hósdagur 4. januar 1973síða 5

4. JANUAR 1973. NR. 1. SOSIALURIN Nýggj hagtalsskipan Í eitt ár hava royndir verið gjørdar við innsavning av hag- tólum fyri fiskiveiðu føroy- inga. Ein royndarskipan hevur verið fyri heimaútróðurin og útróðurin undir Íslandi. Og ein skipan hevur verið fyri o & langfaraskip og skip sum fiska i Norðsjónum. Eftir uppskoti frá eini nevnd, samtykti landsstýrið í fjór, at henda royndarskipan skuldi setast í verk frá 1. janu- ar 1972. Tær royndir, sum so vórðu gjørdar hetta árið. skul- di vera grundarlagið undir eini endaligari skipan, sum skuldi fáa lógargildi frá 1. ja- nuar 1973. Henda skipan hevur víst seg at hóska væl. Uppskot til åbøt- ur eru komin frá fiskivinnuni frá nógvum ymiskum monn- um. Sambært landsstýriskunn- gerd verður tí nú hin nýggja skipanin logarfest, og skal so- statt avloysa ta gomlu skipa- nina, sum hevði heimilt í eini landsstýriskunngerð frá 1950. Orsøkin til, at nýggja | skipanin mátti gerast Orsøkirnar til, at landsstýrið tók stig til at seta niður eina nevnd við umboðum frá vinnu- lívi, — vrakarastovni, landsstýri og fiskirannsóknarstovuni, eru fleiri. Gongdin í fjarleiðum fiskiskapinum á og í Norðsjónum seinastu = árini hevur verið merkt av veiðubanninum og kvotareguleringum. Bæði at finna fram til røttu kvotustødd, og til at byta kvot- urnar rættvíst millum lond oki, er tað neyðugt við einum og álítandi og skjótum veidustati- | stikki. | . ” Í Ferð eftir ferð hava føroy-| sku umboðsmenninir staðið | veikari í verjuni av føroyskum | áhugamálum, tí teir ikki høv-| du nágreinilig veiduhagtøl at líta á og vísa til. Á leiðunum undir Føroyum | er kravið til veiðuhagtolini | somuleiðis vaksið. Bæði frál mynduglekum og almenningi | verður oftari og oftari spurt| um, hvussu nógv leiðirnar) undir Føroyum kunnu fram-| leiða, hvussu nógv leiðirnar undir Føroyum kunnu fram- leiða. hvussu nógv kunnu vit veiða undir Føroyum. Til at gera metingar um hetta, sum eru meira álítandi enn tær, sum liggja fyri, slepst ikki und-| an góðum veiduhagtølum. So-| muleiðis tá metingar skulu ger- ast um, hvussu nógvan fiski- | skap stovnurin tolir, um ov- fiskiskapurin ikki skal vaksa. Samantikið, seinastu árini eru krøvini til okkara vitan | um sjógvin vaksin munandi, og sum grundarlag undir ein- um miðvísum politikki í fiski-| vinnumálum vóru åbøtur til hagtølini, tí alneyðugar. LA . Hvussu sær nýggja . . rr skipanin út? Tað hevur verið umráðandi hjá landsstýrinum at funnin varð ein rationell loysn, sum ikki økti um pappírsrúgvuna og roksið hjá fiskivinnuni. Tey bæði uppskotini. hagtalsneyndn hevur lagt á borðið og sum nú fáa lóggildi, tykjast at lúka hesi krøv. | Fyri heimaútróðurin og út- róðurin fáasi hagtølini burtur úr ti vanliga avrokningarseðli-| num. Hverja ferð fiskur verð- ur landaður, fær bátsformaður- | in ein avrokningarsedil við nøgd og virði av veiðuni. Frå | I. januar verður álagt ollum fiskakeyparum at nýta ein av landsstýrinum góðkendan seð-| il, sum aftrat avrokningini hevur nakrar upplýsingar um | fiskiveiduna. Båtsformadurin fær tvey tók av hesum góðkenda sedli, sum og en | og sendir hann annað til løn- javningargrunnin = saman við prísstudningsseðlinum. Síðan | fær fískirannsóknarstovan hen- da sedil frá lønjavningargrunn- inum. Sostatt skulu oyðiblað | íkki fyllast út um veiðu fyri seg, men hagtølnii koma fram vi at senda eitt eykaeintak av | avrokningarseðilinum. Flestu virki nýta longu hen- da sedil, hevur royndarárið | sýnt, at skipanin roynist væl. Ov á skipini, men tíverri er tað ikki eydnast at fáa góðkenda hjá Handilsmálaráðnum enn, og ivingasamt er, um hetta eydnast áðrenn 1. januar. Men landsstýrið væntar, at hetta fer at henda skjótt. Tað verður ú helst = neyðugt, at fiskiskipini