týsdagur 4. apríl 2000síða 4

Íslendskir blásarar blæsa føroyskar tónar Út er komin fløga, har Blásarakvintett Reykjavíkar - Reykjavík Wind Quintet - leikar tónar eftir føroysk tónaskøld. BIS gevur út og merkir hetta, at fløgan kemur víða um. Leygardagin savnaðust tónleikarar og tónaskøld í Listaskálanum DAGFINN OLSEN Leygardagin hittust í Lista- skálanum tónleikarar, tóna- skøld og útgevarar. Tóna- skøldini vóru føroysk og tónleikararnir íslendskir. Teir leika í Blásara Kvin- tett Reykjavíkar,ið hevur spælt inn verk hjá føroysk- um tónasmiðum. Tað er forlagið BIS, ið gevur út. Stjórin fyri BIS, Robert v Bahr, var eisini til staðar, eins og føroyska um- boðið, ið er fløguhandlin HCW Tórgarð. Eisini var umboð fyri Samfundet, ið gevur symfoniina hjá Sun- leifi Rasmussen út. Umboðaðu tónaskøldini á fløguni eru Pauli í Sanda- Blásarakvintett Reykjavíkar Mynd Dagfinn Olsen Tónaskøld og útgevarar lurta hugtikin Mynd: Áki Bertholdsen Tónaskøld, tónleikarar og útgevarar savnaðir í Lista- skálanum Mynd: Áki Bertholdsen Sunnudagin seinnapart var framførsla í hølunum hjá Grímu á Gamla meiarínum. Tónleikararnir Stamen Stanchev, klaver, Nikolas Kapnas, violin, og Jens Christian Guttesen, cello, spældu Klavertrio D-dur nr. 6 eftir Franz Josef Haydn og Klavertrio, opus 3 nr. 1 í C-moll eftir Ludwig van Beethoven. Sjónleikararnir Birita Mohr og Súsanna Tórgarð lósu yrkingar eftir Friedrich Schiller og Jo- hann Wolfgang von Goethe í týðing eftir Janus Djur- huus og Christian Matras. Tú skalt sanniliga spenna teg út, um tú skalt fylgja við í Havn. Fríggjakvøldið í Norðurlandahúsinum til stórfingna frumframførslu av fyrstu føroysku symfoni- ini, sum Sunleif Rasmussen hevur skrivað, og sunnu- dagin í “Meiarínum” til eina intima kamarframførslu, um til ber at siga soleiðis, við væl fyrireikaðum og sera dugnaligum listafólk- um. Tað er ikki eiti á. Tað tónlistarliga eri eg ikki før fyri at gera við- merkingar til, tað fara onn- ur, kønari fólk at greiða okkum frá. Men mín upp- living av tí lítlu konsertini á Meiarínum var, at eg akkurát tað sama kundi sitið í onkrum konsertsali úti í stóru verð. Tað var hugtak- andi. Yrkjararnir Goethe og Schiller vóru samtíðarmenn við Haydn og Beethoven, kanska var tað tí, teir vórðu valdir til upplestur. At lesa yrkingar upp er eitt sera tor- ført kynstur, og Birita og Súsanna høvdu ikki nakra lætta uppgávu við hesum tekstunum. Tær vóru væl fyrireikaðar og kláraðu samanumtikið uppgávuna væl. “Thekla kvøður” (Schiller) er ein eitt sindur tungur biti, og týðingin eftir Janus Djurhuus virkaði knortlut, tá ið hon var lisin upp. Tað var ikki sjónleik- arans ábyrgd. Tá fall “Nánd unnustunar” (Goethe), sum Chr. Matras hevur týtt ólíka lættari. “Álvakongur” (Goethe) í fínari týðing eftir Janus Djurhuus er ein perla. Birita og Súsanna lósu hana upp sum dialog, Súsanna las reglurnar hjá dronginum og pápanum, Birita tær hjá álvakonginum og álvadøtr- unum. Eftir mínum tykki kom tað demoniska, hótt- andi huglagið ikki nóg væl fram, men eg skal viðganga, at eg kanska