leygardagur 31. mai 1975síða 10

Síða 10 sosialurin Nr. 39 — 31. mai 1975 syngja við tí kvartettini, eg var uppii. Men nú má eg fyrst greiða eitt sindur frá, hvussu vit bóru okk um at við at fáa fólk at lurta eftir okkum. Vit plagdu at Rampart Street tætt við har vit byrja í búðu. Songstjórin og tenarurin gingu á odda, síðani komu bary tonurin og bassurin, og meðan sungu vit eitt sindur so av og á. Soleiðis gingu vit gjøgnum gøturnar, til onkur rópti á okkum og bað okkum vit gingu syngja fyri sær. Síðani lótu vit hattin fara runt, og tá vit vóru lidnir tað kveldið, býttu vit tað okkara millum, sum vit høvdu fingið inn. Tað kundi vera heilt fitt av pengum, so eg skundaði mær altíð til hús tað dýrasta eg orkadi og tømdi lummarnar i fangið á Mayanne Lítli Mack, sum var forsang- ari í okkara býlingi, gjordist seinni ein av bestu trummuslå arunum í New Orleans. Big Nose Sidney 1g ba Redhead Happy X vto £ jeral € r um. Sjálvur sang eg tenor Vit vóru sum vant á veg oma í Rampart Street. Meðan vit gingu, sungu vit og ilt var ikki í okkara huga. Tá stóð brádliga ein jassur hinu megin getuna við einum lítlum revolvara við seks skotum og tók at skjóta sum óð- ur. „Skjót aftur!< róptu hinir á meg. Uttan at hugsa um tað, treiv eg eftir pistólini, sum eg hevði inni undir skjúrtuni og tók at skjóta upp í loft. Skotvápnið hjá mær helt meira gang enn revolv arin hjá hinum, so hann gjørdist bangin og rýmdi. Vit læu allir og fóru aftur til gongu syngjandi. Eitt sindur longur niðri í Rampart Street løddi eg aftur pistólina og skjeyt til mikla frøi fyri vinmenn mínar. Eg hevði beint loyst tað seinasta skotið við leysakrúti, tá tveir sterkir armar tóku um meg aftanifrå. Vinmenninir hjá mær tóku til beins, og tá eg hugdi upp, sá eg beint í andlitið á einum hvítum politisti. Eg fór at gráta og royndi at koma við nógvum um- beringum og frágreiðingum. A, harra politistur, kunnu tygum ikki lata meg sleppa! Ég skal ongantið gera hatta uppaft- ur... kann eg ikki sleppa heim til mammu?... Eg skal ongantíð gera hatta aftur. Men einki hjálpti. Politisturin vildi ikki lata meg sleppa. So varð eg drigin inn fyri ungdóms- tólin og aftaná læstur inni í ein- im fangarúmi, har eg mátti liggja á einari harðari brik, mót- fallin og ólukkuligur Hvat mundu teir fara at gera við meg? Og hvar mundu teir ætla at enda meg? Mundi tað vera ógv- uliga stórt brotsverk at skjóta við pistóli úti á getuni? Allar sovorðnar hugsanir mólu í hved- inum á mær. Klokkan tiggju morgunin eftir kom ein maður eftir mær. Hann hevði eitt stórt lyklatyssi. „Hvussu, eitur tú ikki Louis Armstrong?« „Jú, tygum.« »Kom vid mær! Tu skalt å eitt uppvenjingarheim fyri litaðar dreingir lá KOI { irðin óð ein ðaði. Hann varð 1 ø he hurð > u evarska litlum vindeyga og rimum fyri irð brest í lás. og so varð eg oyrdur út úr býnum saman við fleiri eðrum dreingjum, sum vóru tiknir fyri tað sama, sum eg hevði gjort. A uppvenjingarheimi Allir lærararnir á uppvenjingar- heiminum vóru litaðir. Mr. Jon- es, sum var ungur maður, hevði verið í hestmannaliðinum, og hann vandi okkum úti í garðin- um hvenn morgum. Mr. Alex ander lærdi okkum smíð, urta- kynda