eina tíð inn í nýggja árið føra | bæði tað gomlu skipsdagbókina og tann partin av ti nýggju, sum serliga hevur við fiski- skap at gera. men vónandi verður henda tíðin stutt. Hvar er gjørt fyri at greiða fiskivinnu og -flota frá broytingini? Umframt ai hava biødum og umrøtt málið í út-| varpinum, hevur verið roynt at| hava samband við virki og | fiskiskin. Nú áðrenn jól var skriv sent øllum virkjum båtsformonn- um og skiparum un: broyting- ina. Samstundis ger ingargrunnuvin vart t Við, af Fyri langfaraskipini, trolar- arnar, linu-, garna- og snellu-| bátarnar og skipini sum fiska | idnadartrolarar skipanin í Norðsjónum. og nótaskip. er VØTVÍSI. Øll heili hesi skip eina fiskiloggbók vóru tey biðin nýta hana, soleiðis at tey upp í hana; skrivaðu veiðuúrslitini av hvor-| 1 | | | fingu í fjør | umborð og at jari setu, háli, kasti o fr. Stórur partur av skipunum hevur gjørt hetta og tikið væl| undir við tiltakinum >». Sum tað ofta er, tå farið) verður undir okkurt rasjonali- | seringsarbeidi, dregur tað ofta | annað við sær | Tad kom skjótt fram, atl | henda loggbók í mangar mátar lå nokk so nær upp at skips- Gagbókini. 120 royndur lutur, at tann skipsdagbókin, sum verð- ur nýtt umborð á føroyskum skipum, íkki júst er lagað til viðurskiftini hjá einum fiski- skipi. Mest pláss er gjørt til at| siga någreiniliga frá vidurskift- | unum undir sigling, medan hon ikki hóskar til at skriva upp í um fiskiskap. Úrslit av hesum; er, at tær fægstu skipsdagbøk- urnar verða førdar soleiðis sum er tær eiga. Nevndin kom ti til tað úrslit, at tað hevði verið| bæði ein vinningur fyri skips-| dagbókina og fyri hagtolini.| um loggbókin og skipsdagbók- | in vóru ein og sama bók. Skipsdagbókin kom soleiðis| betri at hoska til vidurskiftini | umborð á einum fiskiskipi, meðan hagtølini fingust við at hava eitt svritarblad aftan fyri hvørja skipsdagbokasidu, sum takast kundi burtur úr og sendast inn. Sostatt sama prin- sippið, sum við avrokningar- seðlinum, ikki meira skriviar- beiði, men hagtalsseðilin kem- ur burtur úr vanligu arbeiðs- gongdini. Hin nýggja skipsdagbókin liggur klár til at fara umborð hann fer at krevja hin nýggja | avrokrirgarsedilin. Skiparar fáa eisini boð um skipanina. tá teir mynstra Sostatt skuldi ikki verið iv? um, at ellum er greitt. at] | brovtingin hendir og hví hon | hendir. Til seinast er bara at leggja | aftrat, at landsstýrið vónar, at| oll skilja, at hetta er gjørt fyrst og fremst fyri at verja áhuga- málini hjá teimum, sum uppihald sítt frá fiskivinnuni. Og ti má tað fyrst og fremst verða áhuga teirra at taka væl undir við skipanini gjørligt. so sum LANDSSTYRI 1972 FØROYA 28. descmber Kunngerð Tad verður her gjørt kunnugt, at býráðið í 1973 hevur fund | hesar hósdagar kl. 17: Januar: 11. og 25. Februar: 8. og 22. Mars: 8. og 22 April: 12. og 26. Mei: 10. og 24. Juni: 7. og 21. August: 9. og 23. September: 6. og 20. Oktober: 4. og 18. November: |. 15. og 29. Desember 13. Tórshavnar býráð. skrivað i! lønjavn- | fåa | Framhald frå 6. sidu (1) handverkarum å øllum økjum. Meistaralæran fer nu at fella burtur, við tað at mest sum oll | læran kemur undir skúlagongd. Lønirnar fóru upp við einari | krónu um tíman, prístalið við 2,36 kr. pr. tíma, soleiðis at samlaða inntøkan gjørdist 7.310 | kr. | Légiingið samtykti uppskot |til leingjan av frítíðini, men: tað verður onk land bygt, at | hvor maður skal tvingast til at | ganga fyri onki ein | besta part av árinum!!! EF- málið storan Og varð nógv umrøtt í árinum. sum fór, men er her | at síga, at ein uttanveltað støda | býður onki. Støda má takast. segði Absalon Eysturoy REIÐARAVIRKI HEILSØLA Kolonial & útgerð HERMETIKK TIMBURHANDIL KLÆDNABUD SLEIPISTØD SHELL-AVGREIDSLA ARS DLL FE VER JESS