havi ringt við at meta rættvíst, tí eg eri so hugtikin av tolkingini hjá Dietrich Fischer-Diskau. Tá ið hann syngur lagið eftir Schubert til yrkingina, renn- ur tað mær kalt niður eftir bakinum, hóast eg havi hoyrt ta framførsluna mang- ar ferðir. Pianisturin Jó- hannes Andreasen og tenorsangarin Ernst Dals- garð framførdu hesa útgávu í einari av sjónvarpssend- ingunum “Kanska um hundrað ár”, sum Hanus Andreassen gjørdi um Janus Djurhuus í 1989. Bæði klaverspælið og sangurin eru sera krevjandi, men hóast teir báðir vóru nakað nógv yngri og ikki høvdu so nógvar royndir enn, sluppu teir ótrúliga væl frá tí. Best dámdi mær “Nátt- arfrið” (Über allen Gipfeln ist Ruh’) eftir Goethe í týðing eftir Janus Djurhuus. Birita og Súsanna lósu hana upp tvíraddaða, tað virkaði nakað sum at hoyra duett millum sopran og alt. Yrkingin kom upp á tann mátan at virka fleirdimen- sionell, framførslan gav eitt slag av ekkóeffekti, sum hóskar væl til innihaldið. Samanumtikið var hetta ein rík løta. Takk skulu tit hava, sum skipa fyri. Kirsten Brix gerði, Sunleif Rasmussen, Kristian Blak, Edvard Ny- holm Debess, Kári Bæk og Atli Petersen. Kvintettin leikti eitt verk eftir Atla Petersen. Í Kvin- tettini eru Bernharður Wilk- inson, floyta, Daði Kol- beinsson, obo, Einar Jó- hannesson, klarinett, Jósef Ognibene, horn og Haf- steinn Guðmundsson, fagott. Forlagið BIS hevur stórt virksemi um stóran part av heiminum og er hetta tí ó- førur møguleiki hjá før- oysku tónaskøldunum at fáa tónleik sín út um land- oddarnar. Tað var Felagið Føroysk Tónaskøld, ið skipaði fyri tiltakinum leygardagin. Fløgan nevnist Cantus Borealis. Windmusic from Tónleikur og upplestur á »Gamla meiarínum« the Faroe Islands. Tey leik- andi eru Reykjavík Wind Quartett og Guðríður Sig- urðardóttir, piano. 7 tíðindablaðið sosialurin Nr. 66 - 4. apríl 2000 6 tíðindablaðið sosialurin Nr. 66 - 4. apríl 2000 PF Leif Mohr Leif Mohr p/f Leif Mohr Smyrilsvegur 2 Postboks 3100 FO-110 Tórshavn Tel 311220 Fax 314862 e-mail: lm@leif-mohr.fo www.leif-mohr.fo PF LEIF MOHR 85 31 65 11 KPMG statsaut. revisorar Sp/f Postsmoga 3258, FO-110 Tórshavn, Tel 34 34 34, Fax 34 34 35 sóknast eftir verkfrøðingi ella el-installatøri. Til PF Leif Mohr verður søkt eftir verkfrøðingi ella el-installatøri at vera við í dagligu leiðsluni av handverkaradeildini. Høvuðsvirksemið hjá P/F Leif Mohr kann býtast í tríggjar høvuðs- greinar. Handverkaradeildin, sum fevnir um el-innlegging, ráð- geving og sølu av el-tilfari, heilsølan og LM-handilin, sum fevna um sølu av hvítvørum, audio/video og hi-fi v.m. Í løtuni starvast 43 fólk hjá felagnum, harav 25 starvast í handverk- aradeildini. Felagið hevur stórar avbjóðingar fyri framman. Tann ið settur verður, kemur saman við leiðslu felagsins at seta upp málini fyri deildina og tryggja, at málini verða rokkin. Hann skal eisini saman við stjóranum leggja til rættis marknaðarføringina hjá deildini. Tann ið settur verður, kemur at vera við í dagligu leiðsluni av hand- verkaradeildini. Fremsta uppgávan verður at samskipa