leygardagur 5. juli 1975síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 49 — 5. juli 1975 smátiðindi innanoyggja 150 sentnarar Gáshólmur avreiddi 150 sentnarar av trolfiski til Pol- arfrost í Vági mikudagin. Einir 10 bátar, bæði opnir og deksbátar, rógva út í Vági, tá ið teir eru upp á tað mesta. Avskipaðu á Kósini Kósavirkið í Klaksvík av- skipaði í vikuni 90 tons av flaki við Svani til Amerika. Mikudagin avreiddi Grunnabarð 17.000 pund av trolfiski á Kósini, og tveir maskinbátar hevdu ávikavist 1400 og 850 pund. Skorð- hamar avreiddi 3.900 pund av linufiski. Månadagin tok Kosavirkid iméti hesum landingum: Fuglberg 1700 pund av trolfiski, Havnatindur 5000 pund av linufiski, Hvithamar 16800 pund av trolfiski og Nestangi 2800 pund av linu- fiski. Nevid Reyda og Reyns- múli avreiddu åvikavist 7700 og 15500 pund av trolfiski, og tveir maskinbåtar hevdu 1200 og 600 pund. Føroysk luttøka å framsyning i Stockholm Um miðjan oktober verður framsýning, Sportex, hildin í Stockholm. Til framsýning- ina verða nú stig tikin til, at framleiðarar av føroyskum troyggjum koma at luttaka. Tað er Trúgvi Johansen, handils- og marknaðarráð- gevi, ið skipar fyri Skráseting Handilsskrásetingin hevur skrásett firma Feroya Byggi- plast v/ Schwartz Jacobsen í x NOor0agøtu Hetta firma rek | Í dil ir handverk, idnað og Gøtu kommunu Livikostnadurin hækkadur við 113 kr. hækkaði 1 li vid 349 upp í Pristalid fyra stigum 953, og tað er tað seinasta útroknað pristal frå eftir 1952 um verður lógini um Tingið samtykti í farnu ting setu lóg um nýtt prístals grundarlag, og eftir henni roknar prístalsnevndin eitt prístal, sum juli 1975 er 100. Eftir seinastu pristals- hækkingini er livikostnaðurin hækkaður við 113,71 kr. Tríggir verubólkar eru lækk- aðir. Tað er bólkurin sukur, kaffi, te v. m., sum er vorðin 389,85 kr. biligari, fitiverur, sum er 74 kr. bíligari, og ostur, sum er 6 kr. bíligari. Fimm verubólkar eru óbroyttir, meðan 18 eru dýrkaðir. Størsta hækkingin er í bólkinum eplir, frukt og grønmeti, sum dýrkar við 168,10 kr. Minst er hækk- ingin á blødum og bókum, sum er hækkað við 18 oyrum. Provtøkur Pauli Nielsen, lærari i Havn, hevur á Læraraskúlanum i Keypmannahavn, lokið prógv sum cand. pæd. Hanna Nielsen ur Havn hevur í Keypmannahavn lok- ið prógv sum korrespondent- ur í týskum. Á Marstal Navigations- skole hava Pætur Bærentsen úr Havn og Heini Hestoy av Tveroyri tikið skipsforara- prógv. Báðir fingu virðislenir fyri dygnaskap. Upplýsingartilfar um alkohol Landsstýrið hevur veitt studning til keyp av undir- vísingartilfari og upplýsing- artilfari um alkohol, narkot- ika og partvis tubbaks- nýtslu, serliga í sambandi við vandan um alkohol. Hetta er gjørt eftir áheitan og i samrá- við Nannu Skála, sum eisini hevur lagt til rættis alt tilfar- ið, sum síðani er latið skúl- Hetta eru fyrilestrar (á bandi oga unum til brúks filmir innað skrivligt tilfar at nýta sum undirvisingaramboð hjá kúlunum) | 1973 luttóku Ludvig Petersen skúlaráðgevi, og indreas Højgaard, rektari, á eiði í Finlandi fyr er Í ið fåast við undirvising ilkohollæru Í no nber og desember i fjør vitjaði danski kúlastjórin Gunnar Nielsen á fleiri skúlum har hann undirvisti og helt fyrilestrar fyri næmingum og lærarum um