leygardagur 12. oktober 1974síða 7

Nr. 55 — 12. oktober 1974 sosialurin teðgar vinnulivid, tú fært einki arbeiði. Og nógvir lenmóttakar- ir trúgva hesum, tí eru borgar- igu flokkarnir „framvegis so terkir å tingi. Hetta kundi ljóðað, sum eg ar ónegdur við politikkin, sum wnaðarflokkurin hevur ført hesi seinastu árini, men so er kki. Javnaðarflokkurin hevur ikki havt meguleika at broyta hetta lagið stórvegis. Eitt av nålunum er arbeiði til oll, og vit kunnu ikki seta okkum hendur í favn og bíða eftir at kunna royta samfelagsskipanina, lokkurin má við teimum ambod- m, sum eru tek, skapa arbeiði, arbeiðsloysi skapar ótrygd, máttloysi og ófræls menniskju. o leingi politiski meirlutin er móti, at tað almenna ger tær eyðugu iløgurnar og fær rætt at stíla fyri í vinnulívinum, ber kki til heilt at steðga avskriv- ngarskipanini, sjálvt um ábetur kunnu gerast og eisini eru gjerdar. Pengamenninir seta kki pening í rakstrargogn uttan ivskrivingarmøguleikar. Javn- iðarflokkurin má fyribils isanna, at vit liva í einum yrivatkapitalistiskum samfelag við ellum tí órættvísi, sum henda skipan hevur við sær. Vit fáa ikki ein rættvísa kattaskipan, so leingi vit 'vihalda um privata initiativid. ina rættvísa skattaskipan fáa it ikki, fyrr enn javnaðarflokk- rin er nóg sterkur til at vit unnu siga, at skattapolitikkur “ eitt, vinnuliv nakað annað. kattapolitikkurin skal ganga út ppá, at hann, ið hevur fíggjar- ligu orkuna, skal rinda skattin. Vinnulívið skal haldast í gongd á tann hátt, at har privata initiat- ivið ikki slær til, ger tað almenna tær neyðugu ílegurnar og skipar fyri. Eitt av stóru málunum hjá javnaðarflokkinum er arbeiði til oll, og saman við hesum hongur rættvist býti av ágóðanum. Tað hevur eydnast at skapa arbeiði til nærum øll, men illa gongur at byta ágóðan rættvist. Til hetta kann skattingin nýtast lutvist, men so leingi javnaðarflokkurin ikki eigur meira enn góðan fjórð- ingin av tingmanningini, gerst lítið við skattin til frama fyri tey lågtløntu, tí vinnulívið, bygt á privata initiativið, krevur síni offur. Tað er ein háð ímóti verka- manninum at siga: tú mást lata arbeiðsgevaran sleppa eitt sind- ur lættari í skatti og bera eitt sindur meira av byrðuni sjálvur, tí tað er hann, sum gevur tær arbeiði og breyð í munnin. Hetta broytist bert við at styrkja javn- aðarflokkin. Síðani javnaðarflokkurin ver- uliga slapp framat, hevur tað eydnast at skapa arbeiði til allar hendur og veita teimum óarb- eiðsforu, gomlum og sjúkum sosiala trygd. Nú er tíðin komin at fara eitt sindur longur. Eitt rættvist býti av sam- felagságóðanum má vera eitt av næstu málunum. Til hetta krevst ein sterkari javnaðar- flokkur, og hetta er ein av høv- uðsspurningunum við hetta val- ið. Kári D. Petersen ' GOTT TILBOÐ : 1. januar 1975. Sendið lepan til: SOSIALURIN 3800 Tórshavn Við at klippa hendan lepa út og senda hann til okkara í afturlatnum brævbjálva, kunnu tygum gerast haldari og fáa blaðið ókeypis til Box 76 Sosialpolitikkur Síða 7 Produktiv iløga at leggja pening í væl fordan sosialpolitikk Mong eru tey, ið samanbera hugtakiðsosial- politikk við bata av vánaligari fíggjarligari stødu, og fyribrigdi sum sosiallóggáva, sosi- alábót og sosialskrivstovur, verða vanliga skild sum neydtiltøk til borgarar, id av eini og hvorjari orsek eru komin illa fyri í sam- felagnum. Tibetur er tað tó soleiðis, at flest allir borg- arar eru av teirri áskoðan, at oll eftir forimuni eiga at vera so mikið sjálvbjargin, sum nú einaferð lagnan loyvir teimum, og at øll mugu royna at basa hesa ofta tungu byrðu uttan alt ov stóran stuðul frá tí almenna. Og ikki fyrr enn neyðin er vorðin so stór, at einstaklingurin ikki er forur