leygardagur 1. mars 1975síða 5

Nr. 17 — 1. mars 1975 sosialurin Síða 5 Menn vænta blóðbað í Spaniu tá Franco doyr Høgrakreftirnar umgyrdar av pengamonnum og ófriðar- kroppum royna at verja um stødu sina Teir eru bangnir fyri skotbar- daga, hernadarligari uppileggjan og ræduligum gøtubardøgum, tå Franco generalur og einarædis- harri verður borin út sum lík úr Pardo borgini í Madrid. Franco- stjórnin føddist í blóði, har fleiri enn ein milj. menniskju lótu lív. Tann dagur fer skjótt at koma, tá Franco-stjórnin fer at hverva í blóði. Flokt viðurskifti Allastaðni í Spaniu er leikpallur- in merktur av kúganum og fløkj- anum, júst sum í Portugal, áð- renn tað eydnaðist monnum at kollvelta kúgingarveldið, sum stýrt hevði landinum í næstan tvey ættarlið. Henda kollvelting vardi bert fáar tímar uttan nak- að blóðbað. Tað, sum hendi í Portugal, er til almikla styrki fyri andsteðuna í Spania. Men eisini hegrakreftirnar hava lært av menningini í Port- ugal. Tær vilja ikki missa land- ið, sum tær halda seg hava eink- arrætt at stýra — høgrakreftir- nar hava nógv vápn — tað hevdi fyrrverandi portugisiski eina- ræðisharrin, Marcello Caetano, ikki. Vandin fyri at høgrakreft- irnar fara at gera um seg vid einum blóðbaði til tess at verja stødu sina, er øktur. Folkauppreistur Ein landsumfatandi bylgja av verkføllum og politiskt grundad- um handtøkum vitna um ein fólkauppreistur. Arbeiðarar, sjónleikarar, prestar og rithev- undar verða í hesum døgum pýndir í sponskum fongslum. Verksmiðjur og lærustovnar eru stongd av myndugleikunum. Og á hægri stigi royna politikar- ar, ríkfólk og hernaðarligir leið- arar at líta inn í framtíðina við bindi fyri eygað. Millum tær týdningarmestu samansverjing- arnar um valdið í landinum eru: 1. Fuerza Nueva-fólkið, ið eru facisthugsjónarmenn, umgyrdir av peningavaldi, vardir av ein- um ófriðarbólki, ið kallar seg »partisanar Krists«. Harnæst i» % hevur hesin bólkur aftanfyri seg „Fjórðu kommando Hitlers<, og hevur gott samband við general- ar sum Perez Vineta, Garcia Re- bull og Iniesta Cano. Ein kvett- roynd frá hesum bólki vil føra til eitt hograsinnað stýri. 2. Hin virðisligi høgraflåin er savnaður saman um fyrrverandi ráðharrarnar lribarne, Silvia Munoz stuðlaður av hinum kongsvinsama José Areilza. Høvudsmadurin í hesum bólki er hin sjálvfróði Farga, sum í let- uni er sendiharri í London. Hesin verður mettur sum leiðari av eini fyribilsstjórn eftir deyða Francos. 3. Centrum-vinstra bólkurin fevnir víða, og politiska stødan hjá hesum bólki er ring at meta um. Ein av leiðarunum er Man- uel Diez-Alegria, sum bleiv frá- koyrdur úr starvi sínum orskað av at hann hevði staði í samband við kommunistaleiðaran Santi- ago Carillo. Tarancon kardinalur úr Madrid er eisini ein fram- standandi limur í bólkinum. Kardinalurin beyð Juan Carlos prinsi til degurða í fjør saman við nøkrum heryvirmonnum. Hetta hendi, meðan Franco var sjúkur. Helst hava teir tosað um at fáa fólkaræði sett á stovn. Prinsurin takkaði fyri seg og segði aftaná at hann var boðin til at luttaka í einum statskvetti. Centrum-Vinstra stendur annars í samarbeiði við Framhald á síðu 8 Á myndini sæst ein baskiskur