fríggjadagur 14. juni 2002síða 5

8 Nr. 111 - 14. juni 2002 Nr. 111 - 14. juni 2002 9 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Í samband við at skip skrásett í Belize liggja og fiska kongafisk í Irmingarhavinum, tí teir góðkenna ikki kvoturnar hjá NEAFC, hevur Jørgen Niclassen landstýrismaður í fiski- vinnumálum boðað frá, at hesi “piratfiskiskip” ikki skulu sleppa at bryggju í Føroyum. Tað er gott, at landsstýrismaðurin tekur eina greiða støðu í hesum málinum, og skal hann hava rós fyri greiðu støðu sína. Vit kunna bara staðfesta, at tað eru Guds børn, ið batna. Fyri á leið 10 árum síðani áttu føroyingar skip skrásett undir Belize flaggi og øðrum eksot- iskum fløggum. Hesi skipini fiskaðu í loyni- krókinum. Táverandi landsstýrismaður í fiski- vinnumálum heitti á føroysk virki um ikki at taka ímóti fiksi frá hesum skipum. Hetta var ikki so væl móttikið av øllum føroyingum og serliga kreftir í Fólkaflokkinum dámdu hetta illa. Nú 10 ár seinni er vend komin í, og tekur Fólkaflokkurin eina skilagóða støðu. Pirat- fískarí eigur ikki at góðtakast, og hent- leikafløgg í fiskivinnuni er ein ósiður, óansæð um tað eru føroyingar ella útlendingar, ið standa aftanfyri. Vónandi var loynikróks- fískaríið tað síðsta dømi um føroyskar løtuvinningsreiðarar, ið koma dragsandi við skipum undir Belize flaggi. Vit mugu vóna, at greiða støðan hjá Føroya Landsstýri til piratfískarí kemur at standa við – eisini um tað skuldi hent, at føroyskir reiðarar fara at finna uppá okkurt tílíkt fyri at sleppa undan altjóða avtalum og altjóða kvotum, ið Føroya Landsstýri virðir, sum vit sóu tað í loynikrókinum. Tað fer altíð at bera til hjá spekulantum at finna okkurt land onkustaðni, ið ikki viðurkennir kvotur fyri Norðuratlants- havið. Tað skal verða okkara vón, at Jørgen Niclassen við at taka hesa støðu, eins og ein av undan- monnum hansara tók hesa støðu fyri á leið 10 árum síðani, er við til at seta endaligt punktum fyri óreguleraðum rovfiskaríi undir hent- leikaflaggi her á okkara leiðum. Vit kunnu bert staðfesta enn einaferð, at tað eru Guds børn, ið batna – eisini í Fólkaflokkinum. DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Tað eru Guds børn, ið batna VIÐMERKINGAR Heri Simonsen Áðrenn tað neiliga! Ein stór tøkk til Mikkjal Helmsdal, SVF-stjóra, um- framt Tórð Mikkelsen og Øssur Winthereig fyri at vísa okkum allar hesar HM-dystirnar, umframt kvøldsendingarnar við hæddarpunktunum. Hetta er eitt gott tiltak, sum sjónvarpsmanningin skal hava eina risastóra tøkk fyri. Serliga frá okkum mongu, sum enn ikki hava parabol. Men! Tá nú manglandi signalið hjá danska TV-2 oyðilegði morgunin hjá 20.000-25.000 fótbólts- glaðum, føroyskum sjón- varpshyggjarum, og tá tað skjótt gjørdist greitt, at signalið ikki kom afturí- aftur, átti ein at leita til onnur alternativ: 1) SVF kundi lagt seg eina løtu inn á svenska TV-4, sum eisini sendi dystin, so høvdu vit í hvussu er skandinavisk frásøgufólk til dystin millum Danmark og Frakland. 2) Um hetta ikki varð gjør- ligt, átti SVF at samsent seinna hálvleik millum Senegal og Uruguvei á DR, har vit samstundis - leyp- andi - øll høvdu verið kunnaði um gongdina í dystinum millum Danmark og Frakland. 3) Aðrar fylgissveinarásir sendu Danmark-Frakland, og kanska kundi SVF "lánt myndina" frá teimum eina løtu. 4) Vóru hesi 3 møgu- leikarnir allir ómøguligir at gjøgnumføra, hevði verið møguligt at fara inn á danska P3-útvarpið á alnótini. Og lagt beinleiðis donsku fótbóltsfrásøgnina frá P3 inn á ljóðsporið samstundis, sum vit høvdu svarta skermin við stand- ard-fráboðanini, um manglandi fylgissveina- sambandið! Og hví bleiv ikki skrivað á skermin hvat støðurnar vóru í báðum dystunum? Á fiskivinnuøkinum hava norðmenn altíð roynst føroyingum boysnir. At so ein norskur trolari skuldi oyðileggja okkum henda søguligu norðurlendska