at halda henni uttandura, eigur samfelagið at koma uppí. Til tess at lýsa henda hugsunarhátt ber til at samanbera sosiallóggávuna við eitt trygg- leikanet. Uppi í hæddini fer eitt stoðugt kappingarstríð fram millum allar borgarar, summi eru eydnurík og koma væl fyri, meðan onnur eru minni eydnurík, og hjá teimum fægstu gongst tað so út av lagi illa, at tey beinleiðis líða neyð. Hesi reiðiliga fáu, ið av eini og hvørjari orsek eru komin illa fyri, missa stevið og detta. Men í dag er sam- felagið soleiðis skipað, at tey á vegnum niður verða loftað av hesum áðurnevnda trygg- leikanetinum, ið sosiallóggávan hevur spent undir okkum. Halda vit fast við saranburðin hevði sosiallóggávan verið fullkomin, tá ið tryggleikanetið var vorðið so sterkt, tætt og lidiligt, at oll, ið vóru fyri hesum falli, sluppu óskalað og uttan nakað mein. Ein má tó hava í huga, at ein slík saman- bering einfaldar henda stóra spurning stór- liga, og kann hesin samanburður ikki nýtast til at lýsa alt tað ekið, id í dag verður rópt sosialt loggåvuvald, men bert partar av ti. Tó gevur henda hugsjónin eina mynd av, hvat sosialpolitikkur átti at verið. Sosial lóggáva hevði ikki verið nakar týðandi táttur í foroyskum politikki áðrenn Javnaðarflokkurin tók seg upp, og hevði hesin politikkur ikki vunnið sær tann frama, ið hann veruliga hevur i dag, høvdu ikki teir, ið av fyrstani mannaðu flokkin, verið polit- iskir úrmælingar. Ti hetta at reka ein politikk, id virkaði fyri at hin vælstilladi borgarin gjøgnum skattin átti at styðja upp undir uppihaldinum hjá tí minni menta í samfelagnum, var als ikki væl dámt. Sum frá er liðið, og serstakliga eftir seinasta kriggj, hevur ein sera virkin sosial- politikkur tikið seg upp. Ein politikkur, ið hevur tl stavnhald at fyribyrgja sosialar vanlukkur og at fáa fólk, ið av onkrari orsøk, tað kann vera sjúka, avlemi, arbeiðsloysi ella elli, upp á rætt kjøl aftur. Uttan Javnaðar flokkin hevði hetta at kosta pening upp á slík tiltok — neyvan nakrantíð gjørst vanlig- ur politikkur í Føroyum. Men sum áður nevnt fevnir sosialpolitikkur nógv víðari, og er ikki bert til tess at lofta teimum illa fyri- komnu. Hann hevur eisini sæð fyri, at nógvar og stórar ábetur eru farnar fram í vinnulivspolitikkinum. Nøkur demir eru forskotsrindan til fiskimenn — minstalenin Lonjavningargrunnurin — prístilskot — 0. s. fr., 0. s. fr. Hesi mål ið vóru klandurs- mál, ið nú takkað veri Javnaðarflokkinum, eru vorðin veruleiki. Vit hava í dag eina sosiallóggávu, ið vit veruliga hava rætt at vera errin av, hon tryggjar einum og hverjum eina trygga stødu í samfelagnum. — Men tað er greitt, at ein slik lóggáva stødugt má broytast, og skal ein hugsa um eina meira tíðarhóskandi sosial- lóggávu, má ein gera sær greitt, at hin stødugt vaksandi vælferðaraldan, ikki er komin ellum samfelagsborgarum til góðar í líka stóran mun, og vit mugu minnast at fátækra dømi í einum vælferðarsamfelagi, er fyri tey fátæku eins og ein persónligur ósigur, og ofta metir hin fátæki illvilja og mótsteðu frá sínum kringumsteðum. For- døming er tíðum vanligari enn forstáilsi. Hesum og mongum ødrum trupulleikum må vinnast å, og serstakliga vælferdarsamfel- agið gevur sosialpolitikkinum nógv størri og meiri umfatandi uppgávur at loysa, enn hin gamli uppihaldspolitikkurin gjørdi, og hann kemur okkum øllum til góðar í nógv størri mun enn fyrr. — Okkara høgu lívskrov eru treytað av einum væl fordum sosialpolitikki. Tað er ein produktiv ílega at leggja pening i ein væl førdan sosialpolitikk!!! Kristjan å Neystabø [7,777 AAA AAA Undirritadi: Navn: ...........rs. Bústaður: .........iel biði um at fáa SOSIALIN sendandi ókeypis fram til 1. januar.