bál. undirvísti í garðsarbeiði og at Mr. Peter Davies tónleiki og gav okkum yrkisleið- beining. Hver drongur kundi velja tað, hann hevði bestan hugin til. Eg helt meg sjálvandi til Mr. Davies og hansara tónleik, tí tónleikur hevur hugtikið meg, sidan eg lá í vøggu. Tiverri vóru eg og Mr. Davies einki serliga væl ta fyrstu tíðina, ti hann hevði ilt eyga á býlinginum, haðani eg kom. Hann helt allar, sum komu frá Liberty Street og Perdido Street vera nakrar ó- argaungar, og skúlin, eg hevði Maðurin við gulltrompetini, Louis Armstrong gingið í, hevði ringt orð á sær, og Mr. Davies helt meg vera púra spiltan, tá eg var uppvaks- in millum sovorðið hunda slag. Altid lå hann eftir mær, so eg royndi at skýggja hann. Dagurin á dreingjaheiminum varð skipaður við hornblástri. „Her eri eg, Mr. Davies. < Eg varð ikki sert bilsin, tá hann gav mær eina tamburin, hetta lítla instrumentið, sum tú slært við fingrunum sum á eina lítla trummu. So skuldi dreymur mín um at sleppa at spæla kor- nett ikki ganga út! Men einki men hann kendi ikki hetta fólkið, visti ikki, hvussu hjarta- góð tey vóru við sínum brekum og fåtækdømi. Tað komu so nógvir pengar inn, at eg mátti læna húgvurnar hjá hinum í or- kestrinum. Har var nóg mikið til at keypa nýggjar búnar og ii: "vie..." Men tey seinnu árini gjørdi Louis Armstrong eisini nógv av at syngja og hvat hevði t.d. >What a wonderfull World< verið uttan hann? Ein av dreingjunum blåsti, tå vit skuldu upp, tá vit skuldu fara til songar og tá vit skuldu eta. Eg minnist, hvussu eg plagdi at øvunda honum, sum blåsti Tað skuldi bara verið eg, sum slapp at blása í hatta hornið. Tad lítla hornorkestrið var frálíka gott, og Mr. Davies lov- aði dreingjunum at spæla ymisk løg. Eg havi ongantíð havt høvi at spæla kornett, men hverja ferð, eg hoyrdi orkestrið spæla, kom eg at hugsa um Joe Oliver, Bolden og Bunk Johnson og hevði ófera góðan hug at royna. Men Mr. Davies kundi ikki torga meg. Tá nakað var fráliðið, fekk Mr. Jones meg við til sangundir- vísingina á skúlanum. Mín fyrsta lærarinna var Mrs. Spriggims. Seinni varð eg send- ur til Mrs. Vigne, sum undirvísti teimum hægru klassunum. Sum frá leið kom Mr. Davies at dáma meg betur. Viðhvert kundi hann kveita at mær, og tá skundaði eg mær altið at hyggja burtur, men tá eygu okkara mettust, brosaði hann altíð til min og tað vermdi meg um hjartað. Frá ti degi var eg eydnurikur, hverja ferð Mr Davies tosaði við meg ella smilt Eitt kvoldið seks mánaðir seinni sótu vit og ótu nátturða Vit skuldu beint reisast frá borð inum, tá Mr. Davies kom spaku liga gangandi framvið og stoð gaði hjá mær „Louis Armstrong<, segði hann, >hevur tú hug at koma við i hornorkestrið hjá okkum?< Eg varð so ovfarin, at eg fekk ikki orðið upp. >Tað tað vil eg ógvuliga fegin, Mr. Davies... ræðuliga fegin,< stamaði eg Hann klappaði mær á herðar „Far út og vaska fara at nar og segði tær, kom so upp, vit venja um eina løtu!« So títt og knapt eg var liðugur at vaska mær, skundaði eg mær upp orð, eg talaði. Eg tók támburin- ina og kom á lagið. Mr. Davies varð so hugtikin, at stundini flutti meg trummurnar. Vit spældu >At the Animals Balla, eitt lag, sum var ógvuliga væl umtókt tá í tíðini Tá vit vóru lidnir, róptu hinir dreingirnir >hurrá fyri Louis Armstrong!