mikudagur 19. juni 2002síða 4

6 Nr. 114 - 19. juni 2002 Nr. 114 - 19. juni 2002 7 Fríggjadagin vardi Kirsten Brix Ph.D. ritgerð sína um Regin í Líð, skaldarnavn Rasmus Rasmussen. Verjan tók hálvan- fjórða tíma, og alt gekk upp á stás. Skaldskapin hjá Regini í Líð kallar hon fyri undan- gonguverk RITGERÐ Heri á Rógvi Tað er ikki á hvørjum degi, at ein verja av einari Ph.D. rigerð er í Føroyum. Ein av hesum sjáldsomu stundum var fríggjadagin, tá Kirsten Brix vardi sína Ph.D. ritgerð. Ritgerðin er um skaldskap hjá Regin í Líð, sum var skaldarnavnið hjá Rasmus Rasmussen, Ras- mus á Háskúlanum. Ein tílík Ph. D. ritgerð er eitt trý ára verk, sum vanliga verður tikið við ein lærdan háskúla. Tann, ið skrivar eina tílíka Ph.D. er vanliga kanditatur ella magistari og velur síðani at fara undir hesa trý ára gongdini, sum kallast fyri Ph.D. Vanliga er Ph.D. at meta sum ein granskingar verkætlan, har arbeitt verð- ur við einum evni, ið ikki áður er kannað í størri mun. t.e. nortið verður við ó- roynd evni. Talan er um eina doctor grad, sum verð- ur síðustillað við dr.phil. og gevur rætt til at kalla seg fyri doctor. Ì kunngerðini um Ph.D. lestur á Fróðskaparsetrið Føroya stendur at lesa: Ph.D.-heitið verður latið sum viðurkenning av, at tann, ið fær heitið, nøktandi hevur avrikað granskaraút- búgving og við eini ritgerð, sum er vard alment, hevur skjalprógvað, at vera førur fyri at gjøgnumføra vísinda ligar rannsóknir við sjálv- støðugt at nýta háttaløg í vísindagreinini og á tann hátt hevur latið eitt íkast til gransking á einum stigi, sum samsvarar við altjóða Ph.D.-støðið í vísindagrein- ini. Kirsten Brix, sum vardi sína ritgerð fríggjadagin, er útbúgvin cand.mag í donskum og týskum, og hon hevur eisini listið á før- oyskt á Føroyamálsdeildini á Fróðskaparsetrinum, so- leiðis at hon nú kann undir- vísa í trimum ymsum mál- um. Hennara ritgerð um Reg- in í Líð er skrivað á Føroya- málsdeildini á Fróðskapar- setrinum, og hetta er tann fyrsta av sínum slag á Fróð- skaparsetrinum. Framman- undan er Malan Marners- dóttir dr.phil í føroyskum bókmentum, og hon var eisini vegleiðari hjá Kirsten Brix. Opponentar Fríggjadagin, tá Kirsten Brix vardi sína ritgerð, gekk alt upp á stás, og hon kann nú av røttum nýta sítt nýggja heiti. Sum sagt er talan um eitt trý ára langt arbeiði, sum inniber eitt størri verk. Hetta verkið vóru tað so nakrir oppo- nentar ella andstøðingar, sum skuldu viðgera og gera viðmerkingar til. Andstøð- ingar eru allir útbúgvið fólk við serkunnleika innan øk- ið. Teira hava havt rigerðina til ummælis í tríggjar mán- aðir sum dómsnevnd, og tað eru teir, ið gera av, hvørt ritgerðin er á nóg høgum støði ella ei. Tað var tó einki í vegin fyri, at Kirsten Brix fekk sína ritgerð góðkenda. Tað tók hálvanfjórða tíma at avgreiða verjuna, og hetta var ein hálvan tíma inn- anfyri markið, sum er fýra tímar fyri eina tílíka verju. Í dómsnevndini og sum opponentar