mikudagur 17. oktober 1973síða 3

NR. 60 17. OKTOBER 1973 Brot úr løgmansrøduni: Ikki batar at seta ilt imilluum islendsku og føroysku tjóðina I rødu síni á 6lavsøku segði løgmaður m.a., at íslendingar og føroyingar í stríðnum at finna tær røttu loysninar, teim hver sær hóska, megu rætta hverjum ødrum hondina Samráðingar við donsku stjórnina Mong, mong mål av felags áhuga fyri donsku stjórnina og landsstýrið hava verið vidgjørd í teim samráðingum, fram eru farnar. Og tey eru sum rimiligt er — siødugt á lofti í tí Vvið- skifti, vit hava sambært stjórn-| arskipanina. Umframt tey frammanfyri| nevndu úrslitini av samråding- um við stjórnina viðvíkjandi statshospi.alsbygging, = umsiting | av sosialmålum og lønarstovni, | skulu nevnast nøkur fá mál, sum heilt ella lutvíst eru loyst: | Vit høvdu rætt til at taka úr tjóðarbankanum — likviditetslån | upp i 20 milj. kr., bert tey vóru niðurskrivað einaferð árliga, so- teiðis at slætt borð var. broyting, so burtur. Eftir | samráðingar peningastovnar lógarbroyting. Semja er um henda treyt fellur standa tekniskar við føroyskar og ein minni skulu nú Føroysk frímerki annan hátt. fáast á ein ella Váttað er tað, vit mvistu| frammanundan, at staturin ál ongan hátt leggur seg út í lån- tóku okkara Uttanlands. Tvort- urímóti vil hann tekniskt stuðla okkum, tá vit hava tørv fyri at treða fram á lánimarknaði. (Eitt lán uppá 11 mill. kr. er tíkið í Sweitz til telefonautomatiser- ing). Stjórnin vil stuðla at fáa loyst flogmálið á ein hátt, allir partar kunnu taka undir við, og sum kemur okkum uppl flúgving. Spurningurin um føroyskan meiriluta í ílegþingargrunnsins | stýri skal viðgerast í samband við endurskodanina av lógini | áðrenn 1975/76. Stóða okkara til EF-spurning | in er tíkin til eftirtektar, og| stjórnin vil av ollum alvi stuðla | okkara áhugamál eins og tey) hjá hinum fiskivinnutjóðunum í Norðuratlantshavi. | Veiðurættindi burtur og heima - Samrådingar Føroyska umsitingin og før-| oyska landss.ýrið hava av máls- økjum, sum viðgerast skulu, stórt sæð tey somu, sum stjórnin í einumhvørjum landi hevur, og | hóast nøkur av umsitingarøkj- um okkara liggja hjá rikisstovn- um, koma málini fyri ein stóran part eisini til viðgerðar hjá før- oysku myndugleikunum. | lítikarar, | hava | ógvuliga | sluppu ikki inn. Hvat ið Við- møguligt er at gera hongur fyri sióran part i, hvussu væl mannað liðið er Rembingar seinnu árini inn- an oll tey oki, sum hava livs- áhuga fyri okkum, saman við ynski um sjålvir at luttaka, so! langt vit røkka á ollum hesum økjum, mugu sjålvt um po- sum óivað ikki eru so hinka til, ikki! bera i sær, haltir, sum teir tykjast skilja tað at umboð fyri landsstýrið eru burturi mangar ferðir árliga il Í í | | neyðugum embætisørindum nøkr- | verið Eg skal gera urdråit úr um av teim samráðingum síðan Olavsøku. | seinastu Við varð í grónlendska landsráðið august 1972 gjørdur | endaligur sáttmáli um fiskirætt- | indi fram til 1978, tá EF lima- | skapur Grønlands noydir okk- um at finna adra skipan enn verandi såitmåla. Samrådingar- | nar vóru annars førdar út frá javnrættindarstødun: sum ríkis-, borgarar, og vóru vit samdir um, at hetta var til fyrimuns fyri báðar partar. Í august og september vit fyribilsssáttmála við íslend- ingar um