hósdagur 13. juni 2002síða 5

8 Nr. 110 - 13. juni 2002 Nr. 110 - 13. juni 2002 9 – Ferðasambandið hjá okkum, sum búgva á Nesi, er alt ov vánaligt, sigur 79 ára gamli, Hans Jakku á Gadd SAMFERÐSLA Vilmund Jacobsen 79 ára gamli, Hans Jakku á Gadd, sum saman við kon- uni, Onnu, býr á Nesi, harmast um, at Bygdaleiðir hava skert koyringina út á Nes og av Nesi. – Vit høvdu sjey túrar út á Nes um dagin, men nú eru bert tríggir túrar eftir – og bara ein fyrrapart, sum ikki hongur saman við sigling- ini hjá gomlu Ternu. Bygdaleiðir koyra av Nesi klokkan 9.25, men Ternan siglir av Toftum klokkan 8.50. Hans Jakku vísir á, at ein bussur fer av Toftum ávegis til Havnar klokkan 9.20 – ella 5 minuttir áðrenn, bussurin fer av Nesi. – Skulu eg og konan, sum eru einsamøll í húsi, til Havnar við Ternuni um morgunin, noyðast vit at biðja onkran koyra okkum á bátin. Tað er ikki altíð so lætt, tí dóttir okkara býr í Havn. Øll eru til arbeiðis og, sum rímiligt er, hava tey nóg mikið um oyruni, sigur Hans Jakku. Seinnapartin um dagin koyra Bygdaleiðir tvær ferðir av Nesi, men heldur ikki hesir túrarnir passa serliga væl til Ternuna ella leið 400, sum koyrir til Havnar. – Einasti túrur, sum pass- ar rímiliga væl, er túrurin av Nesi klokkan 16; tá fer ein bussur av Toftum ávegis til Havnar klokkan 16.20, sigur Hans Jakku. Hann vísir á, at tá ið Ternan kemur úr Havn, er eingin túrur út á Nes. – Men tað hevur tað hel- dur ongantíð verið, leggur hann aftrat. Sum á útoyggj 79 ára gamli, Hans Jakku, sum fylgir væl við tí, sum fyrigongur í samfelagnum – og ikki minst á politiska vígvøllinum – undrar seg yvir, at myndugleikarnir fremja slíkar skerjingar, nú so nógv verður tosað um útjaðaran. – Eg haldi ikki, at Bjarni Djurholm, landsstýrismað- ur, hevur hugsað um útjað- arapolitikk, tá ið stovnurin, hann umsitur, hevur skert okkara møguleikar so nógv. At skerja koyringina av Nesi úr sjey túrum niður í tríggjar um dagin, er av- gjørt ikki útjaðarapolitikk- ur, sigur hann. Hans Jakku á Gadd vón- ar, at myndugleikarnir vilja skipa so fyri, at fólk á Nesi fáa fleiri ferðamøguleikar, og at koyringin hjá Bygda- leiðum verður betur løgd til rættis, soleiðis at túrarnir passa betur til Ternuna, sum siglir av Toftum og koyr- ingina til Havnar. Somu- leiðis ynskir hann, at tað fer at gerast møguligt at sleppa útaftur á Nes, tá ið Ternan kemur úr Havn um dagarn- ar. Hetta er sum at búgva á útoyggj – At búgva úti á Nesi, er næstan sum at búgva á útoyggj. Koyringin hjá Bygdaleiðum er skerd við fýra túrum um dagin og teir, ið eftir eru, passa illa til farleiðina til Havnar, sigur 79 ára gamli, Hans Jakku á Gadd Mynd: Vilmund Jacobsen SUMMAR Vilmund Jacobsen Síðsta leygardag var jarðar- ferð í Nólsoy, tá ið 81 ára gamli, Hans Andrias Jacob- sen, vanliga nevndur Hanni, varð borin til gravar. Ein kempa av einum manni, sum sigldi undir øllum krígnum. Serstakliga nærlagdur til sjógvin sum útróðrarmaður og vitandi um alt, sum er at vita um fiskimið, streym, veður og vind. Fyri nøkrum árum síðan gav hann út eina