sunnudagur 23. mars 1975síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 23 — 23. mars 1975 småtidindi innanoyggja Útflutningurin vaks við 10,3 + Sambært yvirlit frå Føroya Fiskasølu var útflutningurin í januår og februår av saltfiski, frystum flaki og sildavørum 10,3% størri enn somu månar í fjør. Utflutt vóru 5.723 tons fyri 47,7 milj. kr. ímóti 5.567 tonsum fyri 43,2 milj. kr. i januår og februår i fjør. Utflutningurin av saltfiski var 3.791 tons fyri 34,5 milj. kr. i januar-februar i ár ímóti 3.081 tonsum fyri 24,8 milj. kr. i fjør. I virdi er tad ein vøkstur uppå 40%. Aftur- ímóti var útflutningsvirðið av frystum flaki, kalva o.ø. og sildavørum minni enn í fjør. Utflutningurin av hesum vør- um var 1.345 tons fyri 10,2 milj. kr. ímóti 1.470 tonsum fyri 14,9 milj. kr. í fjør. Utflutningurin av silda- vørum var umleid 18% minni enn i januår-februår i fjør. Utflutt vórðu 586 tons fyri 2,9 milj. kr. ímóti 1.015 tonsum fyri g6dar 3,5 milj. kr. i fjør. Til Danmarkar at virka Rodmundur Nielsen, lækni, sum fyri umleid trimum årum sidani kom til Føroya at virka sum skurðlækni á Lands- sjúkrahúsinum, er aftur farin til Danmarkar at arbeiða. Hann skal vera har í eitt ár. Sangferð til Danmarkar Sangkórið í Betesda í Klaks- vík fer á Danmarkarferð í summar. Farið verður úr Fer- oyum 2. juli við ms. England. Við í ferðini verða umleið 60 fólk. Sangstjóri er Jógvan við Keldu. 500 fólk sóu sjónleikirnar Eini 500 fólk sóu sjónleikir- nar, sum ÍF framførdi í Sjón- leikarhúsinum í Fuglafirði seinasta vikuskiftið. Tað vóru triggir skemtileikir, sum vórðu framførdir, og vardi framferslan í 1 1/2 tíma til- samans. Leikirnir >Ein hættislig roynd<, sum er umsettur úr donskum, »Geykaklokkan« og »Ein leikur“, sum er týddur úr enskum, vórðu uppafturtiknir í vikuni fyri fullum húsi. Avreiða til Snarfrost Tveroyrarskipið Leivur Øss- ursson, sum trolar eftir fesk- fiski, avreiðir í letuni til Snarfrost í Miðvági. Eisini Jegvan Elias Thomsen av- reiðir til Snarfrost. Venus og Mars avreiða partvíst til Snarfrost og Eivin Rasmus- sen í Sandavågi. Reynsatindur sum Z. Nielsen í Sandavági eigur, roynir við gernum nú. Teir salta umborð. Gera veg Arbeiðið uppá nýggjan veg í Miðvági heldur fram. Tað er byggifelagið Lamhauge & Waagstein, sum ger arbeiðið. Miðvingar siga, at vegurin ivaleyst fer at verða eitt prýði fyri bygdina, men teir bera ótta fyri, hvussu ferðsl- an fer at roynast á honum. Teir vóna, at vegurin verður lagdur oman fyri bygdina. Havnin útbyggjast Havnin í Miðvági skal nú út- byggjast. Fleiri uppskot um útbyggingina eru gjørd, og teir rokna við, at arbeiðið kann byrja í summar. Dimma framvegis størst Dimmalætting er framvegis størsta blaðið i Føroyum. I fjør hevði Dimmalætting eitt upplag uppå 9.900 eintøk ímóti 9.500 árið fyri. Tidinda- blaðið, sum helt uppat í február í ár, hevði eitt upplag uppá 6.200 eintak. 14. Sep- tember minkaði í upplagi við 100 eintøkum i fjør. Tá hevði hann 3.700 eintøk ímóti 3.800 årid fyri. Sosialurin vaks eitt sindur. Upplagið i fjør lå um 3.000 ímóti 2.935 í 1973. Fjarðbúgvin, sum fyrstu ferð kom út í 1970, hevði eitt upplag uppá 2.200 í fjør ímóti 2.500 í 1973. Norðlýsið kom í 1.600 eintøkum bæði í fjør og í fyrraárið, meðan Tinga- krossur minkaði við 200 ein- tøkum, úr 950 í 1973 til 750 í fjør. Samlada upplagid å før- oysku dagbløðunum var 30.350 eintak ímóti 24.285 i fyrraárið Tað er ein spurningur um einkjupensjónin ikki eigur at fáa eina serliga viðgerð — segði Jákup Lindenskov landsstýrismaður undir viðgerðini av uppskotinum um at hækka sosialu veitingarnar. Undir orðaskiftinum varð eisini nevnt, at pensjonistar eiga at sleppa undan landsskatti Landsstýrisuppskotið um at hækka sosialu veitingarnar til fólka- og avlamispensjonistar við tilsamans 8,4 milj. kr., sum landskassin og ríkiskassin skulu rinda í felag, fekk góða undir- tøku á tingi týsdagin, tá tað kom til 1. viðgerð. Uppskotið frá framburðs- flokkinum um at áleggja lands- stýrinum at skipa fyri, at fólka-, avlamis- og einkjupensjonistar fáa viðurlag fyri tann munandi hækkaða oljuprisin — meguliga eisini fyri el-nýtslu — fekk eisini 1. viðgerð týsdagin, og vórðu bæði málini umredd undir ein- um. Tey fáa nú viðgerð í sosialu nevndini. Undir viðgerðini hildu summir tingmenn, at uppskotið frá framburðsflokkinum var óneyð- ugt, ti landsstýrisuppskotið eis- ini umfataði tað, sum fram- burðsflokkurin skjeyt upp. Skatturin eigur at fella burtur Asbjern Joensen