framíhjárættindi inn-| an fyri 50 fjórðingamark teirra. | Hesi rættindi hava í letuni| stóran tydning, men sáttmálin kann ikki takast sum | hin endaligi, tí nútímans veidi- hættir sleppa ikki framat fingu SOSALURIN seta ilt ímillum tjóðirnar báð- þar, sum í stríðnum at finna ta loysn, teimum hvor sær hóskar, | mugu ræita hvor aðrari hond- íta. Vit skilja fullvæl trupul leikar íslendinga í dag, og skilja at talan er um at verja cIna meginrgelu (Um frysti skip) TO rokna vit við. at undan tók kunnu gerast, og at sáttmál in sum frálíður kann bot ast, serliga fyri foroyingar, sum | hava so avgerandi tørv, sum eingin annar, og sum tó meir enn aðrir hava stuðlað íslend- ingar í stríði teirra. Såitmålin við føroyingar varð fingin i lag tá íslendingar mest høvdu brúk | fyri viðurkenning av nýggja sjó- markinum So væl vit skilja í stríði teirra, rokna vit við, at teir skilja, at okkara áhugamál sum fjarfiskitjóð eru onnur enn skilja, at loysnir smíðað- ikki eru nytiligir í teirra, ar Íslandi Førovum islendingar SÍÐA 3 Samráðingar foru semasta i Grønland; verður avmark summar og heyst fram við dan | að næsta ár, men lutur okkara ir um býtið av laksakvotuni í|er støri enn veiðan seinasta ár, Grønlandi og um landingarvid-! men munandi minni enn árini Hartil ha fundum verið kiftini í Hirishals va á fleiri VIO- vøgjórdir spurningar i við ICNAF- og NEAFC-fund irkingar har samband Irnar o tær ivr verða gjørdar klinum Lon Subannið verun- Á NEAFC-fur don bleiv Ss ldaveil Hetta ivddi I leikanum, at vi ni i 1974 kunnu veida medan vit i 1973 bert ve stongdu tíð 11.000 ONS, ddu 8.000 tons ICNAF-fundurin gav okkum | amanlagt nog stora kvotu fyri | toskaveiðu á New Foundlands- leiðunum. men vegna vánalis hagtøl er ivi um, hvort bytid økini er tað millum tey ymsu besta, tó halda vit, at møguleik | arnir hjá førosykum skipum eru góðir á øllum teim vanligu | leiðunum har ag 4 z - í uppskotið |Felagsnevnd Føroysku Fráhaldsteluga heldur Verður sáttmálin ikki bottur | IKK, at nýggja lógin fer at beta um foroysku | munandi, er útflyting físki-| marksins í Íslandi stórt bak- kast fyri føroyskt vinnulív | Trúgvi fult og heilt, at línu- | skip kunnu hava hesar leiðir) sum grundstødi, men sleppa stórri og smærri trolarar ikki framat, kann tað kosta okkum dýrt. Sum dømi kann nevnast, al best utgjørdu og dyrastu skip okkara møguliga kundu fingið | túr seinasta heyst í Íslandi, men Landsstýrið royndi aftur í åi at veita teim loyvi at veiða til! feskfisk ella sal.fisk, men loyvi | kundi íkki gevast. Hesi skip eru nú so illa fyri, at tey møguliga verða seld til Íslands. Hetta er sárt, samstund IS Sum Vit vita, at enn størri og | betri utgjørdir bretskir og týsk- ir trolarar framvegis veiða. Føroyskur trolaramaður nýtti | nú um dagarnar orðini, sum Grímur mælii um Kjartan Ol- avsson á sinni: >Heitstórir eru íslendingar, teir vilja oss inni brenna. Segði honum, at ikki batar at | Føroysku lat atkvott | fråhaldsfeløgini rúsdrekkaviðurskiftini fråhaldsfeløgini halda ikki, at rúsdrekkalógaruppskot landsstýrisins, sum fer til fólka- atkvødu 8, november, verða, til nakran bata fyri føroysk rús- drekkavidurskifti, og mæla til, verður ímóti upp- skotinum Felagsneyndin hevur sent út skriv við grundgevingum, hví mælt verður frå at