hósdagur 27. juni 1974síða 5

Nr. 31 — . juni URIN Grundsjónarmið javnadarfloksins — vegurin til sosialistiska vælferðarsamfelagið FOLKAHEIMID FØROYAR 1. Føroyski javnadarflokkurin, sum stendur óheftur av øllum útlendskum flokkum, men í dygg- astu samvinnu við og á grundar- lagi demokratisku alheimssosial- ismunnar, vil at Feroyar skulu byggjast sum et sosialistiskt væl- ferðarsamfelag. Flokkurin ásannar, at Feroya land er Føroya fólks, tess íbúgva ogn, og tað er landgrunnurin eisini. 2. Út frá hesari grundsteðu heldur flokkurin tað vera skyldu teirra, ið hava ta stjórnarligu ábyrgdina, at skipa fyri, at henda ogn fólksins verður at geva hina mestu fram- leiðslu og úrteku, ið allir iandsins teknar eiga javnrætt til. 3. Alt samfelagsgagnligt virksemi má skipast út frá umsorgan fyri felags áhugamálum og fyri at fremja vælferð fólksins. Øll menn- iskju skulu hava somu rættindi at taka lut í arbeiðinum fram móti sterri vælferð og einum ríkari lívi. 4. Hetta kann bert fremjast í ein- um samfelag, har allar greinir av samfelagslívinum eru í væl skip- aðari samvinnu undir vilja og eft- irliti fólksins. Øllum skal tryggj- ast tað, ið er grundleggjandi fyri lívseydnu menniskjans — arbeiði, hvíld, mat, bústað, uppaling og andlig menning. 5. Øl stig á leiðini fram móti hes- um samfelag skulu fremjast á fólkaræðisligari grund. Fólfka- ræðið skal umfata alt samfelags- lív, ikki minst hitt figgjarliga. Við forpliktandi samvinnu og plan- ølonomiskari leiðslu skal persón- liga frælsi og innløga einstakl- ingsins tryggjast og tryggleiki skapast fyri øll. Einstaklingurin og fólkaræðið 6. Fólkaræðið er stýri skapað av fólkinum gjøgnum tess fólkavaldu umboð. Tað verður eingin polit- iskur myndugleiki at finna, ið ikki er sprottin av frælsum loyniligum valum. 7. Fyri at verja og tryggja fólka- ræðið, er tað neyðugt, at uppaling til fólkaræðið verður sett framma- laga í heimi og skúla, á arbeiðs- plássunum og fólkaupplýsingini, soleiðis at hon verður at kynda undir ábyrgdarkenslur og skyldur einstaklingsins yvir fyri ella móti medmenniskjum og samfelagnum sum heild. Búskapur landsins 8. Á búskaparliga ekinum fíggjarliga, vinnuliga, búnaðar- liga og á annan hátt — má samfelagið ganga á odda og taka tey stig, ið neyðug eru fyri at náa málinum: størst møgulig fram- leiðsla og rættvist býti av ágóðan- um. 9. Hetta verður at loysa á ymiskan hátt á teimum ymisku vinnuligu, fíggjarligu, búnaðar- ligu og samfelagsligu økjum. Í summum førum er tað neyðugt, at landið átekur sær hitt búskaparliga virksemi. Í ødrum førum eru kommunal og felagskommunal tiltøk betur hóskandi. Á summum økjum er rættast, at framleiðsla og handil verða rikin á samvinnugrundarlagi. Á eðrum økjum er privat drift betur hóskandi. 10. Avgerandi fyri hina praktisku loysnina í hverjum einstakum føri verður, hvat ið gagnar heildini, fólki og landi best. Sosialiseringin hevur eittans endamál: at økja um framleiðsluna og urtøkuna, javn- ari byti av úrtekuni og størri tryggleika fyri oll, ið arbeiða í teimum ymisku vinnugreinunum. Øll tiltøk skulu tæna landsins áhugamálum og vera í samsvar við vilja fólksins. 