miðabók saman við stutt- søgum um hendingar á sjónum. Í stovuni í heiminum hjá Hanna og konuni, Onnu, haðani Hanni varð borin út, stóðu nakrar bøkur á hillun- um. Beint yvir høvdinum, har eg stóð yvirav kistuni hjá Hanna, stóð ein røð av bókum, sum allar vóru eins. Tann eina kallaðist »Havets Herskere«, og eg legði til merkis, at hetta var einasta bókin í røðini, har eitt bókamerki stakk upp ímillum blaðsíðurnar. Kanska ikki so undarligt, hugsaði eg, tá ið presturin, Bjarni Bæk, í kirkjuni segði okkum, at Hanne sigldi øll stríðsárini. Kendi Hanna sum abba- beiggja mín og minnist aftur á dagar, har hann kom aftur við báti sínum, »Hem- aranum«, við stórum og góðum toski, meðan av- bygdamenn sama dag løgdu at landi við fiski, sum næstan ikki var avreið- ingarførur – so smáur, hann var. Hetta var í eini tíð, tá ið lítil og eingin útróðrarfisk- ur fekst. Kortini visti Hanni, hvar hann kundi fáa nakrar góðar fiskar. Tann eina dagin hevði Hanni 700 pund av stórum toski, og afturkomin segði hann, at hevði ein ungur maður verið á bátinum, hevði hann drigið mangt slíkt, tí sjálvur var hann so lamin í ørmunum. Minnist, at hendan dagin ynskti eg mær at verið við honum. Smáir »havest herskere« Leygardagurin var ein góður dagur. Afturkomin umborð á Rituna eftir jarðarferðina hjá Hanna, sóu vit hesar fittu smádreingirnar hugna sær í einum lítlum gummi- báti á Nólsoyarvík. Teir damlaðu aftur og fram, inn- ari og ytri. Tankarnir mólu aftur á barnaárini, tá ið næstan hvør smádrongur í bygdini átti flaka. Tað var illa dámt av abba, beiggja Hanna, tá ið farið varð út á streym, og ikki so sjáldan stóð gamli niðri við sjóvar- málan og rópti okkum inn- aftur. Flakarnir vóru mang- an stórir og lógu tungir í sjónum. Hart rekur fram við fjøruni, tá ið tú kemur norðurfyri bygdina, og skjótt kann vera, at smá- drongurin ikki orkar at stríðast móti streyminum. Kemur ótti á, er vandi á ferð. Onkur reyðfiskur ella brondingur er drigin uppí flakan undir húsunum hjá Hanna í sínari tíð. Smádreingirnir, vit síggja á myndini, vóru ikki í bjargingarvesti, og tað sá ikki so vandaleyst út, men blikalogn var, og teir vóru innanfyri allan streym. Ein hugnalig løta í Nólsoy, har tú sleit tínar barnaskógvar. Við Hanna er seinasti abbabeiggin borin til hvíld- ar og flag lagt omanyvir ein hóp av vitan um tey loynd- armál, sum náttúran goymir – og bert tey gomlu vistu um at siga. Smáir »havets herskere« á Nólsoyarvík Ein góðveðursdagur í Nólsoy. Smádreingirnir stuttleika sær í lítlum gummibáti innanfyri allan streym - og allar vandar, um teir vóru í bjargingarvesti UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Danmark ágóða av fótbólti Tey góðu úrslitini hjá danska fótbóltslands- liðnum í HM-kapping- ini hava ikki bert ítrótt- arligan týdning fyri Danmark. Í danska ídn- aðarfelagnum verður sagt, at tá Danmark var í HM í Meksiko, vísti tað seg, at áhugin fyri donskum vørum vaks nógv ymsastaðni kring heimin. Jørgen M. Hansen, stjóri í ídnaðarfelag- num heldur, at tað hevði kostað ídnaðin- um nakrar