Sosialurinarkiv
Sosialurin 1975-03-01, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 1. mars 1975síða 4

‹ fyrra síða allar 12 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Síða 4 sosialurin smátiðindi innanoyggja Landshandilin 20 ár Í vikuni vórðu liðin 20 ár, síðani heilsølan Landshand- ilin i Havn byrjaði. Núver- andi stjóri á heilseluni er Rósing Rasmussen. Umframt at reka heilselu eigur Lands- handilin fleiri farmaskip, eins og teir leiga skip til farma- flutning. Landshandilin eigur Arnatind, Rúnatind, Nestind og Krosstind. Arnatindur varð bygdur á Skála, meðan hini trý skipini eru keypt brúkt úr útlandinum. Bussur útav Eingin mansskaði hendi, tá ein bussur,; sum koyrir við skúlabernum millum Glyvrar og Funningsfjorð, fór oman av vegnum við Essosteðina í Skálabotni ein dagin í farnu viku. Hetta var, meðan vind- urin var uppá tað mesta. Bussurin var á veg úr Funn- ingsfirði. Tá hann var komin út í Skálabotn steðgaði bil- forarin bussinum, tí vindurin var so nógvur. Í somu letu reiv ein hvirla í bilin, sum fór oman av vegnum. Bilførarin, sum var einsamallur í bilin- um, tá óhappið hendi, fekk ongan skaða. Sviar á vitjan 3. mars koma tríggir sviar til Feroya á vitjan. Teir skulu kanna, hvussu eitt oyggja- samfelag sum Feroyar er út- gjørt tekniskt, búskaparligt og mentunarliga. Gestirnir eru Per Oluf Sundmann, sum er kendur fyri åhuga sin fyri Føroyum, hagfrødingurin Mats Carlberg og miðal- granskarin Per Oluf Nuhma. Tad er ætlanin, at teir undir vitjanini eisini skulu halda fyrilestrar. Somuleidis hevur rithevundafelagið ætl- anir um at fyrireika eitt kvold fyri svensku gestunum. Norðurlendskt serprent Fróðskaparsetrið hevur sent út ein lista yvir landanevn og nevn á fólkum, sum búgva í hesum landi, saman við Dansk Sprognævn og is- lendsku målnefndini. I ritin- um standa fremst tey donsku nøvnini, sidan tey føroysku og donsku. Ritið er um 30 blaðsíður til støddar og er serprent av Sprog í Norden. 6.800 akfør i Føroyum 1. januar vóru tilsamans 2.500 prutl og onnur 6.835 akfor skrásett í Føroyum. I fjør komu 1.557 nýggj akfør til landið. Bytid av hetta: Last- og vøruvognar 934, bussar 82, hyruvognar 321, aðrir vognar (privatir) 5.318 og motorsuklur 180. Størsta talid å akførum er i Havnini, sum hevur 2.632 til- samans. Av hesum eru 2.026 persónvognar, flestu privatir, 113 hýruvognar, 419 last- og veruvognar og 12 bussar. Næst Tórshavn er Eystur- oyggin við 162 last- og veru- akførunum er vognum, 21 bussum, 56 hýr- uvognum, 1.290 persónvogn- um og 20 motorsúklum. I fjør vórðu latin nýggj koyrikort. 1917 Tilsamans eru 6.800 akfør skrásett i Feroyum J.P. Thomasen farin Mikukveldið hevði Atli Dam, logmaður, hesi minningarorð í utvarpinum um J.P.Thoma- sen, fyrrverandi løgtingsmann Í gjár tá tingmenn komu til : fundar i tinginum, vóru teir varugir við, at á tinghúsvellin- um var merkið drigið á hálva stong, og var tað samstarvs- maður teirra. igjøgnum 8 ár, Jóan Pauli Thomasen, vanliga nevndur Palli í Teðuni, sum farin var. Fyri okkum, sum vistu, at síðan á nýárinum lá Palli álvars- liga sjúkur av teirri sjúku, hann hevði borið í so mong ár, komu boðini ikki heilt óvæntað, men kortini kendust tey sár, ti ong- antíð fyrireikar tú teg verunliga til at síggja í eyguni, at ferðar- dagurin er so nær komin, og eru tí altíð viðurskifti, tú ætlaði at avgreiða ella eitt og annað, tú fyrireikaði, sum ikki fekst í lag, áðrenn skilnaðarstundin kom. Palli Thomasen var føddur 18. juli 1908 og fór 13 år seinni sum so mangur drongur og unglingi tå å døgum til skips. Palli var vid påpa sinum å fyrsta sinni. Årini til skips vóru kortini ikki mong, tí sum heilt ungur maður tók Palli við starvi sum kram- búðarmaður á tátíðar stórvirk- inum í Vági, Garðavirkinum. Á hesum virki arbeiddi hann í mong, mong ár og var virdur fyri dugnaskap sín. Altíð var hann góður við hetta virki, fyrst og fremst tí, at her var lív og her var virkan og skapan. Virkan av slíkum slag, sum gav arbeiði til nógvar hendur, og var hetta fyri Palla ógvuliga týdningarmikið. Hóast Palli seinast í fimtiár- unum gavst á hesum virki, var millum hann og teir menn, virkið høvdu um hendi, eitt ålitis- og vinarsamband, sum gjørdi, at Palli framhaldandi hevði nógv viðskifti við Garðarnar. Tá Palli gavst á Gerðunum, tók hann í nøkur ár við leiðsluni av handlinum hjá Nordafar í Føroyingahavnini; hesi ár skapti hann sær álit og virðing hjá ein- um stórum tali av føroyskum fiskimonnum og arbeiðsfólki, og gjørdist hann tå kendur uttan fyri heimbygd sina, har hann frammanundan hevdi