hava sitið Turið Sigurðardóttir, cand.mag á Fróðskaparsetri Føroya, Anne Kari Skarðhamar, fyristiamanuensis, dr.art við Høgskolan í Oslo og Martin Zerlang, lektari mag.art við Universitetið í Keypmannahavn. Kirsten Brix sigur, at tað er lagt ógvuliga nógv ar- beiði í ritgerðina. Hon hev- ur eisini part av tíðini verið á lærdum háskúlanum í Keypmannahavn fyri at læra meira um rákið og tíðarskeiðið, sum ger seg galdandi í sambandi við verkinum hjá Regin í Líð. Høvuðsevnið í ritgerðini er fýra fagurbókmentaligir prosatekstir eftir Regin í Líð. Talan er um hina fyrstu føroysku skaldsøguna, Bábelstornið, stuttsøgurnar Minnisvarðin, Rakul og Eyðun. Allir tekstirnar eru útgivnir í tíðarskeiðini frá 1906 til 1909. Fyri at geva eitt dømi um, hvussu nógv arbeiði lagt er í, so kunnu vit nevna, at Kirsten hevur umsett allar tekstirnar til danskt fyri betri at kunna savna sær upplýsingar í samstarvi við útlendskar serfrøðingar. Hon kom tó á eina um- seting av bókini, ið Rasmus Rasmussen sjálvur hevði skrivað. Har eru nakrir broytingar gjørdar, og hon metir hetta sum eina stór- hending. Undangonguverk Við loyvi frá høvundanum, fara vit at prenta okkurt brot úr innleiðandi fram- løguni, sum varð hildin fríggjadagin. Í viðgerini leggur hon dent á at lýsa tað tjóðskaparliga, sum Rasmus Rasmussen var ein av undangomonnunum til við háskálanum og skriv- ingini. “Sum háskúlastovnari er Rasmus Rasmussen við til at skapa ein pall, har tjóðareyðkennið, tað før- oyska málið, er miðdepilin. Sum rithøvundurin Regin í Líð skrivar hann ta fyrstu føroysku skaldsøguna. Innihaldsliga lýsir hon ævisøguna hjá tjóðskapar- rørsluni fram til tað mund- ið, hann fór undir at skriva hana, formliga er hon eitt dømi um tað tekstaslagið, sum sambært Benedict Anderson samsvarar við tjóðina. Í tekstum sínum lýsir Regin í Líð sum tann fyrsti í føroyskum bókmentum samfelagsviðurskifti, kenslur, seksualitet o.s.fr. í modernaðum prosuformi. Bæði bókmentaliga og málsliga eru tekstir hansara undangonguverk”, skrivar Kirsten Brix m.a. í sínari ritgerð. Kirsten Brix vart Ph.D. ritgerð: Undangonguverk Vararektarin, Hans Pauli Joensen, v.m, leiddi verjuna av ritgerðini hjá Kirsten Brix fríggjadagin Mynd: Jens Kristian Vang Kirsten Brix vardi fríggjadagin sína Ph.D. ritgerð um Regin í Líð, skaldarnavn Rasmus Rasmussen. Mynd: Jens Kristian Vang Turið Sigurðardóttir, cand.mag á Fróðskaparsetri Føroya, Anne Kari Skarðhamar, fyristiamanuensis, dr.art við Høgskolan í Oslo sótu í dómsnevndini Mynd: Jens Kristian Vang Rættiligt illveður herjaði oyggjarnar mánakvøldið. Dúgvan avlýsti túr- arnar aftan á nátt- urðatíð, og sum leið út á kvøldið øktist vindurin bara. Onkur helt, at tað mátti vera mált upp í móti 30 metrum um sekundi í hvirlunum VINDUR Solby A. Eliasen Klaksvík: Um hálvgum ellivu tíðuna mánakvøldið koppaði ein trailaravognur á ein annan, orsakað av tí nógva vindinum. Hetta vóru trailaravognar hjá