hundrað milliónir krónur í marknaðarføring fyri at fingið tað sama burtur- úr, sum fótbóltslands- liðið gav ídnaðinum í ókeypis marknaðarfør- ing. Jørgen M. Hansen sigur, at tað er ov tíð- liga at siga enn, hvønn ágóða danski útflutn- ingurin fær burtur úr HM-kappingini hesa- ferð. Hann ivast ikki í, at sigurin á Fraklandi fer at gera mun, men heldur, at skal fótbólt- urin veruliga gagna vinnuni, má Danmark koma uppaftur longur í kappingini. Færri far- telefonir Finska Nokia væntar at selja heldur færri far- telefonir í hesum árs- fjórðinginum enn í seinasta ársfjórðingi. Upprunaliga hevði fyri- tøkan væntað at selja heldur fleiri fartelefonir í apríl-ársfjórðingi, men nú verður sagt, at sølan helst verður mill- um trý og seks prosent minni. Tað merkir, at umleið 38 prosent av øllum nýggjum fartele- fonum eru frá Nokia. Nógv frítíðarløn Norðmenn hava ongan- tíð fingið so nógv út- goldið í frítíðarløn sum í ár. Sambært hagstov- uni fáa norsku ar- beiðstakararnir í meðal 31.500 krónur útgold- nar, og tað er 14 pro- sent meiri enn í fjør. Tilsamans fáa norð- menn 82 milliardir krónur útgoldnar í frí- tíðarløn í ár. Sambært hagstovuni fara næstan 80 prosent av pengun- um til frítíðarferðir í summar. Úr Norðurlondum: Rockarar gera um seg Teir báðir stóru rock- arafelagsskapirnir, Hells Angels og Bandi- dos, hava rættiliga gjørt um seg í Danmark í seinastuni. Løgreglan sigur, at teir seinastu mánaðarnar hava rock- ararnir útvegað sær 70 nýggj felagshús um alt landið, og at teir hava ongantíð verið umboð- aðir í so nógvum donskum býum sum nú. Í summum býum hava fólk valt at fara í hernað ímóti rockarun- um. Í Køge sleppa rockararnir ikki inn í ølstovurnar, og aðra- staðni hava fólk tikið seg saman og keypt hús, sum rockararnir hava ætlað sær til fe- lagshús. Í Jyllandi hava sjey býir tikið seg sam- an til at samskipa tiltøk ímóti rockarunum. Genta funnin Tann 18 ára gamla nið- urlendska gentan, sum hvarv við Geiranger í Noregi hósdagin í síðstu viku, varð funnin týskvøldið. Hon var deyð. Norska løgreglan sig- ur, at Josephine Grubb- en varð funnin í bratt- lendi, og tí verður hild- ið, at hon hevur verið áhaldsin og er dottin oman. Løgreglumenn og bjargingarmenn hava leitað seinastu dagarnar, og tyrlur tóku eisini lut í leitingini. Foreldrini há gentuni komu til Noregs um vikuskiftið, og tey hava leitað saman við løg- regluni. Josephine Grubben var komin til Noregs at arbeiða sum hjálparfólk á einum gistingarhúsi í Geiranger í summar. Dynamitt stolið Onkur hevur verið inni í einum handli í Trysil í Noregi og stolið 3500 stengur av dynamitti. Tað er ikki smávegis stuldur, tí sambært løg- regluni viga stengurnar heili 350 kilo. Løgreglan sigur, at dynamittið lá væl goymt aftan fyi tvær dyr, men at innbrots- menninir kortini eru komni fram á tað. Sum er hevur løgreglan eingi spor at ganga eftir í málinum. Amerikanski verju- málaráðharrin vitjar íhesum døgum India og Pakistan, har hann roynir semju KASHMIR-STRÍÐIÐ Árni Joensen Amerikanski verjumála- ráðharrin, Donald