partisanur til reiðar við eini maskinbyrsu stubbar uttaneftir 14 fólk særd av bumbuspreinging 14 fólk vórðu særd, tá ein bumba brast á einari ølstovu í einum katólskum býarparti í Belfast hóskveldið. Fleiri av teimum særdu komu álvars- liga til skaða, sigur politiið, og ein kvinna verður hildin at hava mist bæði beinini. Fyrr um dagin varð ein 19 ára gamal katolikkur dripin í einum ødrum býarparti í Bel- fast. Tann 19 ára gamli Hugh Ferguson var formaður í irska republikanska sosialist aflokkinum. Hann varð skot- in i hevdið. Nyggir rådharrar i Portugal Tveir portugisiskir flotaoffi- serar hava nu fingid størv sum åvikavist verju- og tid- indarådharrar. Roknað verður við, at hetta kann fara at føra við sær, at Antonio Rosa Cout- hinhos, sum er kendur fyri liberalu áskoðan sína, um ikki so langa tíð aftur fer at verða stjórnarlimur í Portu- gal. SS-offiserar ákærdir Almenni åkærustovnurin í Køln hevur reist ákæru ímóti 10 fyrrverandi SS-offiserum fyri morð. Teir arbeiddu allir í konsentratiónsleguni Mai- danek sunnan fyri Warzawa, har umleið ein kvart miljón fólk hvarv undir seinna heimsbardaga. Rættar- gongdin, sum byrjar í Dúss- eldorf í summar, væntast at vara í eitt ár. 200 vitnir skulu luttaka í rættargongdini. Vaksandi samhandil við Afrika Sovjettiski samhandilin við Afrika er í 1974 10 prosent størri enn árið fyri. Vøksturin fellur serliga á Egyptaland, Marokko og Algeriið. Hesi lond eru størstu handilsfelag- arnir hjá Sovjetsamveldinum í Afrika. Sovjettiski útflutningurin hevur serliga umfatað mask- inur, útgerð til orkuverk, jarn- og stålverk, maskin- verksmidjur og vatnveiting- arverk til landbúnaðin. Sov- jettiski innflutningurin hevur verið vanligar afrikanskar útflutningsverur. Biðja um fullan limaskap Grikkaland fer innan árslok at søkja um fullan limaskap í Felagsmarknaðinum, siga tíðindi. Stjórnin har í land- inum roknar við, at limaskap- ur fæst, og at hann fær gildi beinanvegin. Lægri kursur Iran setti hósdagin kursin niður á dollaranum, so at hann bleiv lægri í mun til tann á írska rialinum. Hetta varð gjørt orsakað av dollara- kursfallinum á alheims gjald- oyrismarknaðinum Ein snúðin hátalari Yasser Arafat, sum er leiðari í palestinsku frælsisfylking- ini, sigur, at amerikanski utt- anrikisrådharrin, Henry Kissinger, er ein snúðin hå- talari. Yasser Arafat tók so- leiðis til í einari samreðu við rómverska tíðarritið Tempo herfyri. — Kissinger roynir at virka fyri at spjaða arabiska heimin, sigur Yasser Arafat. Hann leggur aftrat, at ávarð- ingarnar frá Kissinger um at nýta hermegi fyri at fáa arab- isku oljukranarnar at lata meiri, ongan týdning hava. Elsta kvinnan deyð Hlaf Lazuria, sum hildin at vera elsta kvinnan í heiminum, er deyð í Kutol í Kaukasus. Hon var 140 ara gomul. Sambært sovjettisku tíðindastovuna TASS átti Lazuria meiri enn 100 ommu børn, sum øll arbeiða í Kutol verður Fangar latnir leysir Fleiri hundrað politiskir fang- ar eru seinastu dagarnar latn- ir leysir í Suðurkorea eftir at forsetin har, Park Chung Hee, við eina fólkaatkveðu hevur fingið álitisváttan frá fólkinum. Nógvir av teimum leyslatnu fangunum siga, at teir hava verið pýndir.