leygardagur 12. apríl 1975síða 3

Nr. 28 — 12. apríl 1975 sosialurin Bankarnir ongan tapsvanda — meiningsleyst at teir kortini krevja lands- kassaveðhald Tað var drúgt orðaskifti í vikuni um uppskot landsstýrisins at veðhalda fyri lánum til silda- olju o.a. á goymslu Hilmar Kass: — Fullkomið óskil Hverjar uppgávur eiga bankar- nir at rekja, og hvat er ein vanlig bankauppgáva? Um hesar báðar spurningar stóðst drúgt orðaskifti á tingi mikudagin, tá landsstýrisupp- skotið um at veðhalda fyri lánum til sildamjøl o.a. á goymslu fekk 1. viðgerð. Landsstýrið fekk seinast, tá hetta málið var til viðgerðar fyri einum ári síðani álagt at kanna spurningin, um landskassaveð- hald eru neyðug fyri hesi lánini, og sigur í viðmerkingunum til hetta uppskotið, at spurningurin er kannaður, og at bankarnir framvegis krevja landskassa- veðhald. Eisini sigur landsstýrið í viðmerkingunum, at tað ongan- tíð enn hevur lagt út sum veð- hald fyri hesi lán, og bankarnir meta, at tað heldur ikki verður aktuelt fyri lán, sum landsstýrið nú veðheldur fyri. Lands- bankin kann fáa rentuna niður Jógvan Duhuus: — Eingin tapsvandi Til hetta seinasta segði J.Fr. Øregaard úr javnaðarflokkinum, at tað kann ikki sigast at verða rikið rætt bankavirksemi. Hann metti hetta at vera eina vanliga bankauppgávu og segði seg hava skilt av viðmerkingunum hjá landsstýrinum, at bankarnir ongan tapsvanda hava, og at ti tad er meiningsleyst at bankar- nir kortini skulu krevja lands- kassavedhald. Øregaard nevndi dømi um, at verur eftir at tær høvdu fingið vrakaravåttan og sølusåttmåli varð gjørdur fyri tær, ikki høvdu kunnað fingið lån. Hilmar Kass úr sjálvstýris- flokkinum helt tað vera full- komið óskil at landið skal veð- halda fyri líkt og ólíkt uttan at goldið verður fyri tað. Hann mælti til, at ein regla um hetta verður gjørd í sambandi við hetta málið og skjeyt uppá eitt gjald, sum er 1%, og sum hann metti at vera lágt sett. Sambandsflokkurin kannar Pauli Ellefsen úr sambands- flokkinum segði, at sambands- flokkurin fyrst vil hava spurn- ingin kannaðan, áðrenn hann fer at taka stødu til, um gjald skal latast fyri landskassaveðhald. Hann visti á, at aðrastaðni læna . bankar ikki uppá vørugoymslur, heldur ikki, tá verurnar eru seld- ar, men at tað har eru sonevndar exportkredittskipanir, sum galda. — Hesar skipanir eru eisini galdandi í Danmark, og av teimum hava vit eisini notið gott, segði Pauli Ellefsen. KT Le | J.Fr.Øregaard: — leyst Meinings- Jákup Lindenskov visti á nú- verandi støduna og segði, at einki kann lænast uttan lands- kassaveðhald eru fingin, og hann mælti til, at lógin eisini skal umfata lýsi í brugdu, sum ætlanir eru at veiða í ár. Jógvan Durhuus úr tjóðveld- isflokkinum segði, at figgjar- nevndin eigur at fáa eina nærri frágreiðing um tær bankatekn- isku orsekirnar, sum eru nevnd- ar í landsstýrisuppskotinum. Hann segði, at uppskotið um at gjalda fyri veðhaldið ljóða á- hugavert. Um bankarnar annars segði Jógvan Durhuus, at teir eru ov nógvir, og at tað líkist ongum, at smábankar skulu vera á nær- um hverjum tanga. Hann helt, at ein landsbanki kundi fingið rentuna munandi niður. — Málið varð beint til við- gerðar í figgjarnevndini. Havnar Fimleikarfelag hevur framsýning leygardagin kl. 16.00 fyri børnum og sunnudagin kl. 16.00 fyri vaksnum í hellini. Havnar Fimleikarfelag Lýsing Allir skúlavogna-eigarar í Streymoy, sum hava koyring til vinnu, verða hervið bodnir til fundar á Hotel Hafnia í Havn týskveldið 15. apríl kl. 20. Aksturvinnufelagið Samfylking Síða 3 Enda tingsetuna fríggjadagin Løgtingid endar tingsetuna fríggjadagin 18. apríl og kemur so ikki samanaftur fyrr enn á Olavsøku. Tað var tingformaðurin, sum boðaði frá hesum á