Elmar Zachariassen. Teir plaga at standa á sandinum tætt við politistøðina, og har var sera nógvur vindur mánakvøldið. Ein triðji trailaravognur stóð eisini har, og tekjan í tí vogninum fekk nakað av skaða. Fólk komu skjótt á staðið og tað tók ikki langa tíð, so var tamarhald á støðuni. Norðuri á Helnabrekku koppaði eitt seyðahús, og í Hvannasundi koppaði ein arbeiðsskúrur. Uppi við Borðoyarvík í Klaksvík liggur nógv órudd og leyst timbur og rekst uttanfyri timburdeildina. Hetta var til miklan ampa mánakvøldið, og sløkkilið- ið mátti so fáa tað alt surrað fast, tí alt tað leysa feyk í nógva vindinum í millum húsini har uppi. Kári Kjelnæs, leiðari hjá Klaksvíkar Sløkkiliðið, fíl- ist á, at tað liggur so nógv leyst uttanfyri har uppi, tí tað er ikki fyrstu ferð, at teir mugu festa alt møguligt uttan fyri timburdeildina. – Eg veit væl, at tað er summar, og man kanska ikki væntar sovorðnan vind, men alt, sum liggur leyst úti, tá nógvur vindur er, er til miklan ampa fyri øll, sigur hann. Meðan sløkkiliðið var úti mánakvøldið og royndi at hjálpa har tørvur var fyri tí, pippaði hjá teimum um, at eldur var í. Eldur var komin í eini sethús við Stangarvegin. Húsini standa beint omanfyri eini onnur hús, sum eldur var í stutt framman undan Norðoya- stevnu. Eldurin var í kjallaran- um. Maðurin lá og svav í erva, men hann vaknaði av øllum roykinum. Eldurin fekk ikki spreitt seg um alt húsið, tí hann var innilæst- ur, tíbetur. Tá sløkkiliðið kom á staðið var nógvur roykur, men teir fingu sløkt eldin eftir lítlari løtu. Hús- ini hava fingið nógvan roykskaða. Hesin eldsbrunin var tann fimti hjá Klaksvíkar Sløkkiliðið innan fyri tær seinastu fýra ella fimm vik- urnar. Tríggir hava verið í Klaksvík, ein á Viðareiði og ein í Hvannasundi. Soleiðis byrjaðu væl- uppløgdu vertirnir, Eyðun Klakstein og Fróði Løkságarð, nýggju undirhalds- sendingina, Kafé Grugg, sum Studio Pegasus tekur sær av hvønn mánadag seinnapart í summar- skránni hjá Útvarpi Føroya UNDIRHALD Solby A. Eliasen Klaksvík: – Vit fara leggja okkum eftir at hetta skal verða ein løtt undirhalds- sending, sigur Eyðun Klak- stein, annar av vertunum í sendingini. Tað skal vera ferð á send- ingini. Hon fer at innihalda nógvan tónleik saman við skjótum innsløgum. Eisini eru tvær kappingar á skránni. Onnur er SMS kappingin, sum var í Plan B sendingini hvørt fríggja- kvøld í vetrarskránni. – SMS kappingin er blivin eitt slag av sermerki fyri Studio Pegasus, halda vertirnir báðir, Eyðun og Fróði. Hin kappingin gongur út upp á, at eitt kent solospæl verður spælt og so kunnu lurtararnir gita úr hvørjum sangi hetta solospæl er tikið úr. Teir greiða frá, at tað verða tó ikki bert teir, sum koma at seta dám á sendingina. – Tá hendan sendingin er í luftini, fara lurtararnir at hoyra tey, ið vanliga eru í sendingunum, úr Pegasus, umframt, at onkur nýggj rødd eisini verður við. Tað fara heldur ikki at vera Fróði og Eyðun, sum