hósdagur 24. apríl 1975síða 3

Nr. 31 — 24. apríl 1975 sosialurin Danir ætla at figgja sethúsabygging í Klaksvík Hava givið tilboð uppá at lata typuhús og figgja 60% av byggikostnaðinum. Eini 50 fólk í Klaksvík hava áhuga fyri tilboðnum Umboðsmenn fyri danska ex- portfirmaið Hovborg-gruppen, sum umfatar 15 typuhúsverk- smiðjur í Danmark, hava verið í Klaksvík nú í nakrar dagar og kanna áhugan hjá fólki har fyri at keypa hús frá teimum og sum firmaið eisini skal fíggja. Fundur var í vikuni í Klaksvík við donsku umboðsmenninar, har 50 fólk segdu seg hava á- huga fyri tilboðnum frá teimum. Figgja 60% Hovborg-gruppen hevur givid eitt tilboð uppá at figgja 60% av sethúsabyggingini yvir 25 år við einari rentu uppá 8 1/2% og kurs 95. 20 milj. kr. eru tøkar til endamálið. Vanliga plaga sparikassar og bankar at figgja 60% í sambandi við húsabygging, men í hesum fori verður tað Hovborg-grupp- en. Teir rokna við, at Húsaláns- grunnurin fíggjar 20% sum vant, og at húsabyggjarin út- vegar 20%. Treytin fyri, at henda figging- in kann fáast í lag er, at Hov- borg-gruppen letur húsini. Talan er um dollar-lán, so tað er ein lítil vandi, um tað skuldi hent, at dollarin lækkar í virði í mun til donsku krónuna. Kommunan skal veðhalda Hovborg-gruppen setur eisini sum treyt, at Klaksvíkar komm- una veðheldur fyri teimum 20 milj. kr. í 25 ár. Sostatt verður tað kommunan, sum kemur at taka um endan, um húsabyggj- ararnir ikki uppfylla treytirnar. Eksportfirmaið hevur valt fýra verksmiðjur av teimum fimtan til at bjóða fram í Feroyum. Húsini eru ymisk í stødd og prisi. T.d. kosta eini hús, sum eru í steddini 14x8 metrar 156.000 kr., og tá eru tey lyklaklár. Húsini eru tå utgjørd við teppum á gólvum, vaski- maskinu, uppvaskimaskinu, hit- a 0.Ø. Húsabyggjarin skal útvega grundstykki og fundament. Hovborg-gruppen er mest hugað fyri, at tað verða før- oyskir handverkarar, sum seta húsini upp. Teir ætla, at nakrir fáir mans skulu koma úr Dan- mark at stíla fyri. Eisini ætla teir, at tað skulu vera foroyskir arbeiðsmenn, sum skulu gera jørd- og betonarbeiði í sambandi við byggingina, og at húsini verða flutt til Føroya við før- oyskum farmaskipum. Hver einstakur, sum tekur av tilboðnum, skal gera ein sátt- mála við Hovedgruppen. Hver av teimum fýra verksmiðjunum hava ásett eitt minstamark fyri uppsetingum av húsum, og verður markið ikki rokkið, hækkar prísurin samsvarandi. Umboð fyri býráðið í Danmark Tiltakið kom í lag í sambandi við eina ferð, sum býráðsformaðurin og bókhaldarin hjá býráðnum gjørdu í Danmark i januar. Teir komu tá í samband við Hov- borg-gruppuna gjøgnum eitt grannskoðarafelag. Gruppan spurdi seg fyri, um nekur set- húsabygging var í Klaksvík nú, og góvu býráðsumboðini tað svar, at kommunan fyri stuttari tíð síðan hevur útstykkjað stórt lendi í býnum til sethúsabygg- ing, men at eingin fígging kundi fåast í lag. Umboðsmenn fyri Hovborg- gruppen komu so til Klaksvíkar og hevdu fund við býráðið um tað, sum teir hevdu at bjóða. Aftaná hevdu teir samráðingar við sparikassar og bankar í Feroyum og fingu at vita frá sparikassunum, at teir ikki fara at figgja nakra stórvegis húsa- bygging tey næstu 2—3 árini. Húsalán boðaði frá sínum van- liga figgingarmåta, sum er helv- tin av sparikassalåninum, og sum i hesum førinum ikki kundi fåast, so har gjørdist einki. Umboðsmenninir fóru so aftur til Danmarkar og góvu seinni boð um, at teir kundu figgja eina rød av sethúsum við tilsamans 20 milj. kr. Vilja hava lánini umsitin í Føroyum Hovborg-gruppen hevur eisini roynt at fåa sparikassa ella banka i Føroyum til at umsita lånini, men hesin spurningur er ikki greiddur enn. Afturgjaldingin av lånunum ætlast at verða skipað so, at rentur verða goldnar tvær ferðir um árið, meðan lánini ikki fella til afturgjaldingar fyrr enn tey 25 árini eru farin. Troltíðin nú fýra mánaðir Í ár og næsta ár verður aftur loyvt bátum uppá 55 brutto- tons at veiða við troli á land- leiðini, og hesi bæði árini verður givið loyvi at trola í fýra mánaðir í senn móti trimum undanfarin ár. Tingið