mikudagur 4. apríl 1973síða 5

NR. 27. — 4. APRÍL 1973 Vaksandi arbeiðs- SOSIALURIN loysi i 30 londum Og inflasjónin ger stødugt meir; -. um seg Eftir taluppgerðum frå 50 ym- iskum londum vaks loysið í 1972 í nærum 30 lond- um, meðan tað minkaði í 20: Eins og i 1971 vaks arbeiðs- | loysid meiri millum kvinnur| enn menn í fleiri ídnaðarlond- um, teirra millum Italia, Svo- ríki, USA og Eysturríki. Í USA vóru 180.000 fleiri arbeiðsleysar kvinnur enn menn | í september 1972. Talið av ar- beiðsleysum millum ungfólk var ógvuliga stórt, og tað vaks í fleiri londum. Soleiðis tveir tridingar av teimum beiðsleysu í Italia í juli 1972 undir 30 ár. Hinvegin var í No- reg ein tridingur av teimum ar- beidsleysu um somu tíð yvir 65 ár. Í 10 londum vaks arbeiðsloys ið við meiri enn 30 prosentum, teirra millum Australia (har talið av arbeidarum ið studning, var tvífaldað). Ghana, Holland og Suðurafrika. andi øking í tali teirra arbeiðs- leysu var eisini í 15 mødrum londum, t.d. í Finlandi, Italia, og Jugoslavia, hóast at arbeiðs- | vóru | |Vaksandi veruprísir. | ar“ | fekk | | | | | I | | minkaði har var minni enn 30 prosent. økingin Størstu minkan i arbeidsloysi | høvdu teir i Chile, Póllandi og Sierra Leone. Arbeiðsloysið | eisini í stórri og minni | mun í løndum sum Cypern, | | Danmark, Grikkalandi, Ísrael, Spania, Surinam, Svøriki, Ong- landi, Tunesia og USA. Í USA | var einahelst minkan í arbeiðs- | Í | I | | menn og loysinum millum hvítar arbeiðs | vaksnar menn |f 87 londum og landaøkjum, sum tilfarid er frå seinastu 12 mánaðarnar. var prisvøkstur ál fleiri bråksvørum einahelst matvørum við meiri enn 5 prosentum, meðan tilikur pris- vøkstur í 1971 einans var í 531 londum. Henda vaksandi pris- Mun- | India, | øking veldi inflasjón og at fleiri lond, sum td. Srankaríki, Hol- land, Noreg, Ongland og USA settu í verk ella skerpadu ant- inflasjónsatgerðir. var pris- 10 øðrum lond- in 810) Men um fall í umleið sOmu FRAMHALD FRÁ 4. SÍÐU (1) slík avtala skal góðtakast frá almennari síðu (av korporati- ónsministeriinum), sum til eina- hvørja tíð kann grípa inn og ger tað, tá hildið verður at fak- (um, og fram móti árslok batn- | adu prísviðurskiftini nakað (| | fleiri tilafturskomnum londum og eisini í fleiri ídnaðarlond- um. Men prísirnir fóru upp mill- jum 5 og 10 prosent i 61 lond- um og landaøkjum 10 i Afrika, 19 i Amerika, 7 i Asia, 19 i Europa og 6 i Oceania millum hesi lond vóru Austral ia. Canada, Dominikanska India, Indonesia, Mexico, New Zealand stan, Peru, Sri Lanka og Sudurafrika umframt i I yo Íran, Paki- (Ceylon) veldið, sum- mum europeiskum londum, har | prísirnir i november 1972 vóru 7—8 prosent hægri enn í novem ber 1971. Dømi í so máta vóru Finland. Malta, Noreg, Portu- | gal, Spania. Ongland og Eystur ríki. Prisvøkstur millum 3 og 5 prosent var í 17 londum, teirra millum Guyana Japan, Ma- rokko, Syria, Thailandi og USA Prisvøksturin >stjól“ frå lønini Tekur ein oll tey lond og landa- oki, haðani upplýsingar eru tok ar, vaks enn 4 ð meir nominella lønin við entum, i fleiri y prosent meiri pros lordum 1 i enn | um, seinastu 12 mánaðarnar. Summi lond, sum Japan, Vest- urtýskland og USA, kundu vísa á. at vikulønirnar vukku at reiðararnir eru noyddir at| gjalda »svartar« lønir, fyri at fáa manning. Stig eru ikki tik- in til at grína inn yvirfyri hes- um útviklingi. Yvirmenn | fáa í mun til dekkararnar nak- að tað sama surm heima hjá okkum alment men rokn að verður við, at bestu av feløgini fáa ov stórar sømdir. Men á hesum eki er to, sum fyrr nevnt, hend ein Jiberali- sering seinastu árini, soleiðis at støðugt minni verður lagt uppi. Avtalur millum feløgini eru) landsdekkandi og í øllum føri grundaðar á reint partabýti (í prosent av brutto) í meðal og nærfiskiskapinum, uttan nakra tryggjaða minstuløn. Í langfara- flotanum er í løtuni galdandi ein minstaløn uppá Ese. 1400, um mánaðan (umleið kr. 350.