alkohollæru. Hetta tiltak varð figgjað av IOGT i Før oyum og við stuðuli frá skúlastjórnini panelið Kundi vidtøkubroytingin i Sjóvinnubankanum ikki verið framd? Í panelgrein tann 12. apríl greiddi eg frá einum uppskoti til broyting i vidtøkunum hjá Sjó- vinnubankanum, sum fiski- mannafelagið sum partaeigari hevði sett fram til viðgerðar á ársaðalfundinum, sum var tann 23. apríl. Ætlanin við hesum uppskoti var at broyta reglurnar fyri nevndarval soleiðis, at ein meiriluti av partapeninginum ikki skuldi kunnað seta alla nevndina. Í Sjóvinnubankanum eru um 1300 partaiegarar, men tveir av hesum, sum umboða ein triðing av þpartapeninginum hver, kunnu seta alla nevndina, meðan restin av partaeigarun- um, sum hóast alt eiga ein triðing av partapeninginum, í verunleikanum ongan meguleika hava fyri at ávirka valið av nevnd. Skotið varð upp, at nevndarvalið skuldi fara fram sum luftfalsval, soleiðis, at hver triðingur av partapeninginum skuldi kunna ávirka valið av einum triðingi av partapening- inum, og vildi hver parta- eigarabólkur tá fingið ávirkan í mun til partapeningin, og má hetta væl sigast at vera eitt sera rimiligt uppskot. Onkur hevur kanska áhuga fyri at frætta hvussu gekkst. Viðgerðin av málinum byrjaði við, at sakførarin hjá bankanum greiddi frá einum áliti, sum hann hevði gjørt um hendan spurning. Og niðursteða hansara var, at $ 57 stk. 3 í partafelagslógini skuldi takast í nýtslu við at- kvødugreidsluna um hetta upp- skot, og vildi tað siga, at fyri at samtykkja uppskotið kravdist, at 9/10 av ellum partapening- inum atkveddi fyri. Hann metti, at tað mátti roknast fyri at vera næstan hopleyst at fáa eina slíka undirtøku, tá partapeningurin var å so mongum hondum. Sami 9/10 meiriluti kravdist eisini, tå hin gamli partapeningurin skuldi uppskrivast fyri nøkrum årum sidani, og tå høvdu teir nytt fleiri år um at fåa fulltru frå ti neyduga meirilutanum. Sidan hevdi formadur bankans orðið. Hann segði, at teir høvdu umrett hetta uppskot nógv í nevndini, men visandi til teir omanfyri umtalaðu trupulleik- arnar við at fáa tann neyðuga meirilutan mælti nevndin frá at itkvøda fyri uppskotinum, og varð tað eisini felt Hvat sigur so tann umtalaða $ ;7 í partafelagslógini, sum vist varð til omanfyri Endringer í vedtægterne, der medfører en forskydning af det mellem aktieklasser bestående forhold, kan kun gyldigt ske, når de foruden at være ved- taget på den i vedtægterne fore- skrevne måde tiltrædes af aktio- nærer, der ejer ni tiendedele af den del af aktiekapitalen, i hvis rettigheder, der gøres indgreb. Eftir at hava lisið hesa lógar- grein, kann ein kanska skilja, at hetta uppskot var eitt »indgreb« í rættindini hjá teimum parta- eigarum, sum sitav við vald- inum, meðan ein hevði verri við at skilja nidurstøduna í nevnda áliti, nevniliga at her var talan um »indgreb« í rættindini hjá ollum partaeigarunum. Men fyri at vera heilt vísur vendi eg mær til fremsta danska serfrødingin í partafelagsviður- skiftum Bernhard Gomard. Hann er dr.jur., professari í partafelagsrætti við lærda há- skúlan í Keypmannahavn, og hann hevur skrivað bókina »Aktieselskabsret«, so hansara Óli Jacobsen, fiskimannafelagsformaður metan má roknast fyri at vera avgerandi fyri, hvussu hendan log