leygardagur 24. november 1973síða 3

NR. 7! 24. NOVEMBER 1973 SOSTALURIN KÁRI D. PETERSEN, valevni til fólkatingsvalið, skrivar: Hevur fólkatingsvalið nakran týdning? Fyri fólk flest hevur ett fólka- tingsval minni áhuga enn eitt lygtingsval. Hetta er kanska ikki so løgð, tí tær = avgerðir, sum vit leggja mest til merkis, skattalógir, tolllógir, havnabygg ingar, vegagerðir, útbyggjan av skipaflotanum o.s.fr. verða tik- nar í løgtinginum. Aðrar avgerðir, aðrar lógir, sum skipa vdurskiftini hjá okk um, hugsa vit ikki dagliga so nógv um. Hvussu eru rættarvið urskifun' ímillum borgararnar skipað, hvussu eru viðurskift- ini ímillum keypara og seljara, tá ter eru ósamdir, hvussu skal verða farið fram. tå trætu- mál er um hetta ella annað, nær er ein persónur myndugur nær kann ein persónur giftast, nær kunnu hjún verða skild, hvat skal gerast við fólk, ið ger brotsgerdir av ymsum slagi og fyri alt tað, hvat eru brotsgerð- ir? Hetta eru bert nøkur få dø- mi um mål, sum løgtingid sam- bært stýrisskipan okkara íkki hevur lóggávuvald í. Her er tað fólkatingið, sum tekur avgerð. hóast eingin tílík lóg verður sett í gildi her, uttan løgt'ngid góðkennir hana. Um tað er rætt, at løgtingið ikki hevur lóg gávuvald á hesum øk', er ein annar spurningur, men í løtuni er skipanin soleiðis. Eftri stýrisskjpanini = umsitir landsstýrið heldur ikki oll mál. | Sambært síýrisskipanina eru Útlendsk fiskiskip 14. november vísti uppteljingin undir Feroyum KL 1620-1400 av útlendskum fisk fórum und ir Føroyum, at tey vóru 15 í tali. Kortið vísir hvar hesi skip eru stødd, Føroya Kríggstrygging Feroya Brunatrygging Tryggingarsambandið FØROYAR Føroya Sjóvátrygging ........... - Feroya Vanlukkutrygging ....... - Vit tryggja: Bátar, skip, verur, hús, innbúgv, akfør o. a. Feroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging. JR A TIf. 1090 1090 - 1098 1466 summ mál sonevnd felagsmål, og tey verða umsitin av donsku stjórnini, sum her er umboðað av ríkisumboðnum. Tað hava verið ymsar áskoð anir, um vit í hela tíkið eiga at hava umboð í fólkatinginum. Summi halda. at vit heldur áttu at haft ein føroyskan umboðs- mann i København, summi ha- va ført fram, at danska grund- lógin i sinari tíð varð troðkað inn á okkum, at vit áttu at haft eina aðra stýrisskipan, og at vit sum mótmæli ikk' áttu at senda fólk á danating. Kortini tykist tað nu, sum allir flokkar halda tað vera rætt at stilla upp val- evn ul fólkatingið l F51 Hvat ein førsyskur folkatin maður skal gera i tinginum, el eisini ein spurn ngur, sum orða dráttur er um. Skal hann bert vera har og ansa efur. um mál koma fyri, sum hava serl'igan áhuga hjá okkum og annars halda seg uttan fyri danskan politikk, ella skal hann taka lut í øllum tingarbeiðinum, eisini taka stóðu tl skipan av stjórn? Um henda spurning er kjak ikki bert í Føroyum, tað eru es ini danir, ið halda, at foroysku félkatngsmenninir skulu íkki blanda seg í danskan innanhýs- ispolitikk. Mín åskodan er, at danir skulu so ikk; seta mark fyri, hvat en føroyskur fólkatings- maður tekur s:ødu til í tingi- num, s9 leingi grundlég'n try2gj ar okkum tveir folkatingssess- r, Er tað veruliga so, at ein meirlui; í fólkatinginum ynskir okkara fólkatingsmenn buríur, so kunnu vit samráðast um. hvussu viðursk fti okkara við Danmark tá skulu leggjast til rættis. Tað avgerand er sum nú er, hvussu førsysku foikatings- menninir sjálvir meta stóðu sína lá javnaðarflokkurin haft mann i folkating num. hev ur hesin hildið uppgåvu sína vera Í mesia mun at fáa ting- hevur menn og stjórn at skilja foroysk viðursk fti og føroysk áhugamál og at vera við í ollum ti lóg- gávuarbeiðinum, Sum á nakran hátt hevur okkara áhuga. Um- framt hetta hevur hann hildið tað vera eina av uppgávunum at styðja eina javnaðarstjórn ella ena stjórn. har javnaðar- flokkurin er við. Hetta = hevur at tað kann koma fyri, | at hann tekur stóðu til mål, sum við sær als ikk; hava okkara áhuga.