Rums- feld, kom týskvøldið til indiska høvuðsstaðin New Dehli at tosa við indisku stjórnina um Kashmir- kreppuna. Í gjár hitti hann Atal Behari Vajpayee, for- sætisráðharra og aðrar indiskar politikarar. Áðrenn hann fór til India, segði Rumsfeld, at viður- skiftini millum India og Pakistan eru batnað nakað seinastu dagarnar. Hann vísti á, at India hevur sagt seg vera til reiðar at tosa um kreppuna, og at fimm indisk herskip, sum hava ligið úti fyri pakistansku strondini, eru farin haðani. Rumsfeld helt, at nú er tað Pakistan, sum eigur at vísa, at tað eisini er hugað fyri friði. Hann segði seg tó fegnast um, at pakistanska stjórnin hevur lovað at forða muslimsku upp- reistrarmonnunum at gera álop inn um indiska markið í Kashmir. Pakistanski forsetin, Pervez Musharaf, segði við bretska útvarpið BBC í gjár, at India hevur tikið nøkur stig tann rætta vegin, men at nakað restar í enn. Í dag skal Musharaf so tosa við Donald Rumsfeld, sum kemur úr New Dehli til Islamabad í dag. Limir í felagsskap- inum al-Qaeda vóru í Heathrow-floghavn- ini í London tann 11. september í fjør. Ætlanin var at ræna eitt flogfar og at renna tað inn í Big Ben í London YVIRGANGUR Árni Joensen Rohan Gunaratna, sum er serfrøðingur í yvirgangs- virksemi, og sum starvast á lærda háskúlanum St. Andrews í Skotlandi, vil vera við, at al-Qaeda ætlaði at ræna eitt flogfar í Bret- landi og at renna tað inn í tað kenda Big Ben í London. Atsóknin skuldi gerast sama dag sum at- sóknirnar í New York og Washington tann 11. sep- tember í fjør. Rohan Gunaratna segði við amerikanska sjónvarpið CNN, at málið við atsókn- ini í London var at vísa, at al-Qaeda var ført fyri at søkja at málum kring allan heimin. Men atsóknin varð av ongum, tí trygdarmynd- ugleikarnir í Heathrow- floghavnini steðgaðu allari flogferðsluni aftan á atsóknirnar í USA. Rohan Gunaratna sigur, at upplýsingarnar um ta ætlaðu atsóknina í London eru frá einum manni, sum varð tikin í India í sam- bandi við atsóknina at indiska tjóðartinginum í desember í fjør. Maðurin hevur gingið á flogskip- araskúla í USA, Bretlandi og Avstralia, og sambært Gunaratna fekk hann pengar frá al-Qaeda til at skipa fyri atsóknini í London. Undir avhoyring- um skal maðurin hava greitt frá, hvat flogfar ætl- anin var at ræna. Rohan Gunaratna hevur skrivað eina bók um al- Qaeda. Nógvar av upplýs- ingunum í bókini eru úr loyniligum skjølum hjá bretsku myndugleikunum, sum høvundurin slapp at hyggja í, tá hann skrivaði bókina. Svenski yvirgangsser- frøðingurin Magnus Rans- torp ivast ikki í, at upp- lýsingarnar hjá Rohan Gunaratna eru rættar. Hin- vegin væntar hann, at bretsku myndugleikarnir fara at avsanna tær, tí talan er um sera loyniligar upp- lýsingar. Men ein tílík av- sannan merkir ikki, at upplýsingarnar ikki eru rættar kortini, sigur Magn- us Ranstorp. Ætlaðu at stoyta eitt flogfar inn í Big Ben Donald Rumsfeld hitti fyrst indiska verjumálaráðharran George Fernandes. Í dag fer Rumsfeld til Pakistan Mynd: Reuters USA fer at forða kríggi um Kashmir C M Y K 9 8