-) roknaður í og hýrurnar eru pct. va brutto. Reiðararnir sku- lu i øllum føri gjalda fyri so- sialar veitingar, umfatandi sjú- kra- vanlukkutrygging og pen- sjónir og tryggingarnar galda fyri alla familjuna, sum fiski- madurin hevur uppihaldsskyldu fyri. ,er sterymurin av | so smátt | eitt års útbúgving | la, áður enn Fiskimannahýrunar liggja annars, samanborið t. d. við okkara, ógvuliga lágt. Serliga | ringt er tað sum vera man í nærflotanum, har medalurtøkan liggur um 10.000 krónur árliga og bert onkur hendingur kem- ur uppá 15.000 krónur. Eitt sindur betri er tað hjá trolar- | unum og langfaraskipunum, har | meðalúrtókan í 1972 verður| mett at liggja um —20.0000 kr. Fyri trimum árum síðani vóru hýrurnar á ollum økjum minni enn helvtina av tí tær eru nú og vøksturin skal fyri gin part síggjast í samband vid, munandi mei 10 ferðir tað skiparunum fáa kanska upp til ein dekkari fær. Fyri at bóta um manningar- trupulleikarnar, sum hava gjørt seg galdandi í samband við at fólk hevur leitað uttanlendis til betri urtøkur, er gjørd ein skip- an, harefir menn, ið binda seg at vera mynstraðir sum fiski- menn í nýggja ár í minsta lagi ikki hava herskyldu. Meit verður, at henda skipan hevut týdningi. eru batnað- fisk venda heim- storum hvrurnar verið av Aftaná al monnum farin al aftur. Til útbúgving av fiskimonn- um eru 14 skúlar.. Drongir. ið vilja vera fiskimenn, skulu taka á slíkum skú- teir kunnu mynstr- naviga- ast. Undirvíst verður í tión, biologi, viðgerð av fiski, kunnleika um tól v. Tá teir hava verið í aktivari vinnu í fýra ár kunnu teir taka vidari- | útbúgving í navigation ella maskinu á somu skúlum. Endiliga skal nevnast, at) langfarareiðarafelagið hevur | hospitalsskip (Gileanes) á leið- unum vid —Grønland—New Foundland meginpartin av åri- num og hevur annars latið bygt sjómansheim í New Foundlan- di. | stórir trupulleikar at tímalánirnar. orsakað arbeiðstímatali um vik kvinnum meir enn av stórri una. Medallønin hjá vaks at kalla alla staðni skjót- ri enn hjá mannfólki. Størsti munurin var í Australia, har minsta timalønin innan idnadin vaks vid 14 'sentum millum august 1971 er august 1972 meðan lønin hjá mannfólkinum einans vaks við 7,4 prosent- um. Nominella lónin innan idn aðan vaks við meiri enn 10 rosentum í 15 londum. sum t. j í Fi indi Írlandi. Jugosla- via, Japan og á Philipsoyggju- num í øllum hesum lond um var økingin meiri enn 15 prosent. Men Og tað eigur ein al leggja sær í geyma í nærum øllum londum »stjol« prisvøksri urin ein munandi part av løn- rtini var talan arhækkingini. Ki um øking í real-lønini við mill um 5 og 10 prosentum í 11 londum (Belg'a, Finland, Frankaríki. Írland. Italia, Pól- land. Ongalnd. Svøriki, Tjekko slovakia, USA og Eysturríki), meðan rcal-lønin vaks frá 2 til 5 prokent í 9 londum (Austral- ia. Canada. Grikkaland, Hol- land. Puerto Rico. Spania, Un- garn, Venezuela og Vesturtýsk- land). Real-lønin vaks minni enn 2 prosent í New Zealandi, Noreg og Suðurkorea Samantíkið endaði árið 1972 betri enn tað byrjaði fyri ar- beiðsfólk í ídnaðarlondunum sum heild, hóast framvegis eru stridast vid. Og tey tilafturskomnu lond | ini høvdu fram til 1973 enn stórar spurningar at baksast við á arbeidsøkinum. | A 5 Áheitan Tad verður her sagt fri landi. »FARO!I DES ASSOCIATION, i, ISLANDS FORCES OLD COMRA- fyllir 25 år i at Føroyingafelagid í Ong- mel. Pessvegna loyva vit okkum í hesum sambandi at