viðgjerdi í farnu viku uppskot frá fiskivinnu- nevndini um troling á land- leiðini, og hevdu limirnir í nevndini fleiri uppskot. Við atkvødugreidsluna við 2. viðgerð samtykti tingið uppskotið frá samlaðu fiski- vinnunevndini um at loyva troling á landleiðini eftir somu reglum sum í fjør, men við teimum broytingum, at veiðutíðin verður longd til fýra mánaðir, frá 15. mai til 15. september, og at trý av veidiøkjunum verða økt, so- leiðis at vestara markið á oki 1 kemur at ganga úr Settorvu á Viðoy í staðin fyri úr Norðbergi á Fugloy, at norð- ara markið á eki 3 kemur at ganga úr Ørnanypu í staðin fyri úr Kobbatanga, og at eystara markið á eki fimm kemur at ganga úr Snoppuni, (eystari armur á Saksun) í staðin fyri úr Múlanum. Hetta er ein øking upp á fýra fjórðingar. Tað var drúgt orðaskifti áðrenn atkvødugreidsluna um spurningin fyri ella ímóti troling. Talsmenn ímóti trol- ing førdu fram, at málið nú varð komið heilt skeivt fyri, og at einasta rætta loysnin er at flyta markið longur út. Sagt varð, at tað verður trolað eftir rundum fiski eis- ini og ikki bert eftir flatfiski, sum ætlanin var av fyrstan tíð, tá trolloyvi varð givið. Eisini varð fort fram, at eing- in trolbátur brúkar flatfiska- trol, og at uppskotið, sum nú fyrilá, var ein ætlan at skapa ein nútíðar útróðrarmann. Talsmenn fyri troling førdu fram, at veiðast skal eisini eftir rundum fiski í hóskandi stedd, men at studningur bert eigur at verða latin til flatfisk. Eisini varð nevnt, at lógin, sum hevur verið gald- andi seinnu árini, hevur verið hóskandi, men at reglan um, at trolbátur, sum fiskar á ikki loyvdum eki, skal missa loyvi, er í strangara lagi. Norðmenn veitt 54.000 tons Norðmenn veiddu í tíðar- skeiðinum 1968—74 tilsam- ans 54.317 tons við Feroyar, og av teimum eru 3.108 tons toskur ella 5,7%. Hetta upplýsti Petur Rein- ert, landsstýrismaður, í ein- Síða 3 tingnýtt um svari til Hilmar Kass úr sjálvstýrisflokkinum um norska garnafiskiskapin við Feroyar. Petur Reinert upplýsti, at fyrispurningur er settur til fiskeridirekteren í Noregi um, hvussu veiðan hevur verið higartil í ár, og er svarið tað, at fyri 1974 varð, sum fiskað varð í gernum fiskað í mánunum februar— mars, og tá luttóku o.u. 24 bátar. Lut- tøkan higartil í ár hevur verið munandi minni enn í fjør, men tel fyriliggja ikki enn. — Tað kann ikki sigast við vissu, um veiða norðmanna í ár er broytt nakað munandi sammett við árini framman- undan, segði Petur Reinert. Hann segði, at telini frá 1968 til 1974 eru soleiðis háttað, at tað ikki kann sigast, at stór- vegis broyting hevur verið í veiðihátti teirra. I fjør veiddu norðmenn 5.703 tons, og tað er væl minni enn árini frammanundan. Hilmar Kass hevur eisini í fyrispurningi sínum víst á, at norðmenn hava brotið tann sokallaða svikasáttmálan í sambandi við veiðu teirra á Norðhavinum. Men lands- stýrið kann ikki síggja, at nakað brot er gjørt. Eftir reglunum má árliga veiðar hjá luttakarunum og hvers fiskifloti, sum veiðir við línu og gernum á Norð- havinum, í mesta lagi vera 25% meira enn stersta veiðu- nøgdin í árinum 1968 til 1972, fráboðað til ICES, og brot á hesa reglu sæst ikki at vera gjørt sambært tey hagtøl, sum nú fyriliggja, sigur landsstýrið. Allar lønir skulu prístalsviðgerast Landsstýrið hevur lagt fram uppskot um nýtt prístals- grundarlag. Eftir hesum upp- skoti skal Hagdeildin undir eftirliti av prístalsnevndini útrokna eitt prístal, sum 1. juni í ár verður sett til 100. Nevndin skal hava fimm lim- ir. Sorinskrivarin skal út- nevna formannin, og lands- stýrið skal velja hinar fýra eftir tilmæli frå arbeidsgev- ara og løntakarafeløgunum. Landsstýrið hevur sam- stundis lagt fram uppskot um prístalsviðgerð av lenum. Her miðar landsstýrið ímóti, at allar lønir skulu prístals- viðgerast við sama krónutali fyri hækkingar í prístalinum. Skotið verður upp, at tíma- lenin skal hækkast við 60 oyrum fyri hverji trý stig, sum prístalið hækkar í mun til 100. Hjá mánaðarlentum verður skotið upp, at tíma- lønin hækkar við 105 kr. um mánaðin fyri hverji trý stig. 7 .