Sosialurinarkiv
Sosialurin 1975-01-18, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 18. januar 1975síða 4

‹ fyrra síða allar 12 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

smátiðindi innanoyggja Skadi fyri 100.000 kr. Olavur Halgi, sum for eystur- eftir ein túr, vendi fyrst i vikuni aftur. Teir vóru tá komnir til Norðurnoreg. Or- sekin var, at ein dynamo brendi saman. Roknað verður við, at skaðin kemur at kosta fuglfirðingum, sum eiga trol- aran, einar 100.000 kr. Fyrsti fundurin í gjár Í gjár var ætlanin, at nýggja landsstýrið skuldi halda fyrsta fundin. Tá skuldi endalig avgerð takast um býtið av teimum ymisku málsekjunum millum lands- stýrismenninar. Legtingið kemur aftur 27. január. Tá er fram- saman- løga å dagsskrånni. Ringt vedur Í vikuni herjaði satt ódnar- veður kring landið, men fólkaskaði var eingin. Í summum plássum máldu teir vindmegi 10 og 11. Eitt kveldið vórðu bilar, sum vóru á veg úr Sumba til Vágs noyddir at venda aftur fyri vindi. Sumbingar mistu sama kveldið ljósið, sum ikki kom aftur fyrr enn tidliga morgunin eftir. Nevndin afturvald Pf Flogsamband hevði aðal- fund fyrst í vikuni, og varð nevndin afturvald. Nevndar- limirnir eru Haldor Hansen, formaður, Hákun Djurhuus, Sigurð Joensen, Peter F Christiansen, Thomas Dam, Ahugi fyri brugduveidu Bædi i Havn og suduri i Vågi hava menn åhuga fyri at fara undir brugduveidu. Hetta er fiskiskapur, sum føroyingar fyrr einki hava gjørt av. Tad er nakad til av brugdu vid Føroyar, og seinasta år vóru fleiri norskir bátar her Norskir brugdubátar við bryggju í Vági, tá teir royndu í fjer Haldor Hansen Hans Pauli Johannesen og Hugo Fjerðoy. Á fundinum varð løgd fram ein frágreiðing frá virki nevndarinnar. Nevndin í flog- samband valdi i fjør eina nevnd til at taka sær av spurninginum í sambandi við flúgvingina sum t. d. rakst- urin, hvat slag av flogfari er best hóskandi o.s.fr. Í hesi kanningarnevnd sita Johan Djurhuus, Tummas Arabo, Jógvan Sundstein og Lars Larsen. Henda nevndin fer seinni í ár at koma við einari frágreiðing. Bilur útav Eingin kom til skaða, tá ein persónbilur, sum koyrdi eftir oynni í Suðuroy tyskvøldid rendi á eina gravkúgv og bóltaði 15 metrar oman í Urdina við Øravik. Umframt bilforaran var eitt ferðafólk við í bilinum, men tey fingu bert nakrar smávegis snudd- ir. Bilurin fórst tó so illa, at hann kann neyvan gerast aftur. og royndu eftir hesum fiski. Roknað verður við, at hvala- stoðin við Air verður tikin meiri í brúk, um brugdu- veiðan verður veruleiki. Tann avgerandi spurningurin fyri, um nekur brugduveiða verð- ur, er prísurin. Livurin er tað í hesum fiski, sum gevur pris. Hon verður smeltað, og tað er hetta arbeiðið, sum skal gerast við Air. sosialurin Sum vit oll vita, hava vit rættu- liga nógvar trupulleikar fyri stavn. Vit hoyra okkara leiðandi menn tosa um priskreppu fyri okkara útflutning, likviditets- kreppu hjá okkara peninga- stovnum, oljukreppu og ymsar aðrar kreppur. Men so hava vit eisini hoyrt nógv um eina aðra kreppu, sum kallast málspurningurin í Hoy- dølum. Um vit meta eftir allari umreðuni av hesum máli, er hetta ein tann mest álvarsami spurningur, vit hava. Vit minn- ast alt tað rok, sum var um hetta mál, áðrenn próvtekuna seinasta summar. So frættist, at málið var at kalla loyst eftir ynski næminganna. Og hetta sama mál varð umrett langt uttan fyri landamark og varð enntá reist í fólkatinginum, tá tveir næmingar ikki kundu fáa prógv, ti teir í eini lærugrein noyddust at tosa danskt, um próvdómarin skuldi skilja teir, og hetta vildu teir sum kunnugt ikki. Og hóast landsstýrið hevur gjørt tað sum gerast kann og hevur lovað framvegis at gera tað, so er framvegis ófriður í Hoydølum. Í eini tid, har vit hava ligid í stjórnarloysi og har okkara vinnuligu trupulleikar tykjast at vera sterri enn nakrantið áður, frætta vit, at næmingarnir hótta við at fara í verkfall, um teir ikki fáa síni krev uppfylt og tað beinanvegin. Hvat er so próvgrund næm- inganna fyri, at teir ikki vilja tosa danskt við próvtekuna? Jú, ein er tann, at teir halda seg ikki vera nóg væl ferar fyri at mál- bera seg á donskum, og ein onnur er, at teir meta tað at vera ein