11. Har sosialiseringin fer fram, má øll óneyðug sentralisering haldast burtur og persónligur virkishugur og ágrýtni, ið gagnar framleiðsluni, stuðlast og menn- ast. Sýslur, kommunur og privat fyritakssemi mugu fylkjast og ganga á odda, tá tað ræður um at skapa áhuga fyri og gera nyttu burtur úr teimum meguleikum, ið finnast á åvisum staði ella stoðum eins og innanfyri nærri avmarkað oki. Fylking av ellum góðum og skapandi kreftum í bestu sam- vinnu í felags málum verða at skapa sterri og ríkari framgongd fyri fólk og land. Arbeiði til allar hendur 12. Oll hava rætt til arbeiði. Tað er eitt samfelagsmál at tryggja | ollum arbeiði og rættvisa urtøku av arbeiðinum, soleiðis at stødug- ingarmikið lið í uppbyggjanini av sosialistiska samfelagnum. Á øllum arbeiðsplássum skulu menniskjuni kenna seg sum limir í einum samfelag, sum í ellum lutum byggir á fólkaræðisligari grund. Hin luttakandi andliga og handliga, menniskjansliga arb- eiðskraftin eigur tí at vera við í ráðum, stjórn og fyrisæti virkis- ins. 14. Undir sonnum fólkaræði verður samfelagið betri ført fyri at samskipa allan framburð á breið- ari grundarlagi og betur fert fyri at leggja til rættis leiðslu, allan inntekupolitikk og nýggj framtek yvir longri áramál. 15. Planøkonomisk samskipan av landshúsarhaldinum verður at skapa hin javna framburðin við talistiska samfelagið. Eitt lítið land sum okkara er sera lætt ávirkiligt av ellum skaparliga planhúsarhaldinum, | tess betur eru vit fer fyri at standa fyri at bera byrðurnar og halda | arbeiðinum gangandi. |16. Við rationellum politikki alla fram- | arbeiði til allar hendur uttan størri | figgjarkreppur, ið eyðkenna kapi- | hendingum úti i heiminum; men | tess longur vit eru komin í tjóð- | ímóti árinum uttanifrå, betur før | vardur; løgrættumyndugleikin verður eisini at fáa til føroyskt vaktarskip. Farmasigling verður gjørd týð- andi táttur í sjóvinnuni, soleiðis at teir hundraðir av skipsførarum, stýrimonnum, maskinmonnum og siglandi sjómonnum okkara, sum eru úti, annars kunnu manna okk- ara egnu skip. Nýggjar vinnugreinir verða royndar og nýgg virki sett á stovn á samvinnugrundarlagi og í selu og keypi í samvinnu við norður- lendsku/alheimskooperatiónina. | Fyri at fáa verurnar, vit keypa, | ódýrast og hægsta prís fyri egnu | framleiðslu, verður uttanlanda- handilin skipaður á landsdeils- grundarlagi. | ØL umsiting má gerast tidar- hóskandi. Bygdir ella eki av landi okkara, sum eru í afturhond, mugu koma undir skjóta útbygging. Við tidarhoskandi lestra- og | lærulikindum, visindaligum kann- lingum og tekniskum snildum, skulu vit gerast betri og skjótari for fyri at loysa málini. | Við at troyta hesar meguleikar og fremja hesi framtek skal fram- leiðslan økjast í stórum og koma ollum fólkinum til góðar. | 17. Allastaðni har sosialiseringin | fer fram ella plan-húsarhaldið | krevur broytingar í ognarviður- ur framburður verður at skapa | kunnu vit útbyggja landið skjót- | skiftinum, letur samfelagið fult stødugt betri livilikindi. 13. Sterkasta fylking av øllum arbeidandi fólki á sjógvi og landi til verndar og verju av åhugamål- | um lentakaranna, fiskimanna og arbeiðaranna, til avgerandi ávirk- an á og til samræði á figgjarliga og vinnuliga sosiala lív og virk- semi landsins, er neyðugt og týdn- | ari, enn tað annars er gjørligt. Við samskipan og samvinnu Føroya fólk beta stórvegis um liv- |ilíkindini. > | Við samskipan og samvinnu kunnu vit best troyta allar teir | møguleikar, landið hevur at bjóða okkum. oysk ogn og væl og virdiligt | endurgjald kann | |18. Einari betri inntekutryggjan og javnvág samsvarandi fólks- áhuga og skipar | samfelagið fyri m.a. príseftirliti, | rættvísari sosiallóggávu og inn | tøkuåbotum og eftirliti. | | ins krøvum, Landgrunnurin verður allur før- | | framhald EET