USB EDT NKT. GA DØDE SS SEG GE UU DEILDIR: SKALA SKIPASMIDJA & HANDILSVIRKI, SKALA Skipasmíð . Turkivirki . Handil HANDELSHUSET PESCADERO A-S Strandgade 27A . København K TI ASTA 1830 . Telex 5290 Pf. J. F. KJØLBRO - Klaksvik . Føroyar Telefon 5489 . Telex 20 Telegramadr.: Kjølbro Klaksvik Framhald frå 1. sidu. (1) upp uttan fyri, at taka tær rest- urnar av nordara partinum av tekini niður sum eftir stóðu og |at reisa av nýggjum. Arbeitt| varð uttan ihald til kl. 9 sunnu- | morgunin, tá so væl var komið | ávegis at heilt var. telefonmon- | Samstundis fóru tørar undir at taka automat-| stødina niður og verður hon . , . . | flutt niðan á gomlu støðina til| eftirkanningar. Væntandi kem-| jur tað at taka drúgva tíð áðr- | | enn telefonin kemur aftur í rætt | lag. Fyrst leygarmorgunin varð | hildið neyðugt at senda appa-| raturid av landinum til umvæl- ingar, men seinni varð hildið, at sleppast kundi undan hes-! um. Tá vit leygardagin skiftu nøkur orð við ein av telefon- monnunum varð mett, at tað kom at taka eitt hálvt ár og í besta lagi einar fýra mánaðar áðrenn allir felagar kunnu fáa | telefonina SÍÐA 5 Bókaheimurin Sverri Egholm, landsbókavorð- ur, varð seinasta umboðið, ið hevði orðið, og segði hann m. a.: — Bokasøguligt varð árið 1972 eitt merkisár á mangan hátt. T. d. eru liðin 150 ár, síð- an fyrsta føroyska bókin kom á prent. Tað var H. C. Lyngby: Færøiske kvrder 1822. Tað vó- OSL |ru 140 ár, síðan fyrsta prent- | adu eintøkini av Føroyinga- | søgu komu út. Tað eru somu- |leidis liðin stórt hundrað ár, | síðan fyrsta foroyska prentið varð gjørt í Feroyum Tað var Færingetindende, sum kom á fyrsta sinni í 1852, og sum (bert kom út í 9 nummurum hetta árið. Umframt bøkur og | annað, sum kemur út á hvørj- um ári. komu 60 bøkur i 1972. 9 av teimum eru endurprent- | ingar og 16 umsetingar úr oðr- | um málum. Einar 10 bekur |eru prentaðar uttanlands og á | utlendskum máli, eru ikki tald- jar við. Talið av útlendskt | prentadum bókum tykist vaksa | ár um år. | Heilar Il barnabøkur komu | 1 1972, tó var ein teirra bæði á | foroyskum og donskum máli. | Skulabøkurnar vóru i 1972 |fimm í tali, tað eg veit um. Yrkisbókmentirnar | vóru eis- | ini nógvar í 1972 | 12 av teim 14 fólkabóka- søvnunum læntu 50.708 bøkur |i 1972, tað er ein afturgongd | uppá umleið 65 pst., sam- | stundis sum bókatalið í hesum søvnum vaks við gott 5.000 til |50,000 bøkur. Tvey søvn virk- | adu ikki í farna ári, og tey, ið | virkadu, hødu = óivað alt | ring kor at virka undir. | Á Klaksvíkar Bókasavni | Býarbókasavninum i Havn, vórðu gjørdar royndir við fram | upplestri og ødrum i OV op | 1972, og vitjaninar vóru ham- Hóast væl av bókum koma ut í Føroyum, so mugu vit kallast verða bókleit tilaft | puligar. urskomið land. Slík viðurskifti | sum små og få bokasøvn, smá- jar bókabúðir o. s. fr. bóta ikki um. Um 30 pst. av ollum føroyingum hava ikki atgongd til alment bókasavn, sum að | rastaðni er vorðið eitt manna- ættindakrav, segði Sverri Eg- 10lm, landsbókavørður í nýggj- ársróðu sini í útvarpinum galmaárskvold. GOTT NYGGJAR! aftur; men skoytt varð uppí, at hetta í løtuni var torført at siga, (á tað var iva- samt, hvussu stóran skaða automattelefonin hevði fingið Ein neydlinja er nú fingin til Havnar og fjarrit verða av- greidd. Nógv skip við bryggju Um jólini lógu tætt við 80 skip bátar her í Klaksvík. Av klaksvíksskipum vóru oll heima um jólini uttan »Nordaldan, ið roynir á Flemish Cape. Við undantak av einum bretskum trolara, og »Sundenni», nýggja skipunum hjá hvannasunds- monnum, vóru øll hini skipini slik sum hoyra heima her. Tad er sjáldan, at ein so stórur partur av flotanum er heima samstundis, men á jólum 1971 vóru nærum líka nógv av klaksvíksskipunum heima. og