< Mr. Davies nikk- aði blidliga og at fáa rós frá honum hevði alt at da fyri ein drong, sum ætlaði sær at gerast tónleikari. >Tú dugir væl at sláa trummu Louis, segði hann. »Men eg havi brúk fyri einum alt-horn- blásara. Hevði tú havt hug at roynt tað?“ >Tað vil eg fegin, Mr. Davies,< svaraði eg bjartskygd- ur hann í yvir til Hann fekk mær alt-hornið. Eg hevði sungið í fleiri ár og okkurt var, sum segði mær, at althornið mundi hava leiklutin í einum orkestri sum ein baryton- ella tenorredd í einari sangkvar- tett Mr. Davies var ómetaliga væl Hann gav mær sama nøgdur við meg na kornett og lærdi meg at pæla »Home, sweet home.« Eg ir so gladur, at eg visti ikki, hvørjum beini eg skuldi standa Ein dagin kom hann og segði Louis, eg havi ætlad mær at rera teg til leidara av orkestri num!« Fyrstu ferdina orkestrid hjå okkum spældi gjøgnum gøtur- nar heima hjå okkum, Perdido Street og nidan eftir Liberty Street, stóðu fólk i hópatali fram við gøtunum og hugdu at okk- um. Qll tey, eg kendi, bæði ung og gomul, vóru komin, tí tey vistu, at lítli Louis, sonur May- annu, var við. Tey lupu heim til okkara og vaktu mammu, sum hevði lagt seg, hon hevði arbeitt um náttina. So spurdu tey Mr Davies, um tey kundu sleppa at geva nøkur Hann nikkadi og helt helst, at hetta mundi ikki fara at verða nógv, mær oyru. nygg) horn til allar, sum spældu i orkestrinum og tad trongdi til, ti hornini vit høvdu vóru gomul og slitin. Eg så nógv ólukkudýr koma á dreingjaheimið ta tíðina, eg var har. Altíð var reint og ruddiligt á heiminum, og hetta arbeiðið gjørdu vit sjålvir. Her lærdi eg at skúra gólv, vaska upp, strúka, reiða upp og annað hús- ligt arbeiði. Eisini iðkaðu vit øll slog av ítrótti og tá saman um kemur eri eg errin av hesi tíðini, eg var á dreingjaheiminum. Eg var gjúrtan år, tá eg fór haðani. Pápi hevði tosað við Wilson dómara um at fáa meg heim til sín. Eg hugsaði mangan um, hvat pápi mundi fara at siga, um eg bað um at sleppa at verða verandi á skúlaheiminum. Eg hevði ongantíð búð heima hjá honum og kendi als ikki nýggju konu hansara. Hvussu var hon? Og hvussu mundu vit fara at sampakka? Her á dreingja- heiminum hevði eg verið lukku- ligur. Øllum dámdu meg og mundi Mayanne, sum hevði vitjað meg triggjar ferðir um vikuna á heiminum, kunna halda ifram at vitja meg, tå eg flutti heim til pápa? Hann hevði so ongantíð verið og vitjað meg hinir hetta? Og lærararnir? Eg sá á teimum, mundu Og hvussu dreingirnir fara at taka einki at eg fara. Meðan eg stakk klæðini upp í sekkin, spældi tað lítla orkestrið sum tað ongantíð hevði spælt áður. at teimum dámdu skuldi mær Eg spældi fleiri log saman við teimum, so pápi skuldi hoyra meg spæla. Hann var stórbilsin um at eg skuldi duga so væl og segði, at eg skuldi fáa loyvi at halda fram at spæla Mrs. Jones mussaði meg, tá eg bað farvæl og eg rætti øllum dreingjunum hondina, tá eg fór j Mr. Alexander og eg fóru av ja, eisini Mr. Jones, Davies og Mr var ólukkuligur, tá vit dreingjaheiminum og tóku spor- vognin inn til býin