| x 1 | men når nansara HVJSULAKATI I | kann vera aveerand fyri mj henda stjórn kann halda fram. | Hetta hevur fyrst og fremst tvær orsøkir. Ein er. arrørslan er international, og at ein javnaðarmaður altíð vil veita javnadarmonnum í øOrum løndum mesta stuðul. ligur er. Ein onnur orsøk er, at tað hevur víst sez, at skiftandi javnaðarstjórnir i Danmark bet ur enn aðrar stjórnir hava skilt áhugamál okkara og hava verð betur at samarbett við i hvussu er, tå javnadarflokkurin | hevur stø við réðrið í Føroy- | um. | Skuldi tað hent, at tað íkki | fer at eydnast at: skipa eina javnaðarstjórn aftan á hetta folkatingsval 0, ella ein stjórn, har javnaðarflokkurin er við. hvat er tá uppgávan hjá einum føroyskum javnaðarmanni i fólkatinginum? Ja, tað fer neyv an at bera til hjá honum at stuðla eini stjórn, har danski javnaðarflokkurin ikki er við. Uppgáva hansara er tá kki bert at hava eyga við teimum málum, sum hava okkara ser-| at javnað- | | ð ejør- lut í liga áhuga, men at taka ollum tngarbeidi sum kann føra til fyr skipanir, sum á nak ran hátt fáa åvirkan heima hjá okkum. Ein føroyskur javnað- armaður í fólkatinginum er ikk! partur av danska javnadar fiokkinum og skal taka sjálv h'nvegin roynir hann í samarbeiði vð tingboikin hjá danska arflokkinum at fáa so ávirkan. sum gjórlet er. Støl så uppgåva hansara er støduga stæðu. men javnað- nova upplysa allar danskar politikk {Mr um vriourskift KKATA at faa r al k1)4 nos VÍK skift Hetta ér amt ) un hann skal nvia fyri at fáa frá astu lovsnrnar í teimum mål um. sum hava okkara let áhuga Soleiðis. sum kkara fólka- syr! er skipað, ér rætturin ál velja umboðsmønn at stjórna viðurskifum okkara. havuðs- 1 | ambo0.0, sum vt borgarar ha va. Skulu va hava ávirkan á vidurskiftini í landi okkara. er valrætturin eitt tað b2sa am bJðð. Vidurskifti okkara verða ikki einans vðrjard á Førsva legting.. men eisa, í Danska félkatinginum. Ti eisa við at vísa cnum fólkaungsvaii eins stúran ans, sum cnum lógtines vali. Fólkatingsval VErður um trizejar víkur. Tå er valið í Danmark av. og kanska að lan eu tá 2r er:il. hvørjr flokkar skipa stjórn. Ikk. bor til at sign hvørj; mål, sum hava okkara serliga áhuga, men javnadar flokkurn vil í fóíkalinginum vika á tann hått. sum eg hav! frå frammanfyri gre il Av de mange av 1973 års bøk ene er det mange som blir best selgere. Vi har politikere som har skrevet om sítt liv og sitt arbejde. Gerhardsen kommer ikke i år. Han overskred 100000 grensen og det er ikke mange som har gjort dei. Vi kan her nevne tidligere re laktør í Ar FR. DIESEN skrivar Kort om bøker bederbladet. Olav Larssens tre bøker om lerkrigs-Norge, den siste, den langsomme revolu- sjoæn kom í høst og har mye ny t á fortelle. /i har tidliger stats- og uien riksmnisters John Lyngs ann- en minnebok »Vaktskifte« om det dramatiske skifte etter Ger hardsen. Den har fått jevnt god kritikk. Poltisk satire har vi også fået meget av. Det er bøk- er som er gode at kk av. Jon Leirfall har skrevet om tídas menn og kvinner i en fornøje- lig sagast ] gjennom flere år og i flere ár. Den er illustrert av Audun Hetland. den siste om Korvald Kyrre og den store hundestriden Av samtids- og aktuelle bøk- er kan vi trekke fram General Odd Bulls bok om Mi i(dt-østen og presse, tv. og radiomannen Jan Otto Johansens bok om »Hvor går Jugoslavia?« Han har bla. skrevet om reser i Kina og Tjekkoslovakia før og er alltid på bølgelængde med tda som vi sier. Arvid Møller, hyggelig — ut- varpmann har skrevet om 93 aringen Anders Underdal som ikke er noen hvem som helst men som har mangt å minnes bade i skrift og tale Sjølsagt er det kommet man skal ta fol oss flere aktuelle saker etter g2 oversåltelser og v