atkvøda fyri landsstyrisuppskotinum, og har verður sagt: fyri føroysku hevur vidgjørt uppskotið til nýggju rúsdrekka- Felagsnevndin lógina, sum kemur til fólkaat- kvødu 8. november í ár Nevndin hevur gjørt ein- mælta samtykt um at mæla øll- um feløgum til at virka fyri, at | fólkið atkvødur NEI til upp- skotið. Sum grund fyri stóðu | síni kann felagsnevndin føra fram fylgjandi: I. Núgaldandi kom í gildi við folkaatkvødu. | enn fyri at seta í verk fram, at hon átti ikki at broytt uttan at fólkið varð eftir spurt. Heita ynski hevur tingið bert lutvís gingið á við tað at ssørri krøv verða sett | fyri at varðveita núgaldandi lóg, ta nýggju. Fyri al núgaldandi varðveita lóg krevst at minst 33% av øllum ið hava valrætt, tað vil ra minst 7.600*) skula au kvøda nei, meðan t.d. nýggja lógin kemur í gildi um 5.000 tkvoða nej og eingin aikvødir ja. 2. Tað ovurhonds nógva drekk- ari sum fer fram í dag er bein-|“ stríð við okkara lóg- gávu. Tá okkara lóggávu- og politivald ikki hevur tamar- hald á vidurskif.,unum nú, duga | vit ikki at síggja, at hesi viður- | skifti kunna broytast undir adr leiðis í rúsdrekkalóg | draga eina heila tjóð niður á eitt stóði, sum er fólki okkara til Fråhaldsfeløgini hava alúð ført| miklan skaða. verið | løg- | MÁLI | "| kemur | fólk kunna hvussu her ber toluligur | frammanundan til at halda hus, um fiskiskapur verður. verður áhu mvert al royna Danmark hevur felags mar | knaðarmálinum dyggiliea skorð | að á at fáa broytt fiskimarks og fiskirættindapolitikk EF's Fyrireikingunum til hetta út pæl eiga vit stóran part i, og t halda; vit tú, at tað er skilagott | Hóvuðsinnihaldið er. at oki, sum hava serligan tørv. mugu | framíhjárættindi hjá sær hava sjálvum. men skulu eisini sín amillum geva hvørjum øðrum ræititdi Neyðugar markingar mugu so berast av londum. sum ikk hava fiskivinnu sum — høvuds | vinnu Fráhaldsfelggini siga nei til nýggja rúsdrekkalógar- ad er óneyðugt at koma inn á tær mannalagnur. sum liggja | undir hesum oki Í upprunaliga uppskotinum var m.a, tilskilað, at virki øl- | klubbanna skuldi steðga. Henda partin av uppskotinum stríkaði | tingið og ti er oll grund til at | halda, at ølklubbarnir koma at | halda fram, um nyggja login | kemur í gildi, kanska umdir |heitinum at: vera logligit 1. Fråhaldsfeløgini hava altíð | verið ímóti sólu av sterkum løg; i Føroyum. Tá tað nú skal gerast loyvt at bryggja sterkt her heima á landi, er fryktandi fyri. at hetta bert er ein lítil byrjan til fría rúsdrekkasolu >. Tad verður sagt. ð skal sera | uppskotið Henda væntuliga fram folkaatkvøduna. Slik res kann koma at síggja gott út og verða villeidd av henni. Eitt mugu fólk ongantíð gloyma og tað er, at reglugerð- landsstýri at landsstýr reglugerð til lógar reglugerð áðrenn "lugerð in verður gjørd av | num, og tað skal bert ein meiri luti í landsstýrinum til at broyta | hana okkurt gott a sum løgtingid 6. Kann vera, at í uppskotinum, ari lóg. | hevur samtykt. Men tå avgerðin 3. Ølklubbarnir hava sjálvt | skal takast vid einum ja elle um teir ikki hava langa tid át; á OF taka se y : - sko! i æk | baki til fulnar — progvad | til 4 Krat og ER ; | hvussu skjótt ad ber til ar | Mat akve orður í ' november. *) Vit hava ikki rætta talið av teimum, sum valrætt hava. —-= 2