arbeiðið á deildini, bæði innanfyri deildina og í mun til restina av fyritøkuni. Umsøkjarin skal vera útbúgvin verkfrøðingur ella el-installatørur ella hava aðra viðkomandi útbúgving. Tað er ein fyrimunur, um viðkomandi hevur royndir í projektering og ráðgeving, og at hann hevur leiðsluroyndir. Somuleiðis er tað ein fyrimunur at hava hollan kunnleika til edv og enskt. Viðkomandi skal vera opin og fyrikomandi. Umsóknin verður at senda til KPMG statsaut. revisorar Sp/f innan 10. apríl 2000. Nærri upplýsingar fáast við at venda sær til Paula Ellefsen ella Árna Ellefsen á telefon 34 34 34. Allir fyrispurningar og umsóknir verða viðgjørd í trúnaði. Felagið Starvið Umsøkjarin Umsóknin ÁKI BERTHOLDSEN Tað er nú greitt, at Helena Dam á Neystabø noyðist í rættin fyri at hava sagt Ják- up Mørkøre upp sum leið- ara á Landssjúkrahúsinum. Annars hevur ongin ivi verið um leingi, at Helena Dam á Neystabø fór at verða stevnd, men nú er tað so veruleiki. Tí mikudagin læt Jákup Mørkøre Føroya Rætti stevningina ímóti landsstýr- ismanninum. Jákup Mørkøre stevnir í Helenu Dam á Neystabø fyri ærumeiðing, tí hon hev- ur skuldsett hann fyri at vera ólýðin og óloyalan. Í fyrra lagi verður kravt, at hesar útsagnirnar verða dømdar deyðar at vera og at Landsstýrismaðurin skal rinda kostnaðin av at kunn- gerða dómin við grundgev- ingum. Fær Jákup Mørkøre ikki viphald frá rættinum um, at han er ærumeiddur, krevur hann í øðrum lagi, at Helena Dam á Neystabø verður dømd at viðurkenna at maður í Føroya Arbeiðara- felag segði við Sosialin fekst ikki semja, er bara eitt at gera og tað er at niður- leggja kavaruddingina. Og tað hevði lagt alla samferðslu á landi í Føroy- um lamna, um tað fer at kava. Takast í fullum álvara Men nú uppundir vikuskift- ið hendi júst tað, at tað fór at kava av grimd, men Landsverkfrøðingurin- gróv við sama lag - og tað ger hann enn. Men Ingeborg Vinther leggur stóran dent á, at hetta merkir ikki, at fráboðanin seinasta vikuskiftið bara var tóm orð. – Fráboðanin skal takast í størsta álvara. Og hon stendur framvegis við, sigur Ingeborg Vinther. Hon sigur, at í farnu viku kom eitt nýtt uppskot frá Landsverkfrøðinginum um, hvusssu arbeiðsmenninir skulu lønast fyri tilkallivakt- irnar um kvøldið. Og nú er tað so, at menn- inir hjá Landsverkfrøðing- inum eru spjaddir um alt landið, so tað tekur sína tíð at fáa eitt slíkt uppskot við- gjørt. Og fyrrenn tað er liðugt viðgjørt, verða sjálvandi ongi tiltøk sett í verk. Men Ingeborg Vinther leggur dent á, at er uppskot- ið ikki nøktandi, er onki at gerast uttan at niðurleggja kavaruddingina. – Tað er eitt mark fyri, tí tað er eitt mark fyri, hvussu leingi vit kunnu samráðast um eitt mál, har vit ikki koma nakran vet Hon sigur, at væntandi fæst greiði á málinum eina- ferð í hesi vikuni. Vil ikki gjalda Formaðurin í Føroya Ar- beiðarafelag sigur, at ósemj- an við Landsverkfrøðingin snýr seg um, hvussu nógva løn, arbeiðsmenninir skulu hava fyri at vera á tilkallivakt um kvøldið. Í sáttmálanum er lønin fyri at vera á tilkallivakt 