fótbóltsmorgunin, er besta dømi um: "At bert er bróðirleyst bak!". Annars hevði stundum ikki bilað, um Tórður og Øssur hvíldu seg í hálv- leikinum, og loyvdu teim- um enn meira kønu studio- vertunum hjá TV-2 og DR framat í hálvleikssteðg- unum. Vit virða vælmeinta innsatsin sera nógv, men tað hevði verið forfrískandi at hoyrt okkurt annað enn: "Vit fara at senda 2. hálv- leik, so skjótt hann byrjar aftur!". Annars eini góð ráð til teir sjónvarpshyggjarar, ið ikki hava parabol. Oyði- leggja 4 norskir línubátar fjórðingsfinalurnar, oyði- leggja 2 norskir partrolarar hálvfinalurnar, ella oyði- leggur 1 stórur trolari hjá Kjell Inge Røkke HM- finaluna, so stilla útvarps- tólið á 693 MW, ella 909 MW. Har hoyrist BBC-5, og teirra framúrskarandi frásøgumenn og serfrøð- ingar. Teir bjargaðu so okkum 7 monnum, ið sótu saman og hugdu (eftir 1. hálvleiki:) Danmark-Frak- landi frá tí ultimativu katastrofuni! Spenningurin er stórur, um hvør gerst Heims- meistari! Vónandi Dan- mark ella Svøríki. Men spenningurin um hvør fær ársins neyðrakett, er heldur lakari. Man norski trolarin ikki hava onkra umborð? TÍÐINDASKRIV Í hesum døgum er gávu- handilin Mango á tí nú - nakað minkaða - Torginum í SMS. Og her verður Mango ein stóran part av teimum báðum komandi mánaðunum. Orsøkin til langa sølu- átakið hjá Mango á Torg- inum, er tann, at í sambandi við umbyggingina av SMS, noyðist handlin at lata aftur í august mánaða. Og tá handilin letur upp aftur í september mánaða, verður hann nakað minni enn í dag. Men viðskiftafólkini hjá Situ Rajani, sum eigur Mango, verða ikki við sviðusoð. Tí, sum Sita sjálv sigur, so fara tær í Mango komandi tveir mánaðirnar at selja serliga nógv spenn- andi á Torginum. Og eisini verða góð tilboð á Torg- inum hesar dagarnar. Und- anfarnur søluframsýning- arnar hjá Mango hava verið rættuliga væl vitjaðar, og Sita Rajani, sum eigur handilin, vónar, at fram- sýningin hesaferð ikki verður nakað undantak. Mango spennandi sølu- tiltak á Torginum í SMS Myrkasta løtan hjá SvF? Ungi bilførarin, sum koyrdi bilin, ið fyri góðum 15 mánaðum fór útav á Lambar- eiði, varð dømdur í Eystara Landsrætti mikudagin DÓMUR Ingrid Bjarnastein 15 mánaðar eru farnir síðani stóru bilvanlukkuna á Lambareiði, har tríggir ungir mans lótu lív. Bilførarin og ein ung genta yvirlivdu vanlukkuna. Ungi maðurin, ið koyrdi bilin, varð í Føroya Rætti dømdur sjey mánaða fongsulsrevsing, men tók ikki við dóminum og kærdi hann fyri Eystara Lands- rætt. Men har var ongin hjálp at heinta, tí dómurin ungi maðurin fekk frá Eyst- ara Landsrætti var strangari enn dómurin frá Føroya Rætti, tí hesuferð varð hann dømdur átta mánaðar hand- an rimar. Hann er dømdur fyri manndráp og likams- løst av ósketni. Harafturat hevur ungi maðurin mist koyrikortið í fimm ár. Bilførarin, ið onki sigur seg minnast frá hendingini, játtaði seg ikki sekan og kravdi frídøming. Í sambandi við, at 150 ár eru liðin síðani Føroya Løgting varð endurstovnað, hevur Postverkið givið út eina serliga frímerkjaútgávu ÚTGÁVA Ingrid Bjarnastein Myndaevnini eru skjøl og lutir frá virkseminum hjá Føroya Løgtingi, bæði í eldri tíð og eftir, at tað varð endurstovnað í 1852. Frímerkini koma út tann 17 juni, og tá vera eisini fýra frímerki við mynda- evnum úr føroyskari nátt- úru útgivin. Tað er Edward Fuglø, sum hevur teknað hesi frímerki, sum ímynda fuglaegg og ungar. Sagt verður av Postverk- inum, at hesar útgávurnar fella væl í tráð við eitt av aðalmálunum, sum Post- verk Føroya hevur sett sær í sambandi við frímerki: At føroysk frímerkir skulu vera ein góð og virðilig umboðan uttanlands. Tey vøkru føroysku frí- merkini taka støði í mynda- evnum úr søgu føroyinga, tí serligu mentanini og tí ser- støku náttúruni. Seks nýggju frímerkini koma út 17. juni. Martin Mouritsen, leiðari á Musikkskúl- anum, sigur, at virðis- lønin, ið Sunleif