leygardagur 26. oktober 1974síða 3

Nr. 59 — 26. oktober 1974 sosialurin Síða 3 Andrew Ísheim, valevni Javnaðarfloksins í Suðurstreymoy skrivar: Lønarlagid má broytast ið kemur mær fyri, upp undir | eru allir politikarar so góðir y arbeiðs- og fiskimannastætt- Fad verður unt teimum alt ) besta, nógva løn og nógv ri kor at liva undir. Ikki skal ra sagt her at so er ikki, men rið tykist tað mær, at somu rtingsmenn gera tað eisini, m skúgvaðu til viks ynski frá lum arbeiðarastætti landsins, evniliga uppskotið um at fáa rístalsviðbótina hækkaða frá 5 oyru fyri stigið upp til 1,50 ru stigið oman fyri hundrað. ð visir seg í hvussu so er, at ollum landsins kosnu monn- (tað sita 26 mans á tingi og im mans í landsstýrinum) var ) ikki so frægt, at ein einasti iv i tvey um at ganga hesum etti á meti og taka undir við rra ynski við at leggja sam- arandi uppskot fram og síðani kvøtt um tað við navnakalli. n so hevði verið gjørt, hevði } verið lættari hjá arbeiðs- innum og monnum at tikið ødu við valið 7. novembur. m kunnugt var einans meiri- ti á tingi fyri eini broytan av stalsviðgerðini, soleiðis at ort stig oman fyri 100 er 1,3 ru frá 1. januar 1975. Væl veit eg, at eitt uppskot rð lagt fram upp á 1,9 oyru i stigið oman fyri 100 við urvirkandi kraft frá 1. mei 71. Hetta seinasta uppiskoyti ] eg halda er gjørt av gåloysni a av ov lítlum kunnleika til beiðaraviðurskifti. Ti lat tað g ikki gera at fremja eina slíka garbroytan. Pad sum eg fegin vildi fingið im, er hugsan arbeiðsstætts- ;, sum eftir mini metan var, at ir menn og kvinnur, ið heittu á øroya Legting og Føroya idsstýri við sinum umbønum, tað var ikki ráðiligt at taka ov an til, tí um so hevði verið, ongin ivi um, at tað bleiv eistrað burtur, og onki vildi it i málinum. Tað er longu rt av onkrum, at tað var ein ti í at fáa eina hækking upp á ) oyru fyri stigið oman fyri ), og sjálvandi skal tað ikki ioktast. Um so hevði verið, at Jbótin var hækkað til 1,5 oyra gid oman fyri 100 og sett í li frå 1. oktobur i ár vildi in nu verid kr. 20,85 um jan, móti núverandi timaløn 17,97 ein munur upp å kr. 8 um timan. Nu kann so onk- filast á tað, eg her havi ført m, tað veri so harvið. Nú er so ein annar spurningur n ger seg galdandi. Hvussu a timalønirnar roknaðar út i Er ikki ein stórur skeivleiki nin í hesar utrokningar. Ti i vit saman tann timalønta tann fastlønta nú og framm —— Á anundan, so síggja vit, at har er munur, so tað forslær, millum hvat teir hava nú um tíman og teir hava havt. Og hetta gongur tann skeiva vegin. Tað skal leggjast aftrat, at teir fastløntu fingu ikki ov nógv frammanund an, tí teir fingu ikki eina krónu í viðbót 1. mei í fjør, og ikki 75 oyru í viðbót 1. mei í år, so sum galdandi sáttmáli tilskilar, men væl minni, og kemur hetta eftir mini meining av skeivum út rokningarhátti. Um tað var gingið fram eftir sama uppruna liga roknihátti, vildi ein tíma løntur arbeiðsmaður í mun til hin fastlonta arbeiðsmannin lig ið umleið kr. 19,20 um tíman Nú kann so øll arbeidarafjøldin siggja, at tad liggur ein ikki so litil skuld innanhysis hjå okkum sjålvum. Um onkur skuldi trud, at hesir utrokningarhættir eru skeivir, so kann eg visa å, at tankvogns- førararnir i Havn kunnu åsanna, at eg havi rætt. Ti i fjør bleiv ein rætting gjørd i lønåtrokning teirra, sum lyfti teir tkki so lítið upp lønarliga. Såttmålin var hin sami, pristalid eisini, tad var einans ein skeivleiki i utrokning arhåttinum, ið varð rættaður Hvat skal so arbeidara fjøldin gera fyri at vinna fram å mål vid ønarkrøvum sinum. Svarid verður greitt og einfalt. Fyrst av ollum: Set teir røttu menn og kvinnur inn í arbeiðarafelogini, iarnæst teir røttu menn og kvinnur inn á ting. Nú er tíðin komin, tá hvert pristalsstig má liva 1,5 oyra fyri stigið oman fyri 100. Harræst má ikki gloymast tað ófrávíkiliga kravið um 40 tíma arbeiðsviku. Tó skal sigast, at rætta leiðin at fáa alt lønarlagid umskipað soleiðis, at sáttmálin skal gerast á rætta stað, og er tað við landsstýri Eisini dýrtíðarviðgerðin má ger ast meiri tidarhoskandi og rætt- visari. Rådini verda til arbeidara- fjøldina kvinnur og menn standið saman um rættvisiskrøv tykkara. Yvirtøka Pad er ikki heilt sørt, at sambandsmenn og Dimmalætting hava hug at knokkroyta javnaðarflokkin, tí hann hevur verið fyri at yvirtaka umsitingina av sosialmálunum. Í eini grein