forsvarligt Jóannes Eidesgaard helt í Sosialinum í gjár, at sam- gonguskjalið var mótstrið- andi so tað munar, tí øðru- megin verður inntøkurnar lækkaðar og honvegin er ætlanin at økja útreiðslur- nar munandi. Hesum er Høgni Hoydal als ikki samdur i. Í fyrstu atløgu heldur hann ikki, at tað er sjálv- sagt, at inntøkurnar lækka fyri tað, um skatturin hjás lág og miðalinntøkum lækkar og blokkurin verður fryst- ur fastur. – Í øðrum lagi er ætlanin at gera neyvar útbyggingar- ætlanir so at vit ikki byggja okkum yvir rygg og koll- sigla búskapin. –Men sjálvsagt er tað av- gerðandi, at tað framvegis er búskaparlig framgongd í landinum. Hesi seinastu ár- ini hevur búskaparligi vøksturin verður ovurstór- ur. Verður hann bara helvt- ina so stóru tey komandu árini, er avgjørt rúmd fyri teimum ytbyggingum, vit hava sett okkum fyri. Høgni Hoydal sigur, at Búskaparráðið er dúgliga spurt til ráðs, tá ið búskap- arpolitikkurin komandi ár- ini varð avtalaður. Løgið at Jóannes følir seg útihýstan – Orsøkin til, at javnaðarflokkurin ikki er við í samgonguni, er tí, at hann heldur vildi hava eina samgongu við fólkaflokkin og sambandsflokkin. Tá ið tað miseydnaðist, kom hann at standa uttanfyri, sigur Høgni Hoydal Høgni Hoydal: Kósin ímóti fullveldinum verður hildin Í nýggja samgonguskjalinum er orðið »fullveldið« skift út við »suverenitet«, sum merkir tað sama. hendan samgongan er fult í samsvari við sjálvstýrissamtyktini, heldur Høgni Hoydal Jan Joensen og Sven Dahl hava nú yvir- tikið virksemið hjá Shell Quick Service í Klaksvík, eftir at Dáv- ur Joensen er givin við hesum. VERKSTAÐ Ragnhild Ellingsgaard Klaksvík: Dávur Joensen hevur síðan 1985 rikið virksemið hjá Shell-støðini í Klaksvík, men fríggjadag- in handaði hann verkstaðið hjá sær yvir á aðrar hendir. Sáttmálin, sum Dávur Joensen hevði við Føroya Shell um at reka virksemið teirra her í býnum, er nú eisini farin í søguna, og hevur Føroya Shell sam- stundis keypt sølubúðina, soleiðis at teir nú sjálvir fara at reka støðina. Fyrr í ár segði Dávur Joensen við Sosialin, at hann helt, at tíðin nú var komin til at gevast. - Eg havi altíð sagt, at eg skal gevast við at arbeiða, áðrenn eg verði seksti. Nú verði eg 58, so tíðin er komin til at gevast, segði Dávur tá við Sosialin. Og fríggjadagin í sein- astu viku gavst hann sostatt við virkseminum á Shell- støðini, og lat verkstaðið í nýggjar hendir. Eingin broyting Jan Joensen hevur tikið yv- ir tann eina partin av verk- staðnum, meðan Sven Dahl hevur yvirtikið hin partin. Sven kemur at taka sær av lakeringum og skaðum, meðan Jan tekur sær av tí mekaniska arbeiðinum, so sum at skifta olju, dekk og annað. Hóast tveir leiðarar nú eru á verkstaðnum, so koma bæði verkstøðini at samstarva um umvælingar av ymsum slag. – Vit leggja okkum sjálv- andi eftir einum góðum samstarvi, soleiðis at kund- in ikki nýtist at skilja okk- um sum tvey sjálvstøðug verkstøð, greiðir Jan Joen- sen frá. Sven Dahl hevur í fleiri ár starvast undir Dávur Joensen, men verður hann nú at meta sum leigari av verkstaðnum. Samstundis hevur verkstaðið eisini fingið nýtt navn, og eitur nú S.D.- lakering. Jan Joensen hevur í fleiri ár havt egið bilverkstað, og hevur sostatt fleiri royndir innan hetta økið. Í eini 10 ár átti hann egið bilverkstað, sum tók sær av lakeringum av bilum, men herfyri seldi hann hetta verkstað. Ístaðin fór hann undir at selja bilar og dekk, og hevði ætlanir um at byggja eitt nýtt høli, har hann kundi skipað virk- semið sítt. - Men tað er vónleyst at fáa hendur á nøkrum grundstykki í Klaksvík. Tá eg so sá, at Shell lýsti eftir nýggjum leiðara her í Klaksvík, valdi eg at bjóða meg fram, greiðir Jan Joen- sen frá. Fríggjadagin fekk Shell soleiðis tveir nýggjar leig- arar í Klaksvík, men sum Sosialurin skilur, verða ikki nakrar stórvegis broytingar á skránni. – Vit koma at reka verk- staðið eftir sama leisti, sum Dávur gjørdi. Lærlingarnir halda eisini fram, og ongar stórvegis broytingar eru í væntu, sigur Jan. Hann leggur tó afturat, at sjálvur fer hann at leggja seg meir eftir at selja dekk og annað tilhoyr, umframt at verkstaðið nú eisini fer at bjóða bilar til sølu. Broytt manning á Shell Quick Service Fríggjadagin fór Shell Quick Service í Klaksvík undir nýggjar hendur Mynd Símun á Høvdanum C M Y K 7 6 Internet Sosialur www.sosialurin.fo in