Rasmussen hevur vunnið er ein viður- kenning, ið hevur nógv at siga. Men tað er ein veruleiki, at tann útinnandi tónleikurin hevur tørv á størri peninga- játtanum fyri at teir professionellu tón- leikararnir í Føroyum kunnu halda seg á einum ávísum støði TÓNLEIKUR Ingrid Bjarnastein – Nordisk Musikpris frá Norðurlandaráðnum hevur stóran týdning fyri tað, at ein gerst sjónligari á hesum økinum innan tónleik. Tað eru fá í Føroyum, sum spæla slíkan nýggjari parti- tur tónleik, og hetta er ein viðurkenning, ið hevur nógv at siga. Hondverkið er mett at vera gott, og ein kann róliga siga, at hetta er als ikki kvøðuljómatónleik- ur, sigur Martin Mouritsen, leiðari á Musikkskúlanum, um virðislønina Sunleif Rasmussen júst hevur fing- ið frá Norðurlandaráðnum. Men Martin heldur, at tað er ein veruleiki, at játtan- irnar til tann útinnandi tón- leikin í Føroyum eru ov smáar, og tær játtanirnar, ið koma, koma ofta uttanifrá. – Tað er tørvur á at játta pening til spæl. Um vit taka musikkskúlan sum dømi, so høvdu teir flestu av lær- arunum kunna hugsað sær eina samantvinning av at undirvísa og at spæla, harav tann størsti parturin verður spæl, soleiðis at teir kunnu halda eitt ávíst støði, greið- ir musikkskúlaleiðarin frá. Hann sigur, at undirvís- ingarverðin og tann spæl- andi verðin skuldu verið blandaðar saman, tí tey somu fólkini, ið ganga aftur, hava brúk fyri at spæla meira enn tey undir- vísa. – Játtinin, sum hon er í dag, er ov lítil. Um vit brúka peningin vit fáa til tann útinnandi partin, ja, so verður onki eftir at undir- vísa fyri. Tónleikararnir mugu hava grundarlag fyri at kunna spæla í Føroyum, sigur Martin Mouritsen. Fult uppiborið Fyri at venda aftur til Sunleif Rasmussen og Nordisk Musikpris, sigur Martin Mouritsen, at hann varð ikki ovfarin av tí, at hann vann. – Sunleif er seriøsur, hann arbeiðir við tónleiki hvønn dag. Tað hevur eisini nakað við tað at gera, hvussu ein dugir at selja seg sjálvan, og tað dugir Sunleif. Hann nýtir náttúru ella frammanundan kendan skaldskap og knýtir hesi hugtøk afturat tónleikinum. Sunleif dugir at finna tey røttu sambondini, og hann hevur eina javnvág millum tað sansaliga og struktur- ella. – Tá Sunleif komponerar, so siterar hann ikki føroysk fólkaløg, men letur okkum vita, at hetta er eitt dult upprunastøði, sum hann brúkar at komponera út frá eftir seriellum og spektral- um prinsippum. Ein listi- lærd javnvigan millum tað sansaliga og bygnaðarliga, sigur musikkskúlaleiðarin. Martin Mouritsen sigur, at samskifti broytist, og tað vísir seg aftur í tónleikinum hjá Sunleifi. Í eini av sym- foniiunum brúkar hann ein bandspælara saman við akkustiskum ljóðførum. Hetta er nakað nýtt í sær sjálvum, at brúka elektr- onik og akkustik saman. – Tá er spurningurin, hvør skal rætta seg eftir hvørjum? Men í hesi symfoniini, Tid, ild, bag- læns, yvirtekur elektron- ikkurin til síðst. Tað eru ikki bara hugtøk, og tú lurtar eftir øðrum fladum enn vanligt, greiðir Martin Mouritsen frá. Sunleif Rasmussen vann fyrr í vikuni Nordisk Mu- sikpris áljóðandi 350.000 danskar krónur umframt sjálvan heiðurin. Virðisløn- in verður handað í oktober í Helsingfors. Martin Mouritsen: Útinnandi tónleikurin tørv á peningi Martin Mouritsen, leiðari á Musikkskúlanum, sigur, at Sunleif Rasmusen hevur Nordisk Musikpris fult uppibornan Savnsmynd Føroya Løgting 150 ár: Serstøk frímerkjaútgáva Í sambandi við, at ólavsøkudag eru liðin 150 ár síðani Føroya Løgting varð endurstovnað, gevur Postverk Føroya út tvey nýggj frímerki, ið hava við løg- tingið at gera. Harumframt koma fýra onn- ur frímerki út við myndaevn- um úr føroysk- ari náttúru 8 mánaðar fyri manndráp av ósketni Soleiðis sá bilurin út eftir óhappið á Lambareiði fyri góðum ári síðani. Bilførarin er dømdur átta mánaðar fongsulsrevsing fyri manndráp og likamsløst av ósketni C M Y K 9 8