sjálvsagdan rætt í einum og hverjum føri at sleppa at mål- bera seg á føroyskum í Føroy- um. Men spurningurin er, hvussu nógv hald er í hesum próvgrundum og hvussu langt ein eigur at laga seg eftir teimum. Tað er sjálvsagt at fegnast um, at Hoydalsnæming- arnir hava ein so stóran alsk til okkara mál. Men vit mega gera okkum greitt, at eitt mál er fyrst og fremst eitt amboð, ið vit nýta fyri at hava samband okkara millum, og fyri at vit kunnu skilja hvert annað. Eisini mega Mál og stríð vit gera okkum greitt, at foroyskt ikki er og væl saktans ongantíð verður eitt heimsmál. Tað er bert 1/100.000 partur av heimsins íbúgvum, sum tosa foroyskt, so tað er lætt at skilja, at tað er sera avmarkað, hvussu langt vit kunnu klára okkum bert við okkara máli. So vit mega síggja í eyguni, at tað er Óli Jacobsen, fiskimanna- felagsformaður avgerandi neyðugt hjá okkum umframt foroyskt at duga í minsta lagi eitt annað mál til fulnar, t. v. s at vit mega duga tað eins væl og okkara egna mál. Og við tað, at vit eru ein partur av tí norrena måløkinum er tað mest nærliggjandi, at vit læra eitt av teimum størru norrønu málunum, og tá kunnu vit eins væl læra danskt sum eitthvert annað. Og so mega vit endiliga gera okkum klárt, at hetta mál eru vit neyddir at nýta, tá okkara egna mál ikki røkkur til. Kjartan Hoydal Finnbogi Isaksen Í panelinum eru Jógvan Arge Andrew Ísheim Hilmar Bech Bárður Jacobsen Jóannes Dalsgaard Oli Jacobsen Sigrid Dalsgaard Steinbjarn B. Jacobsen Atli Dam Hans Jørgensen Signar Dam Hedin Klein Birgir Danielsen — Jacob Lindenskov Hans Holm Sverre Midjord Johan Mortensen Johan Hot Mortensen Og tað kemur jú ógvuliga ofta fyri. Flestu okkara eru noydd at nýta danskt á ein ella annan hátt nærum dagliga. Eisini fara fram ymsar próvtekur á donskum, tí tað nú einaferð liggur best fyri. Hetta ger seg t. d. galdandi fyri handilsskúlarnar, men vit hoyra ikki um, at nakar mutar ímóti hesum. Tá næmingarnir fera fram, at teir eru ikki nóg væl forir fyri at málbera seg á donsk- um, er at siga, at um toluliga evnagóð 19—20 ára gomul ung- fólk, sum hava lært danskt í skúlanum í eini 12 ár ikki duga danskt til fulnar, so kann bert ein feilur vera, og hann er at tey læra ov lítið av donskum. Men vit hoyra tó einki um, at somu studentar, sum fara beinleiðis niður at lesa, hava nakrar mál- trupulleikar. Og tað kann eisini leggjast afturat hesum, at vit eru mong, sum bert hava lært danskt í skúlanum helvtina av hesi tid, og sum hóast hetta ikki hava nakrar trupulleikar við at skilja og tosa danskt. Tá vit hava í huga, at okkara mál hevur fingið allan tann rætt, sum vit eru førir fyri at geva ti, bendir alt á, at tað er eingin saklig orsek fyri ellum tí roki, sum hevur verið í Hoydelum. Útfrá hesum skuldi hesin spurn- ingur ikki verið so torførur at greiða hjá landsstýrinum. Tað eigur at boða næmingunum frá, at teir skullu fáa foroyskar próv- dómarar, har tað liggur fyri. Har tað ikki liggur fyri, verða danskir próvdómarar nýttir. Skuldu næmingarnir ikki funnið seg í hesum, so ivist eg í, um tað verður tann stóri landsskaðin, um vit framyvir fáa nakrar studentar færri. Óli Jacobsen Kristjan á Neystabø André Niclasen Johan Nielsen Kári D. Petersen Marita Petersen Sigmund Poulsen Axel Skoubo John Smith Filmssýningar SAMSOS-film fer undir aftur sýningar av filmum úr sosial- istisku løndunum. — Filmskveld verða á Læraraskúlanum i Havn hóskveldini 23. januar, 20. februar, 20. mars og 17. april. Og á skúlanum á Tvøroyri leygarkvøldini aftan á. Syn- ingarnar byrja klokkan 20.00. Tveir filmir verða sýndir hvort kveldið, ein stuttfilmur og ein spælifilmur. Teir fýra spælifilmirnir verða hesir: »Øska og diamantar«, pólskur filmur um tíðina beint aftan á seinna heimsbardaga. „Hjarta Russlands — eitt seguligt kapittul<, sovjettiskur litfilmur. »Kærleiki hinnar ljóshærdu<, filmur. „Um tú ert góður við heim títt“, sovjettiskur filmur frá teimum døgum, táið týskir nazistar royndu at hertaka Moskvu. tjekkiskur sålarfrødiligur Árskort, ið gevur atgongd til alla rødina, kostar 20 krónur og fæst fyrsta kveldið, sum verður í Havn komandi hós- dag og á Tveroyri leygardag- in 25. í hesum klokkan 20.00. SAMSOS