fríggjadagur 21. desember 1973síða 6

SÍÐA 6 SOSIALURIN eitt hár losnaði og datt í vatnið; hann skundadi sær at taka tað upp aftur, men tá var tað longu tað bera gull, so tað glitraði í sólini. Tá ið villmaðurin kom aftur um kvøldi& visti hann longu hvat hent var og segði við drongin: »Tå hevur mist eitt hár í brunnin; eisini hesa ferð skal eg tilgeva tær; men hendir tað eina ferð afturat, hevur tú dálkað mær vatnið so, at eg kann ikki hava teg her longur. Triðja dagin setti drongurin seg so stillan, at hann rørdi ikki ein fingur, hóast sviðin kom aftur. Men tað fall honum so langligt at sita har, at hann til stuttleika fór at spegla sær í vatninum, helti seg meir og meira framyvir, so hann rætti- liga kundi síggja inn í eyguni á sær sjálvum, men smátt verið tí fyri, hansara langa hár datt fram yvir og alt sum tað var niður í vatnið. Hann leyp upp; men tå var longu ov seint, hárið var tað bera gull, tað glitraði og skein í sólini. Tit kunnu ætla, at tá var drongur- in heilt hjartkiptur; hann tók lummaklútin og bant um høvd- ið at fjala hárið. Tá ið vill- maðurin kom um kveldið, visti hann longu hvat ið hent var, sigur við drongin: >Tak klútin av høvdinum!« Hann so gjørdi. Tá floymdi gullhárið niðuryvir hann, og tað batti einki hvussu hann umbar ség. Villmaðurin segði við hann: >Tú hevur ikki lokið treytir- nar og tú kann ikki verða her longur, far nú út í ta víðu verð og lær at kenna, hvat fátækt hevur at týða. Men av tí tú er ein hjartagóður drongur og eg vil tær væl, skal eg lova tær eitt: Um tú kemur í neyð, far tá út á skógin og rópa Jarn- hanus; tað eri eg, so skal eg koma tær til hjálpar, og mæt- ari maður eri eg enn tú heldur, ikki trytir mær gull og silvur. Kongasonurin fer nú avstað, valtrar bæði langt og leingi, á brøttum og sløttum, í fjóru og fjøllum. Langt um leingi kem- ur hann til ein stóran bý og roynir at fáa sær okkurt til ar- beiðis; men tað eydnast honum ikki, hann var jú ikki vanur við at arbeiða fyri fødina. Í neyðini leitar hann upp til kongaborgina og biður um at sleppa at vera har. Hovfólkið vistu einki at geva honum at gera; men tey fingu sovorðnan tokka til hann, at hann slapp at vera. Endin var tann, at hann kom í køkin at ganga kokk- inum til handa. Í fyrstuni bar hann vatn, bar brenni inn til eldin og bar øskuna út. Einaferð eingin onnur hjálp var við hondina, biður kokkur- in drongin bera matin inn á borði hjá kongi; men av ti drongurin vildi ikki vísa sítt gylta hár, tók hann ikki húgv- una av, tå ið hann kom inn. Hetta líkaði kongi illa og segði við hann: >Tú má taka húgv- una av, tá ið tú kemur inn fyri kongsins borð.“ yTað ber mær ikki til, harra kongur, tí eg havi flus í hár- inum,< svarar drongurin. Kongur bað nú ropa sær kokkin; hann kom beinan veg- in leypandi; men kongurin var ikki blíður og deildi hann fyri, at hann hevði tikið ein so 6høv- iskan drong til hjálpar; nú skuldi hann beinan vegin koyra hann á dyr. Men kokkinum tókti synd í dreinginum og bar tað so í band, at hann slapp at býta um arbeiði vid urtagarðsdreingin. Kongasonurin mátti nú út í urtagarðin at seta niður