varð gingið so vitt, at javnaðar flokkurin mest sum hevði latið seg lumpa av tjóðveldisflokkinum at atkvøda fyri hesi vvirtøku Hetta er ju heilt skeivt, ,og tad vita ambandsmenn væl. Umbodsmenn sam bandsflokksins i landsstyrinum kunnu ikki era ovitandi um, at Jåkup Lindenskov leingi hevur arbeitt vid hesum måli, og at tad 1 ar hann, sum legði uppskotið um hesa um virtoku fyri tingið Hetta var so eitt, men verri er tað, at sam bandsmenn framhaldandi umrøda hesa um sitingaryvirtøku, sum um talan var um at yvirtaka sjålvt målsøkid, og roynt verður at faa folk at trúgva, at skattaborgarin av hesum fær størri byrdur lagdar á herðar sinar, og at sosialu veitingarnar fara at minka. Hetta er eisini heilt skeit. Talan er ikki um at yvirtaka hetta málsekið, men einans umsitingina av ti. Býtið av útreiðsl unum verður ikki broytt av hesum, og sosialu veitingarnar verða ikki ávirkaðar av hesi umsitingaryvirtøku. Skuldi javnadar flokkurin, sum fekk fólkapensiónina í lag og hinar sosialu veitingarnar, kanska gjørt nakað, sum týðir eitt afturstig? Nei, sjál sagt ikki. Tað er tvørtur imóti so, at javnaðarlandsstýrismaðurin, sum hevur hetta malsekið undir sær, hevur sæd, hvussu tungt tað er at arbeiða við málum, sum vit ikki umsita sjálvir, og at ein yvirtoka av um sitingini vil verða eitt stórt framstig. Sjál umsitingin kostar nakað, og av hesi útreiðslu skulu vit bera helmingin, sum pr. 1. april 1975, tá yvirtokan verður framd, er mett til 500.000 kr um árið. Hvussu lítið hetta talið veruliga er sæst, tá vit minnast til, at lands kassaútreiðslur í 1974/75 eru slakar 175 milj. kr. At javnaðarflokkurin fremur yvirtøku av umsitingini av einum målsøki, tá henda yvir toka einans hevur gagnliga ávirkan, eigur ikki at undra nakran. Heldur må tað tykjast logið, at sambandsmenn, sum eru óferir at rja sær av at hava verið við til at skapa breg heimastýrislógina, halda hetta vera illa vorðið. Ti i 8 9 í heimastýrislógini stendur hetta: »Efter forhandling træffes der aftale om, i hvilke tilfælde og i hvilket omfang det er muligt inden for områder, der henhører under fællesanliggender, at overlade det fær øske hjemmestyre at give de nærmere be temmelser for de særlige færøske forhold og overtage administrationen af det pågældende område. « Meintu sambandsmenn einki vid hesum? ella lósu teir ikki alt uppskotið? ella hví er tað so illavordid at ganga eftir eini logargrein, sum teir sjálvir siga seg hava verið við til at skapa? Man ikki forklåringin vera tann, at sam bandsmenn hava so lítið álit á Foroya fólki og sær sjálvum, at teir roknaðu við, at tað fór aldrin at henda, at vit vórðu mentir at Gevið tykkum sjálvum medávirkan á samfelagið gjøgnum javnaðarflokkin yvirtaka nakað sum helst? Allarhelst rokn aðu teir við, at vit fóru at enda aftur í amt tøduni. Men soleiðis varð ikki Í skrá javnaðarflokksins stendur eiga at umsita bæði ser- og felagsmál. At tað ikki hevur gingið nakran veg við umsitingal yvirtøkum undrar ongan sum kennir før oyska umsiting og tey stødugt vaksandi krovini, um bert tey yvirtiknu ermálini seta til hesa umsiting Lat meg to undirstrika, at javnaðarflokkurin er ikki fyri yvirtoku av nøkrum målsøki ella nakrari un siting, uttan tað er til gagns fyri fólkið, tí hetta må vera endamålid við allari yvirtoku Sambandsflokkurin er ti ikki neyðugur sum borgsmaður fyri, at vit ikki fara út í eitt yvir tokuævintýr, sum slær okkum av fótum javnaðarflokkurin er sjálvur nóg góð borgan fyri hesum Javnaðarflokkurin helt tað vera ein fyri mun at yvirtaka umsitingina av sosialu málunum og heldur tað framvegi og ti verður henda yvirtøka framd april 197 Aftan á henda dag skulu foroyingar ikki leita sær til ein danskan embætisston indir donskum polittikarum i hesum måli, men til landsstyrid ella stovn undir ti Um javnaðarflokkurin seinni fremur um sitingaryvirtøku ella kanska yvirtoku av einum målsøki, hevur hetta bert eina orsøl nevniliga, at vit fáa eina betri umsiting og at áhugamálini hjá borgarunum verða betur rókt Fin yvirtøka av umsiting broytir eink figgjarligu vidurskiftunum vid Danmark Ein yvirtøka minkar einki um samarbeidid vid Danmark Javnadarflokkurin fremur onga yvirtoku sum ikki er til gagns fyri land og fólk, og serliga fremur javnaðarflokkurin einki mál sum kann skaða hin minni menta Stórt greiðari kann tað ikki sigast Kári D. Petersen