fundi mánadagin, tá legtingið tók fundir sínar uppaftur eftir páskir. Veðhald fyri lánum til smærri ídnaðarvirkir Landsstýrið hevur skotið upp at endurnýggja lógina um veðhald fyri lánum til smærri ídnaðarvirkir. Skotið verður upp, at landsstýrið fær heim- ild landskassans vegna í figgjarårinum 1975/76 at veðhalda fyri lánum upp til 1 milj. kr. til hetta endamál. Landsstýrið skjýtur upp, at lánini skulu nýtast til stovnan av nýggjum virkj- um, vidkan av nútímans- gerðan av gomlum og at lán- ini ikki mugu fara upp um 70% av tí virði, sum nýggju ílegurnar hava eftir meting og skulu verða tryggjaðar við panti innan fyri 70% av ti virði, sum pantsettu lutirnir hava. Legtingið hevði málið til viðgerðar mikudagin, og varð tað beint í figgjarnevndina. V-4 loyvið framlongt Legtingið hevdi í vikuni upp- skot frá landsstýrinum um at leingja V 4-loyvi útvarpsins við einum ári frá 30. apríl í ár til 30. apríl 1976. Av einum yvirliti, hvussu býtið hevur verið av pening- inum, sum inn er komin við 190 dráttum, sæst, at 4,5 milj. kr. hava verið í útvarp- sins parti. Í vinningum eru goldnar 2,2 milj. kr. Útvarpið hevur fingið grundeki frá Tórshavnar bý- ráð ovarlaga í Gundadali til bygging av nýggjum útvarpshúsum og farið er undir detailprojektering. Tá útvarpinum tervar pen- ing til nevndu bygging hevur landsstýrið mælt til, at lógin verður framlongd í eitt ár. Einki orðaskifti varð um málið við 1. viðgerð, sum varð beint beinleiðis til 2. viðgerð. Sildamjøl o. a. å goymslu Landstyrid hevur eisini skot- ið upp at endurnyggja lógina tingnytt um vedhald fyri lånum til sildamjøl v.m. å goymslu, hareftir vedhald verdur givid fyri lánum ikki upp um 70 pst. av lánivirðinum. Jákup Lindenskov, sum legði uppskotið fram, upp- lýsti, at frá og við fíggjarár- inum 1963/64 hevur lands- styrið havt heimild til at veðhalda fyri lánum til silda- mjøl og sildaolju á goymslu. Seinni er heimildin víðkað til eisini at umfata goymslulán til fiskamjel og matsild. Seinast, tá lógin var til við- gerðar í fjør, segði figgjar- nevndin í einum áliti til málið, at landskassaveðhald ikki skuldi verið neyðugt longur. Hon segði, at tað skuldi verið neyðugt fyri vanligar bankar, ið læna til driftsfinansiering, at lænt upp til 70% av seluvirðinum við at fingið pant í verumi uttan at aftaná at hava pant 1 vøruni, eisini at krevja lands- kassaveðhald. Nevndin heitti tá á landsstýrið um at taka upp samráðingar við avvarð- andi bankar um at fráfella kravið um landskassaábyrgd í slíkum feri, har lánini mugu ætlast at koma inn undir vanligt bankayrki. Jákup Lindenskov segði undir framleguni, at samráð- ingar síðani hava verið við bankarnar, men at báðir siga, at landskassaveðhald eru neyðug. Hann segði, at landsstýrið ongantíð hevur lagt út sum veðhaldari, og bankarnir meta, at tað heldur ikki verður aktuelt fyri lán, sum landsstýrið nú veðheldur fyri. Ikki nóg neyðugan kunnleika Landsstýrið hevur skotið upp at gera broyting í lógini um viðarlundir, hareftir sorin- skrivarin ikki skal vera fedd- ur limur í nevndini. Demmus Hentze, sum legði uppskotið fram, segði, at í skrivi til landsstýrið hevur sorinskrivarin biðið um at sleppa undan at vera føddur formaður í skógarfrið- ingarnevndini, og hann ferir fram m.a., at hetta gevur honum væl av arbeiði, at fleiri storv eru knýtt til sorin- skrivaraembætið, sum ikki nátúrliga hoyra undir tað, og at hann ikki heldur seg hava neyðugan kunnleika til starv- ið. Landsstýrið hevur tí mælt til, at lógin verður broytt soleiðis at sorinskrivarin kann sleppa undan at vera limur í nevndini. Eftir lógini skal landsstýrið velja tveir limir í nevndina, og hinir limirnir eru landbúnaðarráð- gevarin og formaðurin í Tórs- havnar býráð