mikudagur 20. november 1974síða 4

Síða 4 Stubbar úr USSR Norðsjógvurin í vanda Norðsjógvurin og Írska havið hoyra til tey mest oljudálk- aðu havekini, og tær loyvdu dólkingarnogdirnar eru langt síðan lagdar afturum. Henda ávaring kemur frá dr. Anatolij Simonov frå Havfrøditænastu Sovjetsam- veldisins. Hann hevur kann- að Norðuratlantshavið og europeisku smáhevini. Mill- um tey serliga illa dálkaðu økini eru eisini Tyrrenska havið vestan fyri Ítalia og Biscayavíkin. Vandi er fyri, at dálkingin breiðir seg Alt ov stórar negdir av olju, kviksilvuri og eðrum fremm- andum evnum finnast í sjón- um við europeiskar strendur, sigur Simonov. So hvert sum idnadarfram- leiðslan veksur, økist vandin fyri at dálkað vatn úr áunum og fram við strondunum skal breiða seg til tey opnu høvini. Longu nú er vandi fyri, at hetta kann henda við Norður- atlantshavinum og nærliggj- andi pørtum av Norðuris- havinum. Hvat kann verða gjørt? Oceonografiska nevndin í Sovjetsamveldinum hevur út- arbeitt eina millumlanda skrá fyri eftiransing av vanda- miklum evnum. Uppskotið er lagt fyri Millumlanda oceano- grafisku nevndina á stjórnar- stigi. Eftir uppskotinum skulu havgranskingar gerast eftir fastari skipan bæði á opnum havi og fram við strondunum. Simonov leggur stóran dent á, at hesar granskingar verða samskipaðar og fara at umfata bæði vedurfrødi, hav- frødi og livfrødi. Umframt sjálvan sjógvin skulu rann- sóknarmenninir eisini kanna fiska- og plantulivid og botnin. Tað er eisini ein treyt fyri, at henda eftiransing kann verða til nakra hjálp, at lond- ini rundan um tey nevndu høvini gera sitt til at minka um útveitingina av skaði- ligum evnum í havið. Eystursjógvurin kann bjargast Londini rundan um Eystur- sjógvin hava fyri kortum gjørt sáttmála um forboð móti at dálka hetta sera við- kvæma inn-hav. Sovjetsam- veldið hevur samtykt sera strangar reglur móti hav- dálking og náttúrudálking yvirhevur. Allar sovjetskar havnir hava serlig skip at reinsa sjógv við (oljuslúkar), og oll sovjetsk tangaskip eru utgjørd sambært millumtjóð- asáttmálanum um havdálk- ing frá 1954. NATO leggur øktar hernaðarbyrðar á Holland skrivar Jurij nn at NATO nú hevur noytt Holland til hækkingar í hernaðarútreiðsl- unum, sum geva landinum tungastu byrðar til hetta »Pravdu« endamål, sum nakrantid hava verið i fridartid. Hollendsku hernaðarútreiðslurnar verða í 1975 meir enn 1 milliar gyllin hægri enn í 1974. Bidstrup heiðurslimur Danski teknarin Herluf Bid- strup er á hátíðarhaldi í Moskva kosin til heidurslim í Sovjetska Listaakademiin- um. Sum lágtflúgvandi jetflogfar Í bygdini Gorlovka í Sovjet- samveldinum hoyrdu fólk um sekstidina seinnapartin tann 17. juli í ár eitt undarligt ljóð, sum mest minti um jetflog- far, sum fleyg ov lágt. Fá sekund eftir brast ein steinur niður í jørdina, eftir at hann fyrst hevði kvett nakrar greinar av trøunum nærhend- is. Ein arbeiðsmaður fann steinin, sum var farin langt niður í jørðina. Jardfrødingar komu til, vigaðu steinin (3 kg), søgdu hann vera meteor- itt og sendu hann til Moskva til gjølligari granskingar. Steinurin i Gorlovka er meteorittur nr. 147, sum er funnin og békførdur hesi 200 årini, sum farin eru sidan russiskir vísindamenn fóru undir at kanna hesi sendiboð úr rúmdini. sosialurin Tíðindi úr norðasta Kina B Tit heima i Føroyum vita nokk ikki so mikið higani, men nú skal eg royna at ga eitt sindur av tiðindum higani av landi. Her hevur beint ni verið val, og her sum eg eri staddur eru tvær grannabygdir, onnur eitur Skopje og hin eitur Sandje. Sandjebúgvar og Skopjebugv- ar sita sera illa um sátt, men nú til valið hevdu teir tó eint seg um at stilla hvenn sin main upp, Sandjebúgvar settu ein skeggmann fram, meðan Skopje- menn settu ein sjómann á listan, og tá báðar bygdir eru fiski- mannabygdir, so roknaðu Skopjemenn tað sum í pottinum, at teir fingu sín mann inn, tí skeggmaðurin hjá Sandjebúgv- um var bara flugufiskari. Men, ikki veit eg hvussu hev- ur verið atborið og ikki uttan nú Nr. 66 — 20. rovember 1974 ið yvirstaðið er, kom skeggmad- urin inn, og nú er alt á rokinum; seinast vit frættu hevdi knivur verid å lofti å Sandje, og her i Skopje, hvar vit hava ligid vid skipinum, gekk so harðliga til á havnarøkinum, at skiparin beyð okkum at rýma. Skeggmaðurin, ið sigurharri skuldi vera, segðist ikki vera sæddur, síðani valið, tí hann ræðist fyri at partamenninir