14 krónur um tíman mitt í viku og 28 krónur í viku- skiftunum. Men verða menninir boðsendir til arbeiðis, fáa teir vanliga tímaløn við tí ískoyti, teir eiga at fáa, men tær 14, ella 28 krón- urnar um tíman fyri til- kallingina, missa teir. Ingebrog Vinther sigur, at Landsverkfrøðingurin er sinnaður at betala til- kallivakt um morgnarnar og í vikuskiftunum, men ikki um kvøldarnar ger- andisdagar. Tað skal fáast í rættlag nú, annars er onki at gera, uttan at nið- urlegja kavaruddingina, sigur Ingeborg Vinther. Helena Dam á Neystabø stevnd fyri ærumeiðing Fara skjótt at niðurleggja kavaruddingina saksøkjarin ikki hevur ver- ið ólýðin og illoyalur ímóti yvirskipaðu leiðsluni, sum í hesum føri er Almanna og Heilsumálastýrið. Og at enda krevur Jákup Mørkøre, at Landsstýris- maðurin verður dømdur at rinda sakarkostnaðin av hesum máli. Tað er Bjørn á Heygum, sum er sakførari hjá Jákup Mørkøre í hesum máli. Málið kemur fyri í Før- oya Rætti týsdagin 9, mai klokkan 10. Leingi verið greitt Sum sagt omanfyri, hevur tað annars leingi verði greitt, at Helena Dam á Neystabø fór at verða stevnd í hesum máli. Einasta ivamál hevur ver- ið, hvussu stevningin fór at ljóða og, um tað skuldi vera Jákup Mørkøre sjálvur, ella fakfelag hansara, Verkfrøð- ingarfelagið, sum skuldi standa fyri stevningini. Formaðurin í Verkfrøð- ingafelagnum, Suni Joensen hevur áður sagt fyri Sos- ialinum, at arbeitt hevur ver- ið við trimum møguleikum. Antin kundi felagið, ella Jákup Møkøre sjálvur stevna Helenu Dam á Neystabø við kravi um, at uppsøgnin var ólóglig, ella kundi hann krevja starvið aftur, ella í triðja lagi kundi Jákup Mørkøre stevna fyri ærumeiðing. Í samráð ímill- um Jákup Mørkøre og fel- agið er úrslitið so blivið, at Jákup Mørkøre stevnir sjálvur fyri ærumeiðing. Fyrimunurin við eini slík- ari stevning er, at tað er nógv skjótari at fáa eitt mál um ærumeiðing avgreitt, enn tað er at fáa hini málini avgreitt. Men fær Jákup Mørkøre viðhald í stevningini um ærumeiðing, er tað sann- líkt, eitt eitt annað sakarmál um sjálva uppsøgnina kem- ur at fylgja í kjalarvørrinum á tí hevur Suni Joensen sagt. Leggjast skal afturat, at Jákup Mørkøre hevur fullan stuðul frá Verkfrøðingafel- agnum í hesum málinum. Bjørn á Heygum sigur m.a., at tá ið málið allan vegin ber týðiligt bráð av ósakligheit og óviðkomandi fyrilitum, verður kravt, at saksøkjarin fær persónliga uppreisn og verður reins- aður fyri tær vanærandi og niðurgerandi skuldsetingar, sum hava skatt hann almik- ið. Helena visti um alt Bjørn á Heygum sigur, at tað er onki hald í skuldset- ingunum um ólýdni og ó- loyalitet. Og hetta eru so grovar, niðurgerandi og álvarsamar skuldsetingar, at hetta kem- ur undir ærumeiðing. – Talan er um eginleikar, sum eru alneyðugar fyri at varðveita eitt ávíst trúvirði. – Og tað er rættiliga av- gerðandi fyri vinnumøgu- leikarnar hjá Jákupi Mørk- øre, at ivi ikki verður sáddur um hesar týðandi eginleik- arnar, sigur sakførari hans- ara. –Serstakliga eigur dentur í hesum sambandi at verða lagdur á, at tað serliga