plant- ur, lúka, grava, koyra vatn á, bæði í veðri og óveðri. Ein dagin, hann arbeiddi úti, ein brennandi heitan summardag, var hann so ovbyrjaður av hit- ánum, at hann tók húgvuna av fyri at svala á sær; tá ið nú sólin sá á gullhárið, skein tað so fagurliga; og tað bar iikki betri á, enn at ljómin stóð beint í vindeygað hjá prinsessuni. Hon leyp til at hyggja, hvat hetta mundi vera. Tá fær hon eyga á dreingin og sær, hvussu hárið skínur. Nú leggur hon seg út av vindeyganum, rópar á hann og biður geva sær eitt blómutyssi og bera sær tað. Hann skundar sær at seta húgv- una á aftur høvdid, hentar eitt tyssi av villini blomstrum. Tá ið hann fer berandi tey, hittir hann urtagarðsmannin, sum sigur við hann: „Hví hevur tú hentað hasi hissini blomstrini til prinsess- una? Blaka tey frá tær og far og henta eitt tyssi av teimum vakr- astu og sjaldsamastu blomstru- num, vit eiga, til hana. »Ånei, ikki haldi eg tað, henni man dåma best villini blomstur, tí tey anga frískast og eru litfagrast.< Tá ið hann kemur inn til prinsessuna sigur hon við hann: »Tak húgvuna av, tað sømir seg ikki, at tú talar við meg undir húgvu.< „Eg kann ikki, ti eg havi flus í hårinum,« svarar drongurin. Men prinsessan rætti hondina og tók húgvuna av honum, so hansara glitrandi hár floymdi niður yvir akslarnar og var ein frøs at síggja. Hann skuldi loypa avstað, men hon tók í armin á honum og gav honum ein neva av gullmyntum. Hann tók tær við sær, men legði einki í at eiga tær, gav urtagards- manninum og bað lata børnini fáa tær at spæla við. Dagin eftir rópti prinsessan aftur eftir honum og bað bera sær eitt tyssi av villini blomstr- um; tá ið hann kom við teim- um, skuldi hon aftur rippa húgvuna av honum, men tå helt hann við báðum hondum. Hann fekk aftur ein neva av gullmyntum, men gjørdi sum síðst, gav urtagarðsmanninum til børnini at spæla, sjálvur legði hann einki í at eiga tær. Triðja dagin hendi tað sama, drongurin mátti aftur bera prinsessuni villini — blomstur, men húgvuna fekk hon ikki av, og nú vildi hann heldur ikki hava gullmyntirnar. Stutt eftir hetta brast kríggj á. Kongur fylkti alt sítt herlið; men hann visti at fígginda- kongurin átti ein nógv stórri her, og tí var hann dapur í huga, ræddist fyri, at honum fór at standa til tap. Urtagarðsdrongurin vildi eis- ini sleppa í bardagan, segði: »Eg eri vaksin nú og vil sleppa við; gevið mær ein hest.< Hin- ir lædu at honum og søgdu: »Ja, bíða tú bara til vit eru farnir, vit skulu ikki gloyma at lata ein hest vera eftir til tin.« Tá ið allir eru farnir, fer drong- urin út í stallin og leiðir rossið út: tá er tað eingin hestur, men ein avdeyðaryssa, bæði loðin og lamin afturat. Hetta var ein vanlukku standur, nú fór hann at verða til teiti fyri øll- um hinum monnunum; men tað mátti so verða, tungur í huga saðlar hann hetta vesaladýrið, setur seg upp og fer avstað. Ryssan gongur á trimum bein- um og fer skinklandi frameftir. Nú rennir honum í hug tað ið villmadurin segdi: >Kemur tú í neyð, far so út í skógin og rópa á meg.