skal tulkast. Eg sendi honum galdandi vidtøkur bank- ans saman við uppskotinum til broyting og spurdi um nevnda $ 57 skuldi gerast galdandi í hesum føri. Í áliti, sum eg fekk aftur, skrivar hann m. a.: Aktieselskabsloven af 1930 stiller selskaber frit med hensyn til, pá hvilken máde valg af be- styrelsesmedlemmer skal gen- nemføres. Den særlige regle om 9/0 flertal i 8 57 stk. 3 om ved tægtsændringer, der medfører en forskydning af forholdet mellem forskellige aktieklasser er ikke anvendelig ved indførelse af en særlig valgmåde I det foreliggende tilfælde må stillet således, at et 1 de spørgsmål, De har derfor besvare: forslag om ændring av ved tægternr på den ønskede måde skal stilles og kan vedtages efter regler i ved- tægternes $ 9 om vedtægts ændring Samb. hetta ålit, må uppskot okkara roknast fyri at vera vid- gjørt á aðalfundinum undir skeivum fyritreytum, og tað kundi altso verið samtykt eftir galdandi reglum bankans fyri vidtøkubroyting. Hesar siga: de almindelige Til broytingar í vidtøkunum, ið aðrir enn bankanevndin skjóta upp . . . krevst 2/3 meiriluti av teimum greiddu atkveðunum, ið skullu umboða í minsta lagi 1/3 av partapeninginum. Fæst ikki serligur meiriluti, kann spurn- ingurin verða lagdur fyri nýggj- an aðalfund innan 4 vikur, tá meira enn helvtin av atkveð- unum á fundi á fyrra aðal- fundinum hava greitt atkveðu fyri uppskotinum, og hesin fundur tekur tá endiliga avgerð við vanligum meiriluta. Hetta vil siga, at uppskotið hevði verið samtykt í fyrsta um- farið um bert teir stóru parta- eigararnir høvdu atkvett fyri. Og í ødrum umfarið hevði tað verið samtykt um bert annar av teim stóru partaeigarunum og annars meirilutin av ti privata partapeninginum hevði atkvett fyri. Eg hevði annar ikki ætlað mær at gjørt meira við hetta mál, men tá nú einasti meinbogi fyri at nevndin í bankanum kundi taka undir við uppskoti- inum er burtur, verður tað sjálvsagt sett fram aftur til komandi aðalfund. Og tá einki kom fram á aðalfundinum um, at nevndin var ímóti uppskotin- um sum so, er væl einki at ivast í, at tá verður ta samtykt. Aðrir møguleikar Í Danmark er annars rættuliga vanligt, at partafelog hava reglur í vidtøkunum, sum av- marka ávirkanina hjá teimum stóru partaeigarunum, við tað, at tað ikki verður roknað fyri at vera nakað serliga heppið, at einstakir partaiegarar skullu hava ov nógva ávirkan. T.d. hevur Handilsbankin, sum um- boðar Sjóvinnubankan í Dan- mark, ta reglu, at eingin parta- eigari kann atkveða við meira enn 1 %oo av samlaða parta- peninginum. Ein slík regla í Sjóvinnubankanum vildi merkt, at eingin partasigari kundi atkvett við meira enn kr. 6.400, meðan til sammetingar kann nevnast, at teir stóru parta- eigararnir atkveða við yvir 2 mill. kr. eftir galdandi reglum Men heimildin fyri slíkum av- markanum er eitt uppiskoyti til partafelagslógina, sum var sam tykt í Danmark í 1962. Eftir hesum kann ein slík avmarkan samtykkjast á aðalfundi um 4/5 av ellum partapeninginum tekur undir við henni. Fæst ikki hesin meiriluti á fyrsta fundi, kann hon tó verða samtykt á einum komandi fundi um tá 4/5 av atkvødunum á fundi samtykkja. Men hesin háttur kann tó ikki nýtast í Føroyum, ti nevnda uppiskoyti er ongantíð sett i gildi her. Oli Jacobsen