Stjórnarsamráðingar Føroya landsstýri hevur í døgunum 18. og 21 juni 1974 i Tinganesi tingast vid forsætisrådharran um ymsar spurningar Stjórnin er samd við landsstýrið um, at tað er av avgerandi týdn- ingi at beta um ferðsluviðurskift- ini á flogvellinum í Vágum. Farið verður tí sum skjótast undir uppseting av landingartólum, og miðað verður ímóti, at hetta arbeiðið verður liðugt áðrenn árs- lok 1975. Hetta vil minka mun- andi um frávikini frá regluligari flogferðslu. Spurningurin um leingjan av flogvellinum í Vágurn skal viðgerast nærri undir sam- ráðingum millum landsstýrið og Ministeriet for offentlige Arbej- der. Hesar tingingar eru byrjaðar. Stjórnini er greitt, at vidkan av sjóverjuni er ynskjandi. Ein ekjan av skipatalinum i sjóverjuni í Norðuratlantshavi er í umbúna, og væntast kann tí ein munandi bati í donsku sjóverjuni við Fer- oyar longu í ár. Stjórnin vil gera sítt til at skapa meguleika fyri, at nýggja fer- øoyska sjóverjuskipið kann rekja skyldur sínar so fullfiggjað sum gjerligt. Forsætisráðharrin segði frá, at stjórnin komandi heyst fer at leggja neyðug lógaruppskot fram, fyri at avgerð heimastýrisins um yvirtøku av umsitingini av social- um målum kann setast i verk 1. april 1975. Roynt verður somuleiðis at greiða teir umsitingarligu spurn- ingarnar innan evnaveikaforsorg- ina, sum landsstýrið hevur gjørt vart við. Stjórnin er samd við landsstýr- — eg havi lisid tad l sosialinum sjålvandi!! ið um, at meginreglan eigur at vera, at skipanin viðvíkjandi barnatilskoti er hin sama i Føroyum sum i Danmark. Tó má ein umskipan av barnatilskotun- um i Føroyum takast vid i tær umhugsingar, sum farid er undir viðvíkjandi galdandi skipanini í Danmark. Annars reisti landsstýrið ymsar aðrar spurningar, m.a. um láni- rammurnar fyri Realkredittstovn- in. Forsætisráðharrin og løgmaður løgdu at enda stóran dent á stjórn- arinnar og landsstýrisins vilja til áhaldandi fruktagott samarbeiði um loysn av donsk-føroysku spurningunum. Tað eru í hesum døgum 29 ár liðin, síðani Sameinda Tjóða sáttmálin varð evnaður til av umboðum úr 50 londum á samkomu í San Francisco, ið byrjaði 25. apríl 1945 og endaði 26. juni. Arbeiðið varð grundað á einum uppskoti, sum fram varð sett longu í august- oktober 1944, har USA, Kina, Sovjet og Ongland vóru umboðað. Sáttmálin varð undirskrivaður 26. juni 1945. Polland, sum ikki var umboðað á fundinum í San Francisco, skrivaði undir seinni, men hetta land verður kortini mett sum eitt av teimum upp- runaligu 51 limalondum. 29 ár eru liðin ST-sáttmálin kom í gildi 24. oktober 1945, tá ið hann varð endaliga góðtikin av USA, Frank- aríki, Onglandi, Kina og Sovjet umframt av einum meiriluta av hinum londunum, ið skrivað hevdu undir. 24. oktober verður nú allastaðni hátíðarhildin sum dagur Sameindu Tjóða á hverjum ári. „Sameindu Tjóðirnark var navn, ið táverandi amerikanski forsetin, Franklin D. Roosevelt, skjeyt upp. Tað var fyrstu ferð nýtt í ST-kunngerð frá 1. januar 1942, tá ið umboð fyri 26 lond longu tá pliktaðu ríkisstýri teirra til í samvinnu at halda fram við bardaganum móti Italiu, Týsk- landi og Japan. Endamál Sameindu Tjóða er at varðveita frið og tryggleika mill- um fólkini, at fremja vinsemi mill- um heimsins lond og at samvinna alheimsliga fyri at vinna á millumlanda figgjarligum, ment- unarligum og menninskjansligum vandamálum og fyri at fremja virðingina fyri mannarættindun- um. ST er miðstovnurin hjá tjóð- unum í strembanini at rekka hesi GOES | 0