< Nú er hann kom- in í neyð, og hetta skal nú roynast. Ája, hann fer skinkl- andi avstað á ryssuni, og tað er ikki leingi, nú er hann kom- in í skógarjaðaran; har stødgar hann og rópar tríggjar ferðir so hart at tað ekkóar millum trøini: »Jarnhanus!'« — Beinan vegin kemur villmadurin skund- isliga til hansara og spyr: „Hvat ynskir tú?e »Eg ynski ein sterkan hesti tí nú fari eg í kriggj.« Tað skal tú fáa og tað, u ikki hevur biðið um afturat.e So hvarv hann millum trøini. Um eina løtu nú kemur ein fjóskallur leiðandi ein ovur- stóran og vakran hest, hann er bæði prúður og sprakin, froys- ir og spílar oyrini upp. dansar uttanum mannin, og aftan fyri hann kemur eitt heilt herlið av riðmonnum allir albrynjaðir, í jarni frá hevur til fót, og svørd- ini glitra í sólini. Kongasonur- in letur seg nú í herklæðini, fjóskallurin gevir honum, so gevur hann kallinum ta lavnu ryssuna at leiða heim, setur seg so á tann prýðiliga hestin og ríður so avstað á odda fyri øll- um sínum monnum. Tá 'ið teir koma á vigvøllin, eru nógvir av kongsins monn- um longu falnir, og teimum, ið eftir stríðast, stendur til tap. Kongasonurin leggur so á fíggindaherin við øllum sinum stridskempum; teir koma sum eitt Oløgi og høgga niður frá hendi, rudda slóð fyri sær, hvar teir koma, og tað var skjótt, at fíggjandaherurin tók til rým- ingar; men kongasonurin og hansara menn elta teir og gev- ast ikki fyrr enn eingin maður er eftir á lívi av fíggjindanum. Tá venda teir aftur, ikki at hitta kong, men sleppa sær eft- ir einum umveg ósæddir aftur á skógin. Kongasonurin rópar aftur: >Jarnhanus!e Villmaðurin kemur beinan vegin og sigur: »Hvat vil tú mær nú?< NR. 78 — 21. DESEMBER 1973 6 MR PUNKT 1; 7 >Her hevur tú hestin og menn tínar. Gev mær nú ta gomlu lavnu ryssuna aftur. yTað skal tú fåa,« segði vill- maðurin og so hvarv hann mill- um trini. Um eina løtu kom fjóskallúrin við ryssuni og teim- um gomlu klæðunum. Drong- urin skifti, setti seg á ryssuna og skinklaði heim aftur til urtagarðsmannin. Tá ið kongurin kemur aftur úr bardaganum, kemur prin- sessan ímóti "honum og vil heiðra hann fyri sigurin. Tá sigur kongur: »Eg havi ongan sigur vunnið, men ein riddari kom mær til hjålpar vid øllum stridskempum sínum; tað er hann sum skal heiðrast, ti tað var hann sum vann.« Prin- sessan vildi fåa at vita, hvør hesin riddari var. Nei, tað visti kongur ikki at siga, tí hann elti = EN ..... HL ROMER FÆLDET TAL G NE STEN SVARE ENDE- — | EAT ION] 3OL- ge BÅND BPECI- MØDT | ÍST SKUD STOL figgindan og bardi hann nidur, og so så eg hann ikki aftur. Prinsessan spurdi urtagarðs- mannin um dreingin. >Jú hann var rætt nú aftur komin, og hann lædi at honum, »kom stóplandi á tí tribeintu ryssuni. Hinir høvdu arga hann, og spurt hvørjum steini hann krógv aði seg undir tá ið stríðið stóð. Men hann svaraði, at hann hevði stríðst manniliga, og at tað var hann, ið gjørdi, at teir vunnu; tess meira læðu teir at honum.“ Kongur sigur við prinsess- una: >Ég fari at gera eitt stórt gildi, og tú skal kasta eitt gull- epli niður ímillum riddararnar. Kanska tann ókendi kemur við.“ | Tá ið urtagarðsdrongurin hoyrir innbjóðingina til veitsl- una, fer hann á skógin at rópa