virkad so iðin. Hetta arbeiði hans í Vági fall á so mongum økjum, eitt skifti sat hann sum sóknarstýrisformað- ur, men tað var ikki bert í býar- politikkinum, men í ollum bygd- alívinum tú hitti Palla virknan. Millum ungdómin gjordi Palli eitt stórt arbeiði, og ikki var tí logið, at hann varð valdur heið- urslimur í bóltfelagnum VB. Hann var í øllum ein ógvuliga livandi maður og hartil ein ver- unligur mentamaður. Var nakað á vási. ella stóð nakað serligt fyri varð oftast heitt á Palla at taka sær av fyrireikingunum Tað veri seg um hetta hevði skemtingarsama ella meira álv arsliga náttúru. Tey bókakveld ella skemtikvøld hann saman við ødrum reikaði fyri vóru ikki få Yrkjari var Palli eisini góður og valla var nakað brúdleyp í sunnaru helvt av Suðuroy, uttan at Palli setti sín dám á tað við hugnaligum og skemtiligum sangi yrktan til dagin. Palli lærdi í lívinum. Tá hann sleit sínar barna- og ungdóms- skógvar í Vági var hann ikki vanligt við prógum úr ymsum skúlum, í hvussu er ikki hjá børnum úr vanligum arbeiðara- og fiskimannaheimum, hóast hetta máttu vit, sum kendu Palla, sanna, at hann var ein hogt lærdur maður, vitan hans- ara á so mongum økjum var fevnandi, og hevði hann igjøgn- um eitt langt lív lisið sær megin- partin av hesum til, umframt tað hann næm í dagsins virki. Meira enn 6.000 bind innan allar tættir bókmentaheimsins hevði hann lisið, og var hetta grundstødid undir at hann í so nógv ár virkaði sum bókaverður í heimbygdini. Hansara stóra vitan um bókmentir gjørdi, at hann so væl kundi rekja hetta starv sitt Henda barlast kom honum og okkum eðrum so væl til góðar í politiska og skrivandi virksemi hansara. Fáur dugdi betri at taka rámandi og lýsandi til orð- anna, og mangan við brotum úr slíkum, sum yrkt og skrivað var, lýsingar sum betri enn tey mongu orðini siga frá støðum og hendingum. Vit vita, at Vágs soga stórliga hugtók Palla, og gjørdi hann nógv fyri at kunna seg sjálvan og onnur um hana. Nevn á fodd- um og deyðum aftur í tíðina hevði hann uppritað, og tann, sum vildi vita nakað um ættar- søgu í Vági, fór ti fremst av ollum til Palla. Viðvíkjandi ød- rum vísindaligum arbeiði kann verða nevnt, at í samarbeiði við fróðskaparsetrið virkaði hann fyri at fáa varðveitt ell tey mongu staðarnevn á leiðunum har suðuri, bæði í bygdini og Í haga, bjørgum og við strond nærhendis. Hetta arbeiði og aðra soguliga uppritan rakk hann mær kunn- ugt ikki at gera lidna, men tað sum hann hevur lagt eftir seg, er gott stødi hjá oðrum at halda fram á Hesin hogt mentaði maður var politiskt sosialistur av hugsjón Nr. 17 — 1. mars 1975 Hann virkaði fyri javnadarrørsl- uni og umboðaði hana í 8 ár á tingi. Hann plagdi at siga, at so skjótt hann dugdi á at skyna tann ójavna, sum á so mongum økjum ráddi á tátíðar stættar- samfelagnum, og tað sosiala órættvísi, sum so lítið bleiv gjørt vid, kendi hann seg skyld- ugan at fylkjast við teimum, sum vildu broytingar í okkara samfelagsviðurskiftum. Tá var eingin javnadarflokk- ur, og kendi hann seg tí at byrja við at hava lættast við at stuðla sjálvstýrisflokkin, sum so mangir aðrir unglingar tá, men seinni kom hann so at virka aktivt í javnaðarflokkinum. Hann sveik á ongan hátt tað álit, menn sýndu honum í 1966 við at stilla hann upp, men bar saman við ødrum flokkin fram i sunnara helmingi av Suðuroy, og tey 8 árini hann sat á tingi, lá hansara partur ikki eftir, hvorki í sakligum gerandisarbeiði ella tá umráddi at verja borg í orða- skifti. Hann ferdi ein hvassan, men sakligan penn og mátti ein virða evni hans til at seta viður- skiftini greitt á bás við fáum orðum. Javnaðarflokkurin valdi Palla at virka í stjórnanini av húsa- lánsgrunninum, og gjerdi hann her eitt gott arbeiði. Seinnu árini merkti bilandi heilsa Palla, hetta skerdi ikki vilja hansara at virka .og taka lut, men hóast tað mundi sjúkan mangan níva hann, so hann ikki rokk so langt, vilji hansara vildi, men við okkara alnamáti var hansara lutur so avbera stórur kortini. Vit drípa hevur í virðing, nú skilnaður við ein starvsbróður kom fyri. Minnið um Palla og virki hans vil liva hjá okkum, og fremst hjá hvørjum vågbingi, sum hevur so nógv gott at minnast í samband við Palla í Teðuni. Kjolestoffer Sþ Polyester Jersey 100 "', strygetn i sidste nye mønstre og farver, Dnekte fra væv til Dem fra 24. - kr. pr. Mm. moms og porto. Bredde 140-150 cm Prøver og farvekatalog sendes ved modt. af frankeret svarkuvert (90 øre) Fabrikant J. Nørgaard Bædgade 83 - 7441 Bording - Tf. 06-86 1219 Á x + KLAKKSVÍKAR. "TIMBURHANDIL? Pf. J. F. KJØLBRO Þ