úr sjálvstýris- flokkinum segði, at sosialu veit- ingarnar eftir uppskoti frá lands- stýrinum, fara at hækka við 10—15%, og hann helt, at hesar hækkingar eru rímuligar. Asbjørn Joensen visti á, at tað er tingið, sum hverja ferð ger av, hvussu stóra len hesin part- ur av samfelagsborgarunum skal hava, meðan hin parturin fær sína len ásetta við samráðing- um. Hann helt tað vera ein spurning, um hesi fólkini skulu rinda kommunuskatt, og skjeyt upp, at tingið í staðin veksur um studningin til kommunurnar í sambandi við tann inntøkumiss, sum fer at standast av einum tí- líkum tiltaki. Asbjørn Joensen boðaði frá, at sjálvstýrisflokk- urin tók undir við landsstýris- uppskotinum. Óneyðugt Jógvan Sundstein úr fólkaflokk- inum segði, at tað er beint, at oljuprísirnir eru hækkaðir, og at hetta eisini hevur rakt pensjo- nistarnar hart, men hann helt, at uppskotið frá framburðsflokkin- um var óneyðugt, nú landsstýr- isuppskotið var komið. Jógvan Sundstein vísti á, at landsstýris- — sleppa undan at rinda landsskatt — maður, uppskotið í prinsippinum hevði verið á tingi seinasta heyst, og at allir flokkar tá høvdu tikið undir við tí. Hilmar Bech úr javnaðar- flokkinum segði, at javnaðar- flokkurin fór at geva uppskoti landsstýrisins eina dygga undir- tøku bæði í tinginum og í teirri nevnd, sum málið skuldi viðger- ast i. Hann segði seg vera samdan vid Asbjørn Joensen um, at skattaspurningurin eisini eigur at verda vidgjørdur i hesum sambandi. Hann visti eisini å, at summir persånar, sum av onkrari orsøk eru vorånir sjukir, og sum kanska eiga mill- um 4 og 5.000 kr. innistandandi, ikki kunnu fåa hesa hjålp, ti teir eiga hesa peninganøgd. — Her eigur landsstyrid at å- seta nýggjar reglur, segði Hil- mar Bech, sum eisini eftirlýsti einum upplýsingararbeiði á ti sosiala økinum. — Tað eru serliga fólk á bygd, sum ikki vita, hvussu tey eiga at bera seg at við at fáa sosiala hjálp, so her verður ein stór upp- gáva hjá sosialu umsitingini, sum nú er yvirtikin, at loysa, segði Hilmar Bech. 50 kr. í minsta lagi J.P. Serensen úr framburðs- flokkinum helt ikki, at uppskot framburðsfloksins var óneyðugt. Hann segði, at flokkurin hevði hugsað sær eina upphædd uppá í minsta lagi 50 kr. í viðurgjaldi fyri tann hækkaða oljuprísin. J.P. Serensen helt ikki, at tað skal vera nakar ávísur, sum skal fáa patent uppá at veita hjálp á hesum eki. Hann helt, at lands- stýrisuppskotið bert er ein prin- sippbroyting og segði seg dáma lítið, at umsitingin av sosialu málunum verður yvirtikin. — Her fara bara nýggjar út- reiðslur at standast av. Yvirtøk- an hevur ongan týdning, og rík- isumboðið hevur umsitið málini væl, segði hann. J.P. Serensen nam eisini við skattingina hjá pensjonistunum og helt, at sum nú e' ka teir nakað við aðrari hondini, meðan tikið verður við hinari. Hann helt, at pensjonistar eiga heilt at og fáa ein sámuligan kommunu- skatt. Einkjurnar Pauli Ellefsen úr sambands- flokkinum helt, at tað serliga eru einkjurnar, sum eru ringast staddar, og at tær nærum eru gloymdar. Hann helt, at hesin bólkurin í sosiala hjólinum eigur at fáa betri sømdir enn higartil. Annars helt Pauli Ellefsen, at vit hava eina góða sosiala lóg, men at hon treingir til ábetur. Ove Mikkelsen úr tjóðveldis- flokkinum segði, at sosiala lógin er góð, men at langt er eftir á mál. Hann tosaði eisini um einkjurnar og segði, at tað eru tær ungu einkjurnar, sum treingja mest. — Tað er skilaleyst, at einkjan næstan skal vera gomul, áðrenn hon kann fáa pensjón, segði Ove Mikkelsen. Um upp- skotið hjá framburðsflokkinum segði hann, at tað uttan iva fer at krevja stóra umsiting, verður tað samtykt. — Flokkurin tekur undir við uppskotinum frá landsstýrinum, men tað er greitt, at nakað eisini má gerast við skattingina hjá pensjonistum, segði Ove Mikk- elsen. Framíhjárætt? J.Fr.Øregaard úr javnadarflokk- inum segði seg hava fingið ta fatan av uppskotinum hjá fram- burðsflokkinum, at summir pensjonistar hevdu framíhjá- rætt í samfelagnum og vildi spyrja landsstýrið um hetta er so. Øregaard helt, at tað eru nógvir smáir spurningar í sosi- alu lógini, sum eru fløktir og vísti á, at hann fleiri ferðir hevði roynt at hjálpt t.d. einkjum, men at eingin hjálp var fingin, tí viðurskiftini vóru so flokt. Hann helt, at vit á hesum eki eru farnir í eitt skeivt spor og heitti á sosialu nevndina um at fáa viðurskiftini úr hesum spori við kanningum. Lættari at fylgja við nú Jákup Lindenskov landsstýris- sum legði uppskotið