skulu læsa seg í skeggið á hon- um, og riva kjøt og kjálkafyllu av, á sama hátt sum gekkst Brúsajokli á sinni. Ja, so er vorðið her í norðasta Kina, sovorðið sker ikki har heima i Føroyum, Gud havi lov. Her umborð veit alt væl við Heilsa har heima! Rólant Olivantsson 000 Ein tøkk til Jákup Lindenskov landsstyrismann Endiliga glogvadi tad i onkrum her, tad gleddi meg at lesa tad, tygum skriva, og tygum skulu hava stóra tøkk fyri tað. Nú hava nógv fólk sagt sína hjartans meining um óskilið í býnum, serliga tey, sum ikki eiga born, hava sagt heilt nógv, hvussu tað eigur at vera og hvat kann gerast, tey, sum ikki eiga børn, vita eisini hver hevur skyldina av, at ungdómurin er sum hann er. Vit eiga ein »vanskeligan« son. Pápin sum teir flestu pápar her á landi, er sjómaður, so havi eg roynt einsamall, og tað hevur ikki verið lætt. Sum mamma sær ein heilt eðrvísi upp á slíkt, ti man er góður við »ofrid« fyri bandittum, brennivinsseljarum, hasjseljarum og horuhúsum, og ikki minst fyri samvitskuleysum politistum. Í mínari neyð vendi eg mær til politiið, men teir kundu einki gera, teir stóðu hjálparleysir, teir høvdu nokk ikki verið so hjálparleysir, um tað vóru nakrir hundar, sum fóru út at friggja, tá meta teir upp í uniform við salatfatinum, tá eru teir ófera raskir, men tað er bara tvær ferðir um árið, tey ungu rekast úti 365 kveld um árið, so teir skuldu havt nokk at gjørt. Nei, ødrvisi hevði tað verið, um landfútin hevði givið poli- tistunum boð um at farið úr hasum bilinum og gingið úti á gotuni, ordiliga vist seg, so høvdu børn og ung havt respekt fyri teimum. Nu siggja tit heilt låturligir út, tá tit einaferð reisa tykkum, stívir og rukkutir. Og hvussu við ferðsluni? Jú kl. 12 og kl. 17 rekja teir eini tvey ella trý gøtuhorn, annars ikki, bilar parkera allastaðni, sjálvt mitt á hornum. Landfúti og politistar, komið bara út á getuna og vísið at tit duga at arbeiða, og fram um alt, gangið undan við einum góðum fyridomi við tykkara egna lívi, eingin kann læra onnur tað, ein ikki dugur sjálvur. Verið be- stemt við tey ungu, men herð og illsint orð duga ikki. lin mamma 000 Metingar eftir valid Harri bladstjori! Set mær hetta i bladid sum minar, ikki flokksins metingar. Ja, nå er henda mikla orrust av, og hvat siga kjósingarnar? Jú, tær siga tað, at bæði javn- aðarflokkurin og sjálvstýris- menn fingu dygga álitisváttan frá veljarafjøldini. Hjá sambandsmonnum gekk vánaliga, tó teir spentu seg út sum aldri fyrr. Tað er at harmast um, haldi eg, at tann klóki álitismaðurin Trygvi Samuelsen varð út- skumpaður av tí manni ið kom í staðin — men kanska hann verð- ur at roynast frægari enn hann hevur víst seg til henda dag, framferðin hevur higartil verið sera ódámlig. Handa hexabrúna-jaxtranin frá manni sum Jørmundi Våga- dal var tvieggjad — Ætlanin var líka nógv vend móti missións- manninum Vilhelm Nielsen, tó hann ikki var nevndur, sum móti javnaðarmonnum, men úrslitið royndist meira enn soltið — sambandið misti manni í Vág- um. Leon Joensen, ein mann ið er virdur víða hvar — men ti- betri fingu teir ikki henda polit- iska jesuittin istadin, og tað eiga teir at fegnast um; tílíkir menn mugu ikki sleppa um tinggátt, hvønn flokk teir so siga seg at umboða, teir eru skaðafuglar teir hoyra bókabálstíðini hjá R Ø Y sjålvum Hitleri tu — og hetta útinna teir í Guds heilaga navni! Teir umboða svartasta miðeld- ina í 1974. Tað eru sanniliga góð fólk inn an fyri indremissión, millum baptistar og kirkjufólk av yms- um slag, men Jørmund Vågadal umbodar bara svartastu reakti- én, men vit skulu sjálvandi royna at bera yvir vid tilikum manni — Johan Huss bað eisini fyri kellingini ið bar við til bálið, hann sjálvur skuldi brennast á hon neyðardýrið, helt seg tæna Gudi, hon visti ikki betur. Um tjóðveldið er lítið at siga, hasin sigurin er tað menn plaga at taka til, ein pyrrhus-sigur, har er jú sum í Runsival, hver mót ødrum slæst, ákærur um falskar undirskriftir og tílíkt, so har er at halda seg frá, og ikki koma sær í sjálvt vepsareiðrið, har er sum sigst í Britu-visu »Hos djævlene der inde«. Men nu er at sleikja sårini og halda áfram við ti avbara góða landsstýri vit hava havt, men tað må vera ein Ofråvikilig treyt, at javnaðarmenn fara einki stýri upp í, hvar Atli Dam ikki situr í løgmanssessinum. So nú síggja vit, hvussu leikur fer. Javnaðarmaður do Pt. 1 F. KJALBRO baikt FØROYA