hei- fólk Í krignum ta å øll tey hermenn undir og eftir gåvu, hermenn, ins áhugamál ið eru Føroyum, førimuni at styðja okkum við einari | ið millum annað kann ið høvdu við bretskar at gera, um áhugi er fyri ninga > verða ein hjálp til teir annars til felags heilsubrekaðir og eningurin við navni kann verða sendur einum av undirritaðu áðrenn 25. apríl Vinarliga H. S. THOMAS FINNBJØRN H. DAM Box 164 Í Brekkun Vórshavt Forshavt EIDEN MULLER BR 131 orshavn FRAMHALD FRA 1. SÍÐU (4) EF um luttóku ella Ein slík frágreiðing er partur av málinum frá landsstýrinum. Meirilutin er samdur við landsstýrinum í, at síðani sam- ráðingarnar við EF um treyt møguligari fram, er metan av irnar Tyri luttøku foru egið fyri eini Jingarurslitinum andi betri enn fyri síðani. Av stórum xx VOTOIO mála er, at samarbeiði. føroyskari grundar- sam- mun- | einum ári týdningi í so | Noreg ikki gjørdist | | umhuggingartíðini = samanborið við útflutning frá øðrum uttan- fyristandandi = iondum. Meint- lutin er ti samdur i, at lands- stýrið eigur at fáa serskipanir við EF fyri førovskan uiflutn- ing Má ið Føroyar fingu eina um- hugsingartíð upp á 3 ár til 31. desember 1975 eigur hendan tíðin at verða nýtt til at royna at bóta um samráðingarúrslitið Meirilutin tekur tí undir við, at landsstýrið ger sítt til at broyta reglur EFS um fiskirættindi, sø tær samsvara betri tørvinum hjá føroyingum., Visandi til tað. ið her er foru fram. kann meirilutin hvorki taka undir við tjóðveldisupp skotnum ella fólkafloksuppskot- inum, men mælir løgtinginum | til at samtykkja uppskotið frá landsstýrinum limur g EF, og at Ísland hev- flutt fiskimarkid út á 50 fjórð- ingar. Herumframt bera útflyt- ingin av íslendska fiskimarki- num og útflytingar aðra staðni i sær, at føroyingar eru noydd- ir at vinna størri rættindi til fiskiskap undir Føroyum uttan | fyri núverandi 12 fjórðinga- markið Eftir galdandi reglunum i El um fiskirættindi tykist ikki at bera til. at nakar av luttakaru- num hevur framíhjárættindi utt an fyri 12 fjórðingar. Út frá hesum er meirilutin samdur við landsstýrinum í, at oman fyri nevndi útviklingur íðani samráðingarúrslitið fyrilá, broyt ir for viirnar í so stóran mun 1 Er oysk luttøka i EF uppå tær fyriliggjandi treytir ikki ráðilig ey EFTA-lond, sum ikki eru vorðin límir í El hava fingið fríhandilssáttmálar við EF buriursæd frá Noreg. um enn samráðist við EF. Av stór- um áhuga er fríhandilsavta.an | Ísland og El r hava millum Førovinga Í áhuga i, at treytirnar fyri okkara útflutn ingi til EF eru tær best møgu- ligu, og at tær ikki versna SÍÐU (2) tíðindi ar FRAMHALD FRA I. sambandi, at nevndu ikki váttað Hvat sigur landsstýrið? | amband VIð leysatíðindind um niðurstóðu meirtlutans a rúsdrekkaneyndini, hava Vit vent okkum til Jákup Linden skov, landsstýrismann, ið legði landsstýrisuppskotið, sum mid ar ímóti einkarsølu, fram til og spurt hann, hvørja viðmerking hann hevur til niðurstøðu meiri- lutans Jåkup Lindenskov sigur, et 'um talan verður um fria rús drekkasølu, fer mikil vandi at standast av ovurnytslu. Hesin vandi fer fyrst av øllum at gera seg galdandi millum ungfålk rad er e at hvat máli vil ná verða emi, og eg hugsi, at hesum sýnt var landsstýri na eina best, uppskotið fer at haldi, at o410- fa, eg hetta uppskot er einasti mill- umvegur, sigur Jákup Linden- skov. Uppá fyrispurning, hvat hann | heldur um eina møguliga fólka- atkvødu í samband við lands- stýrisuppskotið, sigur Jákup hann onga við- merking hevur til slíka, og vís- ir á framførslu sína av upp- skotsvíðgerðini, sum fór fram í januar mánaði, har hann segði seg onki hava ímóti eini fólka- atkvødu í málinum. Lindenskov, at john.—