álitis- starv, sum Jákup Mørkøre hevur røkt og at tað tí er serstakliga óheppið og oyðileggjandi fyri hann, at slíkar ákærur verða reistar, sum gera hann óskikkaðan at røkja samsvarandi størv í framtíðini. Bjørn á Heygum sigur, at tað kann ikki vera nakar ivi um, at sjúkrahúsleiðarin hevur eina greiða skyldu at syrgja fyri at halda tær fíggjarligu játtanir, sum sjúkrahúsið fær. –Tí má tað metast sum Helena Dam á Neystabø noyðist nú í rættin at verja uppsøgnina av Jákupi Mørkøre, leiðara á Landssjúkrahúsinum. Bjørn á Heygum, sakførari hjá Jákupi Mørkøre heldur, at hann varð gjørdur til syndabukk og kevur fulla uppreisn felag nevniliga við at nið- urleggja alla kavarudding, næstu ferð, tað fór at kava. Orsøkin er, at ósemja hev- ur tikið seg upp um, hvørja løn arbeiðsmenninir hjá Landsverkfrøðinginum skulu hava fyri vera á til- kallivakt um kvøldarnar. Ingeborg Vinther, for- Hóttanin frá Føroya Arbeið- arafelag um at niðurleggja kavaruddingina hjá Landsverk- frøðinginum, stendur við. Og nú verður ikki bíðað leingi aft- urat ÁKI BERTHOLDSEN Tað mundu vera mong, sum, sum bíðaði við størsta spenningi eftir, hvussu tað fór at vera við kavaruddingini, nú hann aftur legðist við høgætt og kavarokið Seinasta vikuskiftið hótti Føroya Arbeiðara- Hóttanin um at niðurleggja kavaruddingina, stendur við, sigur Ingeborg Vinther greitt tænastubrot um hann ikki tók hesi viðurskifti í álvara við tí úrslitið, at fíggjarætlanin ikki helt. Sakførarin sigur, at tað er heilt greitt av øllum tí tilfari, sum liggur í málinum, at Jákup Mørkøre gjørdi bara tað, sum honum varð álagt og at Helena Dam á Neysta- bø var alla tíðina fult og heilt kunnað um gongdina. – Tískil ber tað heilt einfalt ikki til at skuldseta Jákup Mørkøre fyri ólýdni og óloyalitet, bara tí at hann ger sína skyldu og ger, sum hann er biðin. Bjørn á Heygum sigur, at tað er orsøk til at halda, at veruliga orsøkin til upp- søgnina er eitt bræv, sum Helena Dam á Neystabø fekk frá Løgmanni. Í tí brævinum finst Løg- maður at Helenu Dam á Neystabø fyri, at hon ikki hevur kunnað hann um hóp- uppsagnir á Landssjúkra- húsinum, sum er eitt álvars- mál. –At tílík stórmál verða borin fram í fjølmiðlunum, uttan at løgmaður er kunn- aður, og uttan at málið er viðgjørt í Landsstýrinum, er als ikki nøktandi. Løgmað- ur kann als ikki góðtaka hesa framferð, sigur Anfinn Kallsberg. Hann sigur, at er hetta úr- slit av vánaligari embætis- førslu í fyrisitingini hjá Helenu Dam á Neystabø, eigur tað at fáa avleiðingar. Men fæst greiða ikki á hesum alt fyri eitt, fer Løg- maður sjálvur at taka neyð- ug stig í hesum máli, endar Anfinn Kallsberg brævið til Helenu Dam á Neystabø. Bjørn á Heygum sigur, at hetta brævið frá Løgmanni gjørdi, at tað varð umráð- andi hjá Helenu Dam á Neystabø at finna onkran, sum kundi fáa skyldina fyri hetta vánaliga arbeiðslagið og embætisførsluna, sum Løgmaður sipar til. – Og tí varð Jákup Mørk- øre sagdur upp. Fyrrverandi leiðarin á Landssjúkra- húsinum, Jákup Mørkøre, krevur per- sónliga uppreisn og at vera reinsaður