verða vertir í sendingini hvørja ferð. Ætlanin er, at ein kvinnuligur vertur eis- ini skal verða í sendingini framyvir. Eyðun sigur eisini, at hóast tey leggja seg eftir at sendingin skal minna um hina undirhaldssendingina seinnapartar, Barometrið, so ætla tey kortini, at Kafé Grugg skal verða eitt sindur øðrvísi. – Vit fara at royna at hava nøkur orginal innsløg, har vit í byrjanini av sendingini kunnu vekja áhugan og for- vitni hjá lurtaranum, sigur Eyðun, og leggur aftur at, at tað er ikki bara sum at siga tað. – Tú skal tá, sum vertur, hugsa teg væl um, hvussu tú leggur út við at greiða lurtaranum frá tí, sum fer at henda í sendingini. Um tú ikki leggur innslagið fram, sum eitt hvørt forvitnisligt, so kann tað henda so skjótt, at eitt fínt og skemtiligt innslag bara fer aftur við borðinum, tí tú ikki megn- aði at fanga lurtaran, heldur Eyðun og Fróði samtykkir. Sum heitið á sendingini leggur upp til, so er her talan um eina kafé eisini. Her hava teir báðir hugsað sær, at tað kundi verið stutt- ligt at havt eina sending, har fólk so at siga detta inn á gólvið til prát við vertirn- ar um eitt hvørt. Studio Pegasus, sum eis- ini hevði sín lut í vetrar- skránni hjá Útvarpi Føroya, hevur fingið somu tíð til at senda við í summarskránni. Men sendingar sum Heimabeitið, Fólk og Frítíð hjá Gunnari Nolsøe og Plan B hjá Kára Sólstein og Fróða Løkságarð verða ikki at hoyra í summar, men tað verða aðrar sendingar á skránni í staðin. Fleiri smáskaðar Hesin trailaravognurin koppaði um hálvgum ellivu tíðina mánakvøldið Heitir gestir - lunkaðir vertir og kalt kaffi Studio Pegasus fer eisini at seta sín dám á summarskránna hjá Útvarpi Føroya Eitt seyðahús á Helnabrekku fór um koll í nógva vindinum Í Hvannasundi var eisini fitt av vindi og koppaði hesin arbeiðs- skúrurin Mitt í øllum rokanum fekk sløkkiliðið fráboðan um eldsbruna í einum sethúsum á Stangarvegnum í Klaksvík C M Y K 7 6 Brúktir bilar til sølu Sosialurin - 311820 www.ivan.fo www.ivan.fo Mazda Demio 1,3 5h km. 50.000, árg. feb. 1999 99.000,- Nissan Terrano 2,7TDi km. 71.000, árg. nov. 1997 133.000,- Hyundai Accent 1,3LS km. 65.000, árg. feb. 1999 75.000,- Kia Sportage 4x4 2,0TD km. 49.000, árg. aug. 1997 87.000,- Citroen Xsara 2,0 HDi 5H km. 90.000, árg. nov. 1999 145.000,- Citroen Jumper CH. v/last km. 120.000, árg. aug. 1998 130.000,- Citroen Xantia 1,9TD 5h km. 60.000, árg. feb. 1998 118.000,- Citroen Xantia 1,8i 16V 5h km. 63.000, árg. okt. 1996 112.000,- Citroen ZX 1,9D stc. km. 89.000, árg. mars 1996 86.000,- Citroen Berlingo 1,9D 4h km. 81.000, árg. sept. 1998 109.000,- Citroen Xsara 1,6i 5h km. 30.000, árg. feb. 1998 107.000,- Mitsubishi L300 2,5D km. 161.000, árg. juni 1994 70.000,- Mitsubishi Pajero 2,8TDi km. 82.000, árg. sept. 1997 177.000,- Mitsubishi Galant 2,0 km. 150.000, árg. juni 1992 37.000,- Seat Cordoba 1,9SDi STC. 5h km. 35.500